(GLO)- Thời gian qua, bệnh trắng lá mía xảy ra trên địa bàn các huyện: Ia Pa, Phú Thiện, Kông Chro, Đak Pơ và thị xã Ayun Pa khiến hàng trăm ha mía phải cày bỏ hoặc có nguy cơ giảm năng suất. Trước tình hình này, các cấp chính quyền và ngành chức năng trong tỉnh đã nỗ lực tìm giải pháp nhằm phòng-chống bệnh trắng lá mía, hướng đến việc sản xuất mía một cách bền vững.
Chưa có thuốc đặc trị
Niên vụ 2017-2018, bệnh trắng lá mía tiếp tục xảy ra ở nhiều địa phương trong tỉnh với tổng diện tích nhiễm hơn 836 ha. Trong đó, huyện Ia Pa là địa phương bị nhiễm nặng nhất với 712,4 ha; tiếp đến là huyện Phú Thiện 74,7 ha; thị xã Ayun Pa 28 ha, Đak Pơ 20 ha và Kông Chro hơn 1,3 ha.
| Hàng trăm ha mía của người dân bị bệnh trắng lá phải phá bỏ. Ảnh: L.N |
Ông Nguyễn Văn Diện-Phó Trưởng phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Ia Pa, cho biết: Những năm qua, trên địa bàn huyện thường xuyên xảy ra bệnh trắng lá mía. “Chúng tôi khuyến cáo, với diện tích có tỷ lệ nhiễm trên 30% thì tiến hành cày bỏ, tiêu hủy toàn bộ để tránh lây lan và luân canh các loại cây trồng khác; diện tích bị nhiễm bệnh dưới 30% thì tiến hành đào gốc cây bị bệnh đem ra khỏi ruộng tiêu hủy và phun thuốc tiêu diệt môi giới truyền bệnh”-ông Diện cho hay. Từ khuyến cáo đó, người dân đã cày bỏ hoàn toàn 113,4 ha bị nhiễm nặng trên 30%, diện tích bị nhiễm dưới 30% được xử lý cuốc bỏ cục bộ những cây bị bệnh đem tiêu hủy.
Tương tự, tại các địa phương như Phú Thiện, Ayun Pa, Đak Pơ và Kông Chro, bệnh trắng lá mía cũng xuất hiện nhưng chỉ bị nhiễm nhẹ. Cơ quan chuyên môn đã hướng dẫn người dân triển khai nhiều giải pháp phòng-chống không để lây lan. Ông Bùi Trọng Thành-Trưởng phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Phú Thiện, cho biết: Niên vụ này, diện tích mía bị bệnh trắng lá trên địa bàn huyện là gần 74 ha. Những diện tích bệnh nhẹ, cơ quan chuyên môn khuyến cáo người dân cuốc bỏ, đem ra khỏi ruộng để tiêu hủy. Phần lớn bệnh lây lan qua nguồn giống, chăm sóc. Bệnh này hiện không có thuốc đặc trị.
Cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp
Theo các nhà khoa học, bệnh trắng lá mía là do dịch khuẩn bào Phytoplasma gây ra. Đây là trung gian giữa vi khuẩn và vi rút nên rất khó phòng trừ và bệnh phát sinh, phát triển mạnh trong điều kiện thời tiết nóng ẩm, đầu mùa vụ. Nguồn bệnh trắng lá mía thường tồn tại tiềm ẩn trong tàn dư thực vật, hom giống ở các vùng trồng mía, nhất là ở các huyện, thị xã phía Đông Nam tỉnh. Hầu hết các giống mía đang trồng trên địa bàn huyện Ia Pa, Phú Thiện, thị xã Ayun Pa đều bị nhiễm bệnh trắng lá, làm bệnh lây lan khó kiểm soát. Do công tác quản lý nguồn hom giống trong nhân dân còn hạn chế, dẫn đến bệnh lây lan là điều khó tránh khỏi.
Ông Nguyễn Văn Diện cho biết thêm: Để giải quyết dứt điểm bệnh này ngay là không thể, mà chỉ có thể triển khai các giải pháp để khống chế không cho bệnh lây lan trên diện rộng và giảm dần theo từng năm. Cái khó là trên địa bàn, người dân sử dụng nguồn giống từ những vườn mía tốt của gia đình để lại cho vụ sau nên không đảm bảo sạch bệnh. Do đó, Phòng tiếp tục tuyên truyền giúp người dân nâng cao nhận thức sử dụng giống mía sạch bệnh, không sử dụng giống tràn lan. “Đặc biệt, thời gian tới, chúng tôi sẽ thành lập hợp tác xã, khoanh vùng sản xuất để quản lý nguồn giống cho tốt. Đồng thời, phối hợp với Công ty TNHH một thành viên Thành Thành Công Gia Lai sản xuất giống cung cấp cho người dân để hạn chế xảy ra dịch bệnh”-ông Diện nói.
Sau khi bệnh trắng lá mía có chiều hướng gia tăng, gây ảnh hưởng đến vùng nguyên liệu mía của tỉnh, Sở Nông nghiệp và PTNT đã ban hành Công văn số 1026/SNNPTNT-TTBVTV về việc hướng dẫn phòng trừ bệnh cho huyện Ia Pa và các địa phương có mía bị bệnh. Ông Hà Ngọc Uyển-Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ Thực vật (Sở Nông nghiệp và PTNT), cho biết: Khó khăn trong công tác phòng trừ bệnh trắng lá mía là hiểu biết của nông dân về tác hại của bệnh còn hạn chế. Hạn hán, nắng nóng kéo dài đã tạo điều kiện thuận lợi cho bệnh trắng lá mía phát sinh gây hại. Biện pháp tiêu hủy nguồn bệnh thực hiện chưa triệt để dẫn đến nguồn bệnh lây lan... Song nhờ sự chỉ đạo sâu sát của UBND tỉnh, Sở Nông nghiệp và PTNT, ngành đã phối hợp với địa phương, các nhà máy đường triển khai nhiều giải pháp và đến nay về cơ bản diện tích bị nhiễm bệnh trắng lá mía đã được khống chế, không phát sinh thêm.
Để giúp nông dân phòng trừ bệnh trắng lá mía, ổn định sản xuất trong thời gian tới, cũng theo ông Hà Ngọc Uyển: Từ niên vụ 2018 trở đi, các địa phương, ngành chuyên môn cần tăng cường công tác tuyên truyền cho người trồng mía nhận thức được tác hại của bệnh trắng lá mía và giải pháp phòng trừ hiệu quả; đầu tư các cơ sở nhân giống mía sạch bệnh để đáp ứng nhu cầu giống mía phục vụ sản xuất; phải thực hiện nghiêm túc công tác kiểm dịch thực vật; đánh giá mức độ nhiễm bệnh đối với các giống mía hiện đang sản xuất trên địa bàn tỉnh để loại bỏ các giống kém chất lượng ra khỏi bộ giống sản xuất... Đồng thời, triển khai các giải pháp tập huấn chuyển giao tiến bộ khoa học để nâng cao trình độ, nhận thức cho người trồng mía về sản xuất mía theo hướng bền vững; xây dựng các mô hình trình diễn, cánh đồng lớn áp dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật, làm đất, bón phân, canh tác, tưới nước tiết kiệm, quản lý sâu bệnh hại...
Lê Nam
