Những kiệt tác của các dân tộc vùng cao

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Nhà trình tường, hàng rào đá, ruộng bậc thang là biểu tượng cho ý chí, khối óc, bàn tay của nhiều đời đồng bào dân tộc thiểu số vùng cao tạo nên nhằm chế ngự thiên nhiên nơi sơn cùng thủy tận.

 

Ruộng bậc thang bản Phùng, Hoàng Su Phì, Hà Giang - Ảnh: TRẦN THẾ DŨNG
Ruộng bậc thang bản Phùng, Hoàng Su Phì, Hà Giang - Ảnh: TRẦN THẾ DŨNG



Men theo đường vòng cung từ Đông sang Tây Bắc miền thượng du xa xôi, bên cạnh cảnh sắc thiên nhiên kỳ vĩ, du khách còn được chiêm ngưỡng nét đẹp mộc mạc, hoang dã của những ngôi nhà mái ngói, vách đất màu nâu vàng nổi bật giữa hàng rào xếp toàn bằng đá tai mèo như thành lũy vững chắc...

Sống ở vùng thượng du bắc phần, nơi tứ bề đồi núi heo hút và luôn đối mặt với đầy rẫy khó khăn, người dân bản địa đã biết nương nhờ vào thiên nhiên, biến đất đồi núi thành chất liệu xây nên ngôi nhà trình tường vững chắc vừa chống lại thiên nhiên giá lạnh mùa đông vừa đề phòng thú dữ, kẻ gian. Mỗi dân tộc có sự khác biệt về thiết kế hình dạng cũng như sự bố trí bên trong mỗi căn nhà trình tường.

Chẳng hạn, người Mông ở cao nguyên đá Đồng Văn luôn theo khuôn mẫu nhà ba gian và cơi thêm sàn gác cho không gian thêm thoáng mát. Nhà của người Hà Nhì sống tại vùng Y Tý (Lào Cai) được thiết kế hình vuông với bốn mái hình chóp. Nhà của người Tày ở Bình Lộc (Lạng Sơn) có mặt tiền rộng rãi, cao hai tầng, thường mở ra nhiều cửa sổ... Tuy nhiên, tất cả đều dùng khuôn bằng gỗ ván có kích thước tương tự nhau để dựng tường.

Các loại đất đủ độ ẩm, không bị đá vụn, rễ cây lẫn lộn và có độ kết dính cao thường được chọn để làm nhà. Tùy diện tích ngôi nhà, riêng công đoạn nện đất trình tường phải mất ít nhất vài ba tháng. Người Mông sử dụng chất liệu hoàn toàn là đất và không có bất kỳ trụ cột nào để liên kết, trong khi nhà của người Tày thường xếp đá bốn góc như bốn cọc chịu lực. Với người Hà Nhì, trình tường có độn đá xanh vì khả năng chịu lực rất tốt.

Những ai đã có dịp ngao du vùng thượng du chắc hẳn sẽ không khỏi rung động khi tận mắt ngắm nhìn những thửa ruộng bậc thang xếp tầng xếp lớp lên nhau hoặc ngoằn ngoèo như rắn lượn khắp các triền núi, kiểu canh tác lúa nước trên địa hình đồi núi với bề dày hơn ba trăm năm về nước. Dù vậy, cách gieo trồng, khai khẩn mở ruộng bậc thang mỗi nơi một khác, dựa vào địa thế, thời tiết, nguồn nước...

Tại Tú Lệ (huyện Văn Chấn, Yên Bái), do có đồi thấp thoai thoải nằm lọt thỏm giữa ba ngọn núi Khau Song, Khau Phạ và Khau Thán, người Thái đã kiến tạo những thửa ruộng rộng rãi khắp cả thung lũng. Với Mù Cang Chải (Yên Bái) hay Hoàng Su Phì (Hà Giang), nằm trên độ cao hơn 1.000m, người Mông Xanh, La Chí, Dao Đỏ và người Nùng xây dựng tầng tầng lớp lớp theo thế núi, như bậc thang lên trời...

Nhà trình tường, hàng rào đá, ruộng bậc thang là biểu tượng cho ý chí, khối óc, bàn tay của nhiều đời đồng bào dân tộc thiểu số vùng cao tạo nên nhằm chế ngự thiên nhiên nơi sơn cùng thủy tận. Ngày nay, những di sản văn hóa này là lợi thế để địa phương phát triển sản phẩm du lịch nhằm giúp người dân xóa đói giảm nghèo và chất lượng cuộc sống được nâng cao.

Trần Thế Dũng (TTO)

Có thể bạn quan tâm

5 di sản UNESCO đẹp như tranh, Việt Nam có một đại diện

5 di sản UNESCO đẹp như tranh, Việt Nam có một đại diện

Từ ngôi làng cổ hàng trăm năm ở Hàn Quốc đến cố đô thanh bình của Thái Lan, nhiều di sản thế giới vẫn giữ được vẻ đẹp nguyên sơ, ít chịu sức ép từ du lịch đại chúng. Đáng chú ý, một di sản của Việt Nam cũng góp mặt trong danh sách gợi ý của Booking.com.

Du lịch văn hóa trong kỷ nguyên số

Du lịch văn hóa trong kỷ nguyên số

(GLO)- Ở một số làng du lịch cộng đồng, công nghệ số đang trở thành phương thức mới để quảng bá điểm đến, đưa hình ảnh buôn làng đến với những người chưa có dịp đặt chân tới. Và chính những người gắn bó với văn hóa và đời sống cộng đồng đang trở thành người kể chuyện trên không gian số.

Báo Hồng Kông so sánh cơm gà Hội An với cơm gà Hải Nam

Báo Hồng Kông so sánh cơm gà Hội An với cơm gà Hải Nam

Người Hải Nam, Trung Quốc, di cư đến Đông Nam Á đã mang theo món cơm gà nổi tiếng. Tuy nhiên, tại Việt Nam, cơm gà Hội An cũng ngon không kém, có độ mềm tương tự như cơm gà Hải Nam nhưng hương vị tươi sáng hơn, theo tờ báo lâu đời nhất Hồng Kông South China Morning Post.

Lần đầu tiên Việt Nam có sân bay đạt chuẩn carbon thế giới

Lần đầu tiên Việt Nam có sân bay đạt chuẩn carbon thế giới

Cảng hàng không quốc tế (HKQT) Nội Bài - một trong những cảng hàng không chủ lực của Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) - vừa chính thức đạt chứng nhận ACA cấp độ 1, trở thành cảng hàng không đầu tiên tại Việt Nam đạt chứng nhận quản lý carbon trong khuôn khổ ACA.

Rừng dừa giữa cao nguyên

Rừng dừa giữa cao nguyên

(GLO)- Giữa vùng đất cao nguyên vốn quen thuộc với những vườn cà phê, sầu riêng, một rừng dừa xanh ngát nằm bên hồ Ia Mơ Nông (xã Ia Ly, tỉnh Gia Lai) tạo nên cảnh sắc khá lạ.

Đi chơi Trung thu phố Hàng Mã đoạn nào cấm xe 24/24h?

Đi chơi Trung thu phố Hàng Mã, đoạn nào cấm xe 24/24h?

(GLO)- UBND phường Hoàn Kiếm (Hà Nội) cho biết phường sẽ tổ chức chợ Trung thu truyền thống phố cổ năm 2026 trên phố Hàng Mã phục vụ người dân và du khách tham quan, mua sắm, trải nghiệm các sản phẩm văn hóa truyền thống đến hết ngày 25-9.

null