Những nguồn tin quý
Đã ngoài 70 tuổi nhưng ông Siu Pích (làng Bi, xã Ia Dom) vẫn chưa quên được những ký ức trong chiến tranh. Nhiều lần đi làm rẫy, ông phát hiện trong vườn điều của mình có những ngôi mộ, do thời gian nên một phần tăng, võng đã lộ thiên.
“Mình được biết khu vực này từng xảy ra chiến sự ác liệt, nhiều cán bộ, chiến sĩ của ta đã anh dũng hy sinh. Sau đó, nhiều hài cốt liệt sĩ đã được tìm thấy. Nhưng trong 1 lần đi làm rẫy, mình thấy nhiều dấu hiệu nghi là nơi an táng liệt sĩ nên báo cho các lực lượng chức năng” - ông Pích chia sẻ.
Từ nguồn tin quý giá ấy, kết hợp với tư liệu, sơ đồ chiến đấu trước đây, đầu tháng 10-2026, cán bộ, chiến sĩ Phân đội 1 (Đội K52) bắt đầu tìm kiếm hài cốt liệt sĩ. Trong quá trình này, ông Pích luôn có mặt để giúp đỡ lực lượng chức năng.
Thượng tá Hoàng Việt Ngọc - Chính trị viên Đội K52 - cho biết: Chúng tôi đã tổ chức tìm kiếm và quy tập được 6 hài cốt liệt sĩ, kèm theo nhiều di vật gồm mảnh tăng và tấm bia bằng nhôm khắc bằng tay.
Trong đó, bên cạnh 1 hài cốt liệt sĩ có một tấm bia ghi: “LIỆT SỸ NGUYỄN THANH TRÌ HY SINH 18/5/70”. Đây là cơ sở quan trọng để chúng tôi tìm kiếm thông tin thân nhân liệt sĩ.
Thời gian trôi qua, địa hình thay đổi, dấu tích chiến trường xưa không còn nhưng ký ức của người dân về chiến tranh và sự hy sinh anh dũng của bộ đội ta chưa bao giờ phai mờ. Những thông tin vô giá mà bà con cung cấp là cơ sở để lực lượng chức năng tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.
Tại xã Ia Boòng, trên cơ sở những manh mối do ông Ksor Tân (làng Sơr) cung cấp, cuối tháng 7-2026, Phân đội 1 đã tiến hành khai quật trên diện rộng. Đến ngày 24-9, đơn vị đã quy tập được 18 hài cốt liệt sĩ tại khu vực này.
Dọn vườn, nhường đất để tìm kiếm hài cốt liệt sĩ
Công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ nơi biên giới gặp nhiều khó khăn do địa hình hiểm trở, khí hậu khắc nghiệt và bom mìn còn sót lại sau chiến tranh.
Tuy nhiên, bằng mệnh lệnh từ trái tim, cán bộ, chiến sĩ Phân đội 1 cùng với những người dân địa phương như ông Siu Pích, Ksor Tân… đã viết tiếp câu chuyện đẹp về tình quân - dân.
Bên cạnh những thông tin chỉ hướng quý giá, hành trình tìm kiếm hài cốt liệt sĩ còn ghi dấu sự chung tay góp sức của những người nông dân nơi biên giới khi họ sẵn sàng chặt bỏ những vườn điều, rẫy cà phê để nhường đất cho lực lượng quy tập.
Có vườn cà phê và sầu riêng trong mùa thu hoạch nhưng khi biết trên mảnh đất mình đang canh tác có các liệt sĩ yên nghỉ, ông Ksor Tân sẵn sàng chặt bỏ một số cây để tạo điều kiện cho lực lượng chức năng tìm kiếm.
Ông Tân cho biết: Các anh đã nằm lại nơi đây bao nhiêu năm, gia đình tôi chặt bỏ một vài cây cà phê, sầu riêng cũng không việc gì. Chúng tôi sẵn sàng dọn vườn, chặt cây miễn sao tìm thấy hài cốt liệt sĩ.
Ông Trần Ngọc Phận - Bí thư Đảng ủy xã Ia Dom - cho biết: Cấp ủy, chính quyền, lực lượng chức năng và người dân địa phương luôn tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để cán bộ, chiến sĩ Đội K52 tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.
Sau khi tìm được các hài cốt liệt sĩ, địa phương phối hợp với lực lượng chức năng tổ chức khu vực thờ cúng trang nghiêm tại trụ sở Ban Chỉ huy Quân sự xã.
Hằng ngày, việc dâng hương, dâng hoa được thực hiện chu đáo, thể hiện sự tri ân công lao của các liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc, vì cuộc sống hòa bình, hạnh phúc hôm nay.