Ông Trump cân nhắc cùng Arab Saudi tấn công Houthi
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Washington có thể tham gia chiến dịch tấn công lực lượng Houthi tại Yemen cùng Arab Saudi, sau vụ tập kích sân bay quốc tế King Khalid ở Riyadh ngày 10-10 khiến ít nhất 12 người thiệt mạng và 309 người bị thương.
Turki al-Maliki, phát ngôn viên liên minh quân sự do Arab Saudi dẫn đầu, cáo buộc Houthi đứng sau vụ tấn công, đồng thời gọi đây là “tội ác chiến tranh” và tuyên bố liên quân sẽ đáp trả quyết liệt. Houthi chưa đưa ra bình luận về cáo buộc này.
Tổng thống Trump gọi vụ việc là “hành động không thể chấp nhận được” và cho biết sẽ trao đổi với Thái tử Mohammed bin Salman, lãnh đạo trên thực tế của Arab Saudi, trước khi quyết định khả năng Mỹ tham gia tấn công Houthi.
“Có thể chúng tôi sẽ làm vậy. Chúng tôi vừa biết tin về vụ tấn công và sẽ đưa ra quyết định. Chúng tôi sẽ hành động rất nhanh chóng”, ông Trump nói.
Vụ tập kích vấp phải phản ứng từ nhiều nước và tổ chức quốc tế. Hans Grundberg, đặc phái viên Liên Hợp Quốc phụ trách vấn đề Yemen, nhận định đây là động thái “leo thang nghiêm trọng”, đe dọa an ninh khu vực và làm phức tạp nỗ lực hòa bình. Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres bày tỏ “vô cùng bàng hoàng”, nhấn mạnh các cuộc tập kích nhằm vào dân thường và cơ sở hạ tầng dân sự phải chấm dứt.
Ai Cập, Qatar, Pakistan và Palestine lên án vụ tấn công hoặc bày tỏ ủng hộ Arab Saudi bảo vệ an ninh, chủ quyền. Oman kêu gọi các bên kiềm chế, tránh mở rộng căng thẳng.
Xung đột tại Yemen kéo dài từ nhiều năm qua. Arab Saudi can thiệp vào cuộc chiến từ năm 2015, dẫn đầu liên minh Arab nhằm đẩy lùi Houthi khỏi thủ đô Sanaa. Sau thỏa thuận đóng băng xung đột năm 2022, tình hình tiếp tục căng thẳng khi lệnh ngừng bắn tan vỡ vào mùa hè năm nay. Houthi được cho là đã giành quyền kiểm soát eo biển Bab el-Mandeb, trong khi lực lượng chính phủ Yemen mở chiến dịch phản công nhưng tiến triển chậm.
Houthi cảnh báo hàng không tránh các sân bay Saudi Arabia
Ngày 11-10, lực lượng Houthi tại Yemen tiếp tục cảnh báo các hãng hàng không, nhân viên sân bay và hành khách không sử dụng các sân bay tại Saudi Arabia, sau vụ tấn công sân bay quốc tế King Khalid ở Riyadh khiến 12 người thiệt mạng và hơn 300 người bị thương.
Houthi yêu cầu các bên liên quan nghiêm túc xem xét cảnh báo, đồng thời cho rằng Saudi Arabia phải chịu trách nhiệm về những thất bại trong việc đánh chặn các cuộc tấn công.
Theo thông báo hàng không được cung cấp, việc đóng cửa sân bay quốc tế King Khalid đã được gia hạn đến 21 giờ GMT ngày 11-10, tức 4 giờ ngày 12-10 theo giờ Hà Nội. Tuy nhiên, nhà chức trách Saudi Arabia chưa có thông báo chính thức về việc gia hạn này.
Hãng hàng không Jazeera Airways của Kuwait cho biết các chuyến bay đến Riyadh bị ảnh hưởng do sân bay tạm đình chỉ hoạt động. Các trường học tại thủ đô Saudi Arabia cũng chuyển sang học trực tuyến trong một tuần theo chỉ đạo của Bộ Giáo dục nước này.
Trong khi đó, Đại sứ quán Mỹ tại Saudi Arabia thông báo nhân viên Chính phủ Mỹ phải được cấp phép đặc biệt khi sử dụng sân bay quốc tế King Khalid ở Riyadh và các sân bay tại Jeddah, Dammam.
Sân bay King Khalid đóng cửa sau vụ tấn công mới nhất nhằm vào Riyadh, trong bối cảnh Houthi tiến hành một loạt cuộc tấn công nhằm vào các sân bay của Saudi Arabia trong tuần này.
Anh cam kết tiếp tục ủng hộ Ukraine
Anh khẳng định sẽ tiếp tục sát cánh cùng Ukraine cho đến khi nước này giành thắng lợi, đồng thời để ngỏ khả năng tăng cường các biện pháp trừng phạt nhằm hạn chế năng lực tiến hành chiến dịch quân sự của Nga.
Theo Văn phòng Thủ tướng Anh, London kêu gọi Moscow chấp thuận ngừng bắn trong lĩnh vực năng lượng, đồng thời cho rằng cơ sở hạ tầng Ukraine và hoạt động thương mại hàng hải trên Biển Đen không nên trở thành mục tiêu tấn công.
Cùng ngày, Ngoại trưởng Anh Ed Miliband tái khẳng định cam kết hỗ trợ Kiev trong cuộc trao đổi với người đồng cấp Ukraine Andrii Sybiha tại miền Bắc Ukraine. Ông nhấn mạnh London sẽ tiếp tục ủng hộ Ukraine cho đến khi nước này giành thắng lợi.
Ở diễn biến liên quan, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Nga đã đồng ý cung cấp hàng trăm nghìn tấn dầu diesel cho Mỹ và thị trường toàn cầu. Theo ông Trump, lượng cung cấp có thể tăng lên hàng triệu tấn trong thời gian tới, tùy thuộc tình hình hoạt động của các nhà máy lọc dầu tại Nga.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky chỉ trích thỏa thuận này, cho rằng việc nới lỏng trừng phạt Nga khi chưa đạt thỏa thuận giảm leo thang xung đột là biểu hiện của sự yếu kém.
Thỏa thuận dầu diesel Nga - Mỹ vấp phải phản ứng tại Quốc hội Mỹ
Thỏa thuận năng lượng do Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố với Nga đang vấp phải sự phản đối tại Quốc hội Mỹ. Một số nghị sĩ, trong đó có thành viên đảng Cộng hòa, đã thúc đẩy dự luật nhằm ngăn chính quyền dỡ bỏ các biện pháp cấm vận để nhập khẩu dầu của Nga.
Theo thông tin được cung cấp, ông Trump điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 9-10, sau đó cho biết hai bên đạt thỏa thuận tạm dỡ bỏ cấm vận, cho phép Nga cung cấp ngay hơn 300.000 tấn dầu diesel cho Mỹ và thị trường toàn cầu. Nga dự kiến cung cấp thêm 1,5 triệu tấn trong tháng 11, theo tuyên bố của Tổng thống Mỹ.
Quốc hội Mỹ thông qua luật cấm nhập khẩu dầu Nga năm 2022, đồng thời quy định một số trường hợp miễn trừ, trong đó có các tình huống liên quan đến lợi ích quốc gia. Thỏa thuận mới đã làm dấy lên tranh luận về chính sách trừng phạt Moscow.
Một số nghị sĩ đảng Dân chủ cáo buộc ông Trump làm suy yếu quan hệ với các đồng minh để giảm tác động từ cuộc chiến tại Iran. Trong khi đó, Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa John Kennedy ủng hộ mục tiêu hạ giá dầu nhưng phản đối nhập khẩu dầu từ Nga. Ông cho rằng chấm dứt cuộc chiến tại Iran mới là cách giúp giá dầu giảm.
Ngày 10-10, Hạ nghị sĩ Brian Fitzpatrick cùng Hạ nghị sĩ Don Bacon và các nghị sĩ đảng Dân chủ công bố dự luật mang tên “Đạo luật Hòa bình thông qua sức mạnh Ronald Reagan”, nhằm ngăn tổng thống dỡ bỏ cấm vận và mua dầu của Nga.
Diễn biến này cho thấy thỏa thuận năng lượng giữa Washington và Moscow đang gây ra bất đồng trong nội bộ chính trường Mỹ, trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Trump tìm cách ứng phó với giá năng lượng tăng cao.
