Iran tuyên bố bắn hạ UAV Mỹ trên eo biển Hormuz
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran ngày 8-9 tuyên bố đã sử dụng một hệ thống mới, tích hợp vào mạng lưới phòng không quốc gia, để bắn hạ một máy bay không người lái MQ-1 của Mỹ trên eo biển Hormuz.
Video do Iran công bố cho thấy một cảm biến hồng ngoại theo dõi mục tiêu trước khi tên lửa được phóng và đánh trúng chiếc UAV, khiến phương tiện vỡ thành nhiều mảnh. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ, CENTCOM, chưa đưa ra bình luận về thông tin này.
Một số nguồn phân tích mã nguồn mở nhận định chiếc UAV có thể là MQ-1C Gray Eagle, phiên bản nâng cấp của MQ-1 Predator. MQ-1C có khả năng hoạt động liên tục khoảng 25 giờ, có thể mang tên lửa AGM-114 Hellfire hoặc Stinger và có giá khoảng 35 triệu USD mỗi chiếc.
Cũng trong ngày 8-9, Iran công bố hình ảnh một tàu ngầm không người lái Dive-LD của Mỹ mà nước này nói đã bắt giữ tại Hormuz, đồng thời cho biết đã tiến hành cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào các căn cứ Mỹ ở Jordan.
Phía quân đội Mỹ cho biết đã phá hủy 5 tàu chở dầu của Iran sau khi lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran hai lần tấn công tàu chiến Mỹ bằng tên lửa đạn đạo. Washington nói các tàu chiến đã tránh được đòn tấn công và không có binh sĩ bị thương.
Căng thẳng tại eo biển Hormuz tiếp tục diễn biến phức tạp trong bối cảnh Mỹ phong tỏa các cảng của Iran và tiến hành hộ tống hạn chế tàu thương mại gần Oman. Iran cũng cảnh báo các tàu chở dầu hoạt động gần Bahrain và Kuwait.
IAEA phát hiện cơ sở làm giàu uranium mới của Triều Tiên tại Yongbyon
Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, IAEA, cho biết Triều Tiên đang xây dựng một cơ sở làm giàu uranium mới tại khu phức hợp hạt nhân Yongbyon, với khả năng bố trí tới 28 dãy máy ly tâm. Việc mở rộng một cơ sở làm giàu uranium khác tại Kangson cũng được đánh giá là đang hoạt động.
Báo cáo của IAEA ngày 28-8 dựa trên ảnh vệ tinh và các thông tin công khai, trong đó có truyền thông nhà nước Triều Tiên. Cơ quan này không có thanh sát viên tại Triều Tiên kể từ năm 2009.
Theo đánh giá của IAEA, một tòa nhà hai tầng mới tại Yongbyon có thể là cơ sở làm giàu uranium thứ hai, với các dãy máy ly tâm được bố trí ở cả hai tầng. Trong khi đó, phần mở rộng tại Kangson cho thấy dấu hiệu hoạt động từ tháng 1, được xây dựng nối với khu vực mở rộng từ năm 2024.
IAEA cho rằng các hoạt động này không phù hợp với những nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc. Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi ngày 7-9 bày tỏ quan ngại trước việc Triều Tiên tiếp tục vận hành và mở rộng các cơ sở sản xuất vật liệu hạt nhân cấp độ vũ khí.
Triều Tiên bác bỏ thẩm quyền của IAEA. Phái đoàn Triều Tiên tại Vienna hồi tháng 9 năm ngoái tuyên bố chương trình hạt nhân của nước này là không thể đảo ngược và IAEA không có quyền pháp lý can thiệp, đồng thời cho rằng Bình Nhưỡng không còn chịu sự điều chỉnh của Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân.
UAV tấn công khu vực tòa án ở Sudan, ít nhất 35 người thương vong
Ít nhất 13 người thiệt mạng và 22 người bị thương trong một vụ tấn công bằng máy bay không người lái tại thị trấn Um Rawaba, bang North Kordofan, miền Trung Sudan, ngày 8-9.
Theo Mạng lưới Bác sĩ Sudan được China.org dẫn lại, vụ tấn công xảy ra khoảng 13 giờ địa phương, khi nhiều người đang tập trung bên ngoài một tòa án. UAV được cho là đã phóng 3 tên lửa nhằm vào khu vực tòa án, các tòa nhà hành chính liền kề và khu dân cư.
Phần lớn người bị thương được đưa tới Bệnh viện Um Rawaba cấp cứu. Trong số các nạn nhân có nhân viên tòa án và luật sư.
Tổ chức Luật sư Khẩn cấp lên án vụ tấn công. Một số nguồn tin địa phương cáo buộc Lực lượng Hỗ trợ nhanh, RSF, đứng sau vụ việc, song lực lượng này chưa đưa ra bình luận chính thức.
Um Rawaba nằm trên tuyến đường chiến lược nối khu vực miền Trung với miền Tây Sudan và hiện do quân đội kiểm soát. North Kordofan đang là một trong những điểm nóng của cuộc xung đột, trong đó máy bay không người lái ngày càng được sử dụng nhiều.
Theo số liệu Liên Hợp Quốc được Reuters dẫn lại, các cuộc tấn công bằng UAV tại Sudan đã khiến hơn 1.000 dân thường thiệt mạng trong nửa đầu năm 2026.
Mỹ siết mạng lưới hàng không Iran, 36 mục tiêu bị đưa vào diện trừng phạt
Bộ Tài chính Mỹ ngày 8-9 công bố các biện pháp trừng phạt nhằm vào 36 mục tiêu liên quan đến Iran, trong đó có nhiều hãng hàng không và doanh nghiệp được Washington cho là hỗ trợ mạng lưới vận chuyển của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran.
Động thái này nằm trong chiến dịch có tên “Economic Outcast”. Washington cáo buộc các đối tượng bị trừng phạt, đặc biệt là hãng Mahan Air, tham gia vận chuyển vũ khí, nhân sự và hàng hóa bất hợp pháp. Mahan Air từ lâu đã nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ và Liên minh châu Âu.
Mỹ cũng nhằm vào một số doanh nghiệp tại Thổ Nhĩ Kỳ và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất, với cáo buộc hỗ trợ Mahan Air mua ít nhất 3 máy bay Boeing B-777 trong mùa hè năm 2026. Những máy bay này trước đó đã được các đơn vị khác cho nghỉ khai thác.
Các biện pháp mới còn nhắm tới những đơn vị xử lý hàng hóa, trung gian nước ngoài và các tuyến trung chuyển liên quan đến máy bay cũng như công nghệ nhạy cảm có nguồn gốc từ Mỹ.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cảnh báo các bên tiếp tục giao dịch với các hãng hàng không Iran có nguy cơ bị loại khỏi hệ thống tài chính toàn cầu.
Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài của Bộ Tài chính Mỹ, OFAC, đồng thời đình chỉ 3 giấy phép liên quan đến hàng không Iran, vốn cho phép các hãng hàng không nước ngoài đưa máy bay có nguồn gốc hoặc công nghệ Mỹ vào Iran và thực hiện các chuyến bay quá cảnh.
Cựu quan chức cấp cao Bộ Tài chính Mỹ Miad Maleki nhận định động thái này có thể ảnh hưởng đến các đường bay qua Dubai, Doha và Istanbul, đồng thời thu hẹp những ngoại lệ liên quan đến linh kiện an toàn, nhiên liệu và sửa chữa khẩn cấp.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi, trong một bài đăng trên X, nghi ngờ hiệu quả của các biện pháp trừng phạt, cho rằng Washington đang gia tăng sức ép sau khi không đạt được mục tiêu bằng các biện pháp trừng phạt và xung đột.
