Cảnh báo ký sinh trùng sốt rét kháng thuốc lan khắp Đông Nam Á

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Ký sinh trùng sốt rét kháng thuốc đang lây lan nhanh chóng khắp Đông Nam Á và mở ra viễn cảnh “kinh hoàng” có thể lan đến châu Phi.

Ký sinh trùng sốt rét kháng thuốc được phát hiện lần đầu tiên ở Campuchia vào năm 2008, sau đó lan nhanh và xuất hiện rõ rệt nhất các nước láng giềng Đông Nam Á từ năm 2017. Các phân tích mẫu máu của người bệnh đến từ các nước trong khu vực này cho thấy, hơn một nửa trường hợp không thể điều trị bằng thuốc. Giới chuyên gia lo ngại chủng ký sinh trùng sốt rét này có thể lan đến châu Phi và gây “tử vong hàng loạt”.

 

Ký sinh trùng sốt rét kháng thuốc được phát hiện lần đầu tiên ở Campuchia và sau khoảng 10 năm đã lan sang các nước láng giềng Đông Nam Á. Ảnh: DailyMail
Ký sinh trùng sốt rét kháng thuốc được phát hiện lần đầu tiên ở Campuchia và sau khoảng 10 năm đã lan sang các nước láng giềng Đông Nam Á. Ảnh: DailyMail


430.000 chết vì sốt rét mỗi năm

Sốt rét - căn bệnh cướp đi sinh mạng của khoảng 430.000 người trên giới mỗi năm, được điều trị bằng sự kết hợp của hai loại thuốc - artemisinin và piperaquine. Hơn một nửa số trường hợp tử vong này ghi nhận ở châu Phi, với khoảng 250.000 người. Sốt rét là do ký sinh trùng Plasmodium gây ra và truyền sang người qua vết đốt của muỗi bị nhiễm bệnh.

Tuy nhiên, những loại thuốc chống sốt rét hàng đầu này đã thất bại trong việc điều trị cho gần một nửa số bệnh nhân ở Campuchia, Thái Lan và Việt Nam vào năm 2017. Trước đó, theo một báo cáo công bố năm 2013, những loại thuốc này đã thất bại trong việc loại bỏ bệnh sốt rét ở 46% bệnh nhân được điều trị ở phía Tây Campuchia. Số bệnh nhân còn lại được chữa khỏi bằng các loại thuốc thay thế.

Ký sinh trùng sẽ theo vết muỗi đốt xâm nhập vào máu của con người. Các triệu chứng khi người bệnh nhiễm sốt rét bao gồm: sốt; cảm thấy nóng và rùng mình; nhức đầu; bị nôn; đau cơ và tiêu chảy. Các triệu chứng thường xuất hiện trong khoảng 1 tuần đến 18 ngày sau khi bị ký sinh trùng sốt rét xâm nhập. Nhưng cũng có trường hợp các triệu chứng xuất hiện sau 1 năm hoặc hơn. Người bệnh cần điều trị ngay khi xuất hiện các triệu chứng này.

Ký sinh trùng sốt rét kháng thuốc mạnh mẽ để tồn tại

Sốt rét được tìm thấy ở hơn 100 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Bệnh sốt rét có thể tránh được bằng cách sử dụng thuốc chống xịt côn trùng, mặc quần áo dài che chân tay để tránh muỗi đốt… Người bệnh sẽ được điều trị bằng thuốc chống sốt rét và có thể phục hồi hoàn toàn nếu được điều trị sớm. Trong khi đó, người bệnh không được điều trị có thể bị nhiễm trùng, dẫn đến thiếu máu nghiêm trọng khi ký sinh trùng xâm nhập và phá vỡ các tế bào hồng cầu, đồng thời làm giảm số lượng tế bào nói chung.



 

Muỗi truyền ký sinh trung sốt rét. Ảnh: Shutterstock
Muỗi truyền ký sinh trung sốt rét. Ảnh: Shutterstock



Nghiên cứu của TS. William Hamilton tại Viện Wellcome Sanger (Anh) cho thấy, ký sinh trùng sốt rét kháng thuốc chủng KEL1/PLA1 đã lan rộng từ phía Tây Campuchia.

“Ký sinh trùng sốt rét kháng thuốc đang rất phổ biến ở nhiều vùng của Lào, Thái Lan và Việt Nam. Ký sinh trùng lây lan bằng cách phát triển nhiều tính năng di truyền, cho thấy chúng cũng đã cố gắng để tồn tại”, TS. Hamilton cho biết.

Giáo sư Olivo Miotto, tại Viện Wellcome Sanger, thậm chí cho rằng: “Chủng ký sinh trùng kháng thuốc “rất thành công”. Chúng có khả năng xâm chiếm các vùng lãnh thổ mới và có được các đặc tính di truyền mới, mở ra “viễn cảnh đáng sợ” nó có thể lan sang châu Phi”.

Một nghiên cứu của TS.BS. Huỳnh Hồng Quang đăng trên trang web của Viện sốt rét ký sinh trùng Quy Nhơn cảnh báo, ký sinh trùng sốt rét kháng thuốc là một mối đe dọa với việc xây dựng Chiến lược Phòng chống và Loại trừ sốt rét trên thế giới và Việt Nam. Hiện nay, diễn tiến kháng thuốc của ký sinh trùng sốt rét đã lan rộng đến nhiều quốc gia và vũng lãnh thổ, đặc biệt tại các quốc gia trong khu vực Tiểu vùng Sông Mê Kong (GMS), trong đó Việt Nam là một trong 5 quốc gia có biểu hiện kháng thuốc phức tạp.

Thiên Bình/VOV.VN
Tổng hợp

Có thể bạn quan tâm

Thu hồi toàn quốc nước rửa tay dạng bọt Layer Clean vi phạm quy định về mỹ phẩm

Thu hồi toàn quốc nước rửa tay dạng bọt Layer Clean vi phạm quy định về mỹ phẩm

(GLO)- Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) vừa quyết định đình chỉ lưu hành, thu hồi và tiêu hủy trên toàn quốc toàn bộ các lô sản phẩm nước rửa tay dạng bọt Layer Clean (chai 330 ml) do sản phẩm được sản xuất tại cơ sở chưa đủ điều kiện và chưa được cấp số tiếp nhận phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm.

7 nhóm người được đề xuất khám chữa bệnh tại nhà vẫn hưởng BHYT

7 nhóm người được đề xuất khám chữa bệnh tại nhà vẫn hưởng BHYT

(GLO)- Người khuyết tật nặng, người từ 75 tuổi trở lên hạn chế đi lại, người mắc bệnh mạn tính bị liệt vận động… là những đối tượng nằm trong nhóm được Bộ Y tế đề xuất cho phép khám chữa bệnh tại nhà và vẫn được Quỹ Bảo hiểm y tế (BHYT) thanh toán chi phí nếu đáp ứng điều kiện theo quy định.

Bằng sáng chế AI y học tại châu Âu: Bao giờ công nghệ được đưa vào bệnh viện?

Bằng sáng chế AI y học tại châu Âu: Bao giờ công nghệ được đưa vào bệnh viện?

(GLO)- Việc Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (ĐHQG TP. Hồ Chí Minh) sở hữu bằng sáng chế AI y học đầu tiên được châu Âu cấp là dấu mốc quan trọng của khoa học Việt Nam. Tuy nhiên, để công nghệ được ứng dụng trong bệnh viện, các nhà khoa học cho biết vẫn còn nhiều bước đánh giá và kiểm chứng.

Trẻ chưa tiêm đủ vaccine có được nhập học mầm non, lớp 1?

Trẻ chưa tiêm đủ vaccine có được nhập học mầm non, lớp 1?

(GLO)- Từ ngày 1-7-2026, các trường mầm non và tiểu học có trách nhiệm rà soát tiền sử tiêm chủng của học sinh ngay từ đầu năm học. Nhiều phụ huynh băn khoăn liệu trẻ chưa tiêm đủ các mũi vaccine theo quy định có bị từ chối nhập học? Theo quy định hiện hành, câu trả lời là không.

Thu hẹp khoảng cách y tế ở vùng khó

Thu hẹp khoảng cách y tế ở vùng khó

(GLO)- Thời gian qua, mạng lưới y tế cơ sở ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số ngày càng phát huy vai trò chăm sóc sức khỏe ban đầu. Sự chủ động của đội ngũ cán bộ y tế cùng nhiều cách làm linh hoạt đã giúp người dân vùng sâu, vùng xa tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi hơn.

Trung tâm Y tế Đức Cơ ra quân khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân 3 xã biên giới

Trung tâm Y tế Đức Cơ ra quân khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân 3 xã biên giới

(GLO)- Ngày 28-7, Trung tâm Y tế Đức Cơ ra quân khám sức khỏe định kỳ miễn phí theo Kế hoạch số 222/KH-UBND ngày 4-6-2026 của UBND tỉnh Gia Lai về khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân tại 12 xã biên giới, xã căn cứ cách mạng, xã đảo, xã miền núi thuộc tỉnh Gia Lai năm 2026.

Chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm viêm gan vi rút.

Viêm gan vi rút là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư gan

(GLO)- Viêm gan vi rút thường diễn biến âm thầm, nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi gan đã bị tổn thương nghiêm trọng. Chủ động xét nghiệm, tiêm vắc xin và tuân thủ điều trị là những giải pháp quan trọng góp phần giảm gánh nặng bệnh tật, hướng tới mục tiêu loại trừ viêm gan vi rút vào năm 2030.

Chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ phục hồi cho người có công, nạn nhân chất độc hóa học.

Chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ phục hồi cho người có công, nạn nhân chất độc hóa học

(GLO)- Kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, Bệnh viện Y học cổ truyền và Phục hồi chức năng Quy Nhơn tổ chức khám, lượng giá và tư vấn phục hồi chức năng cho người có công, đối tượng chính sách và người khuyết tật, góp phần chăm sóc sức khỏe, cải thiện chất lượng cuộc sống.

null