Ảnh: N.S
Giảm chất lượng lẫn giá bán
Người trồng sầu riêng tại các địa phương như Ia Grai, Chư Prông, Chư Sê, Chư Pưh, Chư Păh, Ia Phí... đang thấp thỏm lo âu bởi bước vào chính vụ thu hoạch thì thời tiết lại bất lợi. Mưa kéo dài liên tục khiến cơm sầu riêng bị sượng, chất lượng giảm mạnh, kéo theo giá thu mua lao dốc, đẩy nhiều hộ nông dân vào nguy cơ thua lỗ.
Thời điểm đầu vụ, thương lái vào tận vườn thu mua sầu riêng với giá từ 40.000-70.000 đồng/kg tùy loại. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, giá đã giảm sâu, chỉ còn khoảng 17.000-20.000 đồng/kg do chất lượng không đảm bảo.
Tại xã Ia Phí, ông Nguyễn Văn Mẫm-chủ vườn sầu riêng 200 cây-chia sẻ: “Gia đình đã thu hoạch đợt đầu khoảng 5 tấn, bán được 70.000 đồng/kg. Nhưng đợt sau, do mưa kéo dài, nhiều trái bị sượng cơm nên chỉ bán được với giá 20.000 đồng/kg. Nếu trời tiếp tục mưa, những đợt thu hoạch tới còn bị ảnh hưởng nặng hơn”.
Tình cảnh tương tự cũng diễn ra tại thôn Bản Tân, xã Chư Prông. Ông Châu Văn Oanh cho biết: “Gia đình tôi trồng 200 cây sầu riêng Thái theo hướng hữu cơ. Năm nay, 60 cây cho thu bói, sản lượng ước đạt khoảng 10 tấn. Thế nhưng, mưa quá nhiều đã làm giảm năng suất, thương lái ép giá chỉ còn 10.000-20.000 đồng/kg. Với mức đầu tư hơn 200 triệu đồng cho cả vườn, giờ bán với giá này coi như không đủ bù chi phí”.
Tại làng Yang (xã Chư Prông), ông Trần Văn Chinh dự kiến thu 15 tấn sầu riêng Thái. Tuy nhiên, thương lái chỉ trả 15.000-17.000 đồng/kg. “Nếu giá tiếp tục thấp thế này thì vụ mùa năm nay chắc chắn lỗ nặng”-ông Chinh lo lắng.
Theo ông Ngô Anh Tuấn-Công chức Nông nghiệp xã Chư Prông, toàn xã hiện có khoảng 800 ha sầu riêng, trong đó, 600 ha đang trong giai đoạn kinh doanh. “Trước khi thu hoạch, thương lái trả giá khá cao nhưng do mưa kéo dài, cơm bị sượng nên hiện chỉ còn 17.000-20.000 đồng/kg, mà bán ra cũng không dễ. Hầu hết bà con chỉ hy vọng thu hồi được vốn đầu tư”-ông Tuấn chia sẻ.
Không chỉ ảnh hưởng đến người trồng, thời tiết bất lợi còn gây khó khăn cho các hợp tác xã, doanh nghiệp liên kết thu mua, chế biến và xuất khẩu sầu riêng. Ông Lê Văn Thanh-Giám đốc HTX Sản xuất, thương mại, dịch vụ, du lịch nông nghiệp Ia Mơ Nông-cho hay: “Các thành viên HTX hiện canh tác hơn 300 ha sầu riêng hữu cơ. Tuy đã chuẩn bị đầy đủ kho bãi và kế hoạch thu mua, nhưng khi kiểm tra các vườn thu hoạch sớm, chúng tôi ghi nhận nhiều trái bị sượng cơm, ảnh hưởng lớn đến khả năng bảo quản, tiêu thụ và xuất khẩu trong thời gian tới”.
Cần giải pháp dài hạn ứng phó với biến đổi khí hậu
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, toàn tỉnh hiện có hơn 7.900 ha sầu riêng, trong đó, khoảng 3.000 ha đang cho thu hoạch, với sản lượng ước tính 42.000 tấn. Diện tích tập trung chủ yếu ở các địa phương phía Tây tỉnh như: Chư Pưh, Chư Sê, Chư Păh, Chư Prông, Đức Cơ, Ia Grai và Đak Đoa.
Sầu riêng là cây trồng có giá trị kinh tế cao nhưng cũng rất “khó tính". Mưa lớn trong giai đoạn thu hoạch không chỉ làm sượng cơm, giảm chất lượng trái mà còn ảnh hưởng đến khả năng tiêu thụ, đặc biệt là xuất khẩu.
Trước tình hình thời tiết ngày càng cực đoan do biến đổi khí hậu, chính quyền địa phương khuyến cáo người dân cần sản xuất theo hướng bền vững. Cụ thể, ưu tiên canh tác hữu cơ, tăng cường biện pháp kỹ thuật, đầu tư hệ thống kho bảo quản, xử lý sau thu hoạch nhằm duy trì chất lượng trái khi thời tiết bất lợi.
Ông Trịnh Quốc Thanh-Phó Chủ tịch UBND xã Chư Prông-cho biết: “Thời tiết bất lợi cộng với giá sầu riêng giảm sâu đã ảnh hưởng lớn đến thu nhập người dân. Chúng tôi vận động bà con tiếp tục duy trì vườn cây hiện có, không nên vì giá thấp mà vội chặt bỏ cây sầu riêng. Về lâu dài, sản xuất theo hướng hữu cơ, sinh học là con đường tất yếu để phục vụ thị trường xuất khẩu bền vững”.
Còn ông Nguyễn Công Sơn-Chủ tịch UBND xã Ia Phí thì cho hay: “Địa phương sẽ tiếp tục phối hợp với ngành chuyên môn để tuyên truyền, hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc phù hợp, khuyến khích ứng dụng công nghệ vào canh tác, bảo quản. Mục tiêu là giảm rủi ro, ổn định sản lượng và nâng cao chất lượng sầu riêng”.
