Rọi đường tìm chữ

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Những phụ nữ ở thung lũng Măng Bút dù đã đến cái tuổi làm bà, làm mẹ nhưng mới bắt đầu làm quen với con chữ. Đôi tay thô ráp chỉ quen việc ruộng đồng nay cứ lóng ngóng với mấy con chữ ê, a.

Ngượng nghịu khi cầm bút

6 giờ tối, khi hàng trăm nóc nhà ở thôn Đắk Chun (xã Măng Bút, H.Kon Plông, Kon Tum) đã lên đèn, từng cơn gió lạnh ào tới, bà Y Phiên (54 tuổi) đội chiếc đèn pin, tay cầm cây bút chì cùng tập vở, rời căn nhà êm ấm. Hôm nay là tuần thứ 2 bà tới lớp.

Con đường liên thôn cũng đã lác đác những bóng người. Những người bà, người mẹ chưa từng cầm bút, hôm nay họ quyết tâm đi học. Bà Phiên bật sáng chiếc đèn đội đầu, rọi từng bước trên vuông sân nhấp nhô rồi hòa vào dòng người đang nói chuyện xôn xao.


 

 Chị Y Phên mong muốn đi học để con cái không xấu hổ với bạn bè. Ảnh: Đức Nhật
Chị Y Phên mong muốn đi học để con cái không xấu hổ với bạn bè. Ảnh: Đức Nhật


Cách đó gần 1 cây số, cổng Trường Phổ thông dân tộc bán trú cấp 1-2 Măng Bút treo 1 bóng đèn tù mù. Lớp học của họ được trưng dụng từ phòng của các cháu lớp 1 học ban ngày.

Ở cửa lớp, cô giáo Đinh Ái Nga (giáo viên lớp 1) đã đợi sẵn để điểm danh từng người. Lớp học có 32 người, hôm nay có 5 học viên vắng mặt. Theo cô Nga, lớp học này toàn là phụ nữ. Tất cả đều ở cái tuổi đã làm bà, làm mẹ. Trước đây, vì hoàn cảnh khó khăn nên họ chẳng được đến trường. Bây giờ, được sự quan tâm của các cấp chính quyền, lớp học xóa mù chữ được mở ra, họ mới mạnh dạn đăng ký đi học.

 

 Bà Y Phiên (54 tuổi) là học viên lớn tuổi nhất lớp. Ảnh: Đức Nhật
Bà Y Phiên (54 tuổi) là học viên lớn tuổi nhất lớp. Ảnh: Đức Nhật


Cô Nga kể, những ngày đầu dạy chữ cho các chị, các mẹ, cô giáo cũng không khỏi bỡ ngỡ vì chẳng biết xưng hô thế nào cho phải. Còn các chị, các cô hằng ngày chỉ quen việc đồng áng, hôm nay mới cầm bút nên không khỏi ngượng nghịu.

“Nếu như các cháu nhỏ, tay còn mềm mại, mình dễ uốn nắn, thì đối với các cô, các chị việc cầm tay nắn chữ lại khó hơn nhiều. Bởi vậy không thể tránh khỏi những con chữ nguệch ngoạc, không thành hình, thành dáng. Mình cứ cố gắng hướng dẫn họ, dần dần thì con chữ cũng tròn thôi”, cô Nga nói.

Cháu lớp 3, bà lớp 1

Hơn nửa đời người, bà Phiên chỉ biết leo rừng, lên rẫy. Đôi tay thô ráp, suốt ngày chỉ quen cầm cán cuốc, chuôi rựa nay cứ lóng ngóng với những chữ ê a. Những công việc gia đình đã chiếm hết thời gian, khiến bà Phiên nghĩ rằng việc học hành không dành cho phụ nữ.

Khi con cái đã thành đạt, cháu nội, cháu ngoại đã học đến phép nhân, chia; có một ngày đứa cháu đem bài tập về nhà hỏi bà cách giải. Bố mẹ chúng không có thời gian chỉ bài cho con. Đấy là lúc bà Phiên hiểu ra mình cần phải đi học.

“Cháu mình học đến lớp 3 rồi. Có nhiều lúc cô giáo ra bài khó, bố mẹ nó thì lên rẫy, lên nương, nó không biết làm nên về hỏi mình, mình có biết chữ đâu mà dạy. Nói là không biết thì xấu hổ với cháu lắm. Nên mình muốn đi học để sau này cháu hỏi còn biết mà chỉ”, bà Phiên ngại ngần giải thích lý do đi học.

Cuối tháng 11.2022, H.Kon Plông triển khai lớp học xóa mù chữ. Không chờ đến lúc cán bộ tìm đến nhà, bà Phiên liền xung phong đi học.

Ngồi một góc cuối lớp, chị Y Điêu (35 tuổi) thỉnh thoảng lại lấy tay che đi những chữ cái nguệch ngoạc của mình. Năm nay con gái út vào lớp 1, mỗi lúc mẹ rảnh rỗi nó lại hỏi mẹ về bài tập. Thế nhưng, chị Điêu một chữ bẻ đôi cũng không biết thì dạy con thế nào được. Chị Điêu kể: “Mấy bữa nay mình đi học được cô dạy cho nhiều chữ lắm. Có lúc quên, không biết viết thế nào mình đành gọi con đến hỏi bài. Con gái cầm tay mình viết lại các chữ cái, thế là hai mẹ con cùng nhau học”.

 

Chị Y Định muốn đi học để biết viết tên mình. Ảnh: Đức Nhật
Chị Y Định muốn đi học để biết viết tên mình. Ảnh: Đức Nhật


Học để biết viết tên mình

Mấy hôm rồi, cứ đến cuối giờ chiều chị Y Định (40 tuổi) lại sốt sắng thúc chồng kiểm tra đồng hồ. Tay vẫn chắc cây cuốc nhưng mắt chị cứ dõi theo ánh mặt trời đang ngả dần về hướng tây. Chị Định sợ muộn giờ đến lớp. Sau bữa cơm tối, chị Định tranh thủ ôn lại những chữ cái đã được học đêm hôm qua. Sau khi nhớ rõ những chữ cái cô giáo đã dạy, chị liền ôm theo sách vở ra lớp.

 

Hỗ trợ 500.000 đồng

Theo ông Võ Xuân Tựu, Phó trưởng phòng GD-ĐT H.Kon Plông, trên địa bàn có 4 lớp xóa mù chữ được mở ra tại các xã Đăk Ring, Măng Bút, Hiếu và Ngọk Tem. Các lớp này thu hút 116 học viên tham gia. Tất cả học viên đều là người dân tộc thiểu số có độ tuổi từ 20 đến 69. “Để thuận lợi trong công tác dạy học, Phòng GD-ĐT đã phối hợp với các trường trên địa bàn phân công giáo viên dạy và bố trí về cơ sở vật chất. Sau khi hoàn thành khóa học (một khóa học kéo dài 16 tháng), mỗi học viên sẽ được hỗ trợ 500.000 đồng để động viên, khích lệ tinh thần bà con cố gắng học tập để biết đọc, biết viết”, ông Tựu cho biết thêm.


Ngày trước, nhà đông anh em, bố mẹ lại nghèo, nên chị Định đành phải nhường cho các em trai đi học. Sau này con cái được đến trường, mỗi khi chúng ngồi học bài, nhìn thấy những ký tự loằng ngoằng trên giấy trắng, chị cũng ước mơ mình được biết chữ. Chị cũng rất tò mò không biết rằng cái tên của mình được viết ra sao. Thế rồi, khi lớp học xóa mù chữ được tổ chức, chị Định liền xung phong đi học. “Học để biết viết tên mình”, chị Định cười nói.

Ngồi ngay ngắn ở bàn đầu, chị Y Phên (38 tuổi) chăm chú nhìn chữ mẫu của cô giáo rồi nắn nót từng chữ lên vở. Chị Phên có 2 con, trong đó 1 người đang là sinh viên Trường ĐH Sư phạm Huế. “Mình quyết tâm đi học để con cái không xấu hổ với bạn bè”, chị Phên tâm sự.

Theo Đức Nhật (TNO)

Có thể bạn quan tâm

'Bóng ma đồ độc' ám ảnh vùng cao Quảng Ngãi

'Bóng ma đồ độc' ám ảnh vùng cao Quảng Ngãi

Ở một số bản làng miền núi Quảng Ngãi, hủ tục nghi kỵ “cầm đồ thuốc độc” vẫn âm ỉ tồn tại, len vào những mâu thuẫn đời thường, những cơn bệnh chưa được lý giải bằng khoa học. Từ một lời phán của thầy cúng, hàng xóm có thể thành kẻ thù, người vô tội bị cô lập, đánh đập, thậm chí mất mạng.

Trường mới ở vùng biên

Trường mới ở vùng biên

(GLO)- Gần một tháng sau lễ khai giảng năm học 2026 - 2027, thầy và trò tại 7 trường phổ thông nội trú Tiểu học và THCS trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đang từng bước ổn định nền nếp dạy học.

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

Những ngày ở xứ Kim Chi: Kỳ 2: 24 giờ ở Jeonju - thủ phủ của Jeollabuk-do

(GLO)- Hai lần đổi tàu với gần 3 giờ từ Busan đưa chúng tôi đến Jeonju - thủ phủ và là thành phố cổ yên bình của tỉnh Jeollabuk-do. 24 giờ ở đây đủ để nhận ra sức hấp dẫn của một vùng đất biết giữ gìn ký ức, chăm chút từng góc phố và biến những giá trị truyền thống thành sức hút du lịch.

Đất Vua xứ Rượu…

Đất Vua xứ Rượu…

(GLO)- Những ngày đầu thu, khi cái nắng miền Trung đã bớt gay gắt, những cơn mưa bắt đầu ghé qua nhiều hơn, đất trời xứ An Nhơn cũng dịu lại. Lúc đầy lúc vơi, sông Côn vẫn lặng lẽ chảy qua những xóm làng, mang theo phù sa và câu chuyện của một vùng đất từng là kinh đô. 

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Món quà nhỏ nối dài lòng tốt

Mỗi lần nấu cơm cho gia đình, chị Trương Thị Phượng lại chuẩn bị thêm một, hai suất. Hôm nay, trong những chiếc hộp được xếp ngay ngắn là cơm trắng, khoai tây xào, gà xào và canh nóng. Chị chụp lại phần cơm, đăng lên nhóm “Cho tặng đồ miễn phí tại Hà Nội”, rồi chờ người cần đến nhận.

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

Nghề xưa vẫn chảy bên dòng sông Côn

(GLO)- Bên dòng sông Côn, đoạn chảy qua thôn Kiên Mỹ (xã Tây Sơn, tỉnh Gia Lai) từ lâu đã hình thành những xóm nghề gắn với đời sống người dân như làm đậu khuôn, giá đỗ, bún, bánh tráng, các loại bánh truyền thống, trồng rau... 

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

Lộ Diêu vươn mình từ gian khó

(GLO)- Trước đây, Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông) như một thế giới tách biệt với bên ngoài. Ðặc trưng địa hình và cuộc sống của người dân nơi đây được đúc kết qua câu: “Lộ Diêu một biển ba đèo - Gian nan đã vượt, khó nghèo đã qua”.

Làng xưa nay đã đổi thay

Làng xưa nay đã đổi thay

(GLO)- Sau khi về định cư ở vùng đất mới, cuộc sống của người dân 4 làng Plei Pông, Kinh Pêng, Plei Trớ và Plei Hek thuộc xã Chư A Thai (là các làng căn cứ cách mạng trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ, còn gọi là 4 làng Ðồn) đã có nhiều đổi thay rõ nét.

Mang con dấu đến bản

Mang con dấu đến bản

Hai đứa con đã 15 và 13 tuổi, nhưng lần đầu tiên, vợ chồng anh Moong Văn Phong mới đi làm khai sinh cho con khi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Nhôn Mai (Nghệ An) mang con dấu đến tận bản để làm thủ tục cho dân.

Những dáng lính vùng biên

Những dáng lính vùng biên

(GLO)- Tôi gặp những người lính trên những chuyến tàu tuần tra ngoài khơi xa, giữa những hải trình dọc dài duyên hải đồng hành, làm chỗ dựa bảo vệ ngư dân và giữ gìn an ninh trật tự trên biển quê hương; gặp họ giữa những vùng biên giới Campuchia heo hút đầy nắng gió.

null