Người thương binh "gánh" sử quê hương

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Không quản thân thể mang nhiều thương tật chiến tranh, ông dấn thân và theo đuổi đến tận cùng để tạo ra sức sống mới cho nhiều sự thật lịch sử còn lẩn khuất dưới lớp bụi thời gian...

Ông Nguyễn Đắc Hiền nguyên Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Đồng Tháp luôn nở nụ cười khi được báo chí tìm đến trao đổi các vấn đề sử địa phương. Ảnh: L.T
Ông Nguyễn Đắc Hiền nguyên Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Đồng Tháp luôn nở nụ cười khi được báo chí tìm đến trao đổi các vấn đề sử địa phương. Ảnh: L.T



Hết lòng với sử quê hương

Nằm bên kia bờ kênh của phường Hòa Thuận (TP.Cao Lãnh - Đồng Tháp), nhưng tổ ấm của ông Nguyễn Đắc Hiền, tên thường gọi là Mười Long, nguyên Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Đồng Tháp, đã trở thành địa chỉ quen thuộc cho cánh báo chí quan tâm đến sử đất Đồng Tháp.

Còn nhớ trước ngày kỷ niệm 134 năm Ngày sinh Chủ tịch Tôn Đức Thắng, tôi điện thoại hỏi thăm ông về người chèo ghe đưa Bác Tôn đi công tác các tỉnh miền Tây vào những ngày đầu kháng chiến chống Pháp, ông dành cả buổi sáng để trò chuyện... Và cũng như những lần trước đó, ông như đưa tôi vào thế giới của sử. Rồi như chợt nhớ ra điều quan trọng, ông vào tủ sách lấy ra quyển Đất và người Đồng Tháp để khoe chuyện làm tượng đồng cho người Anh hùng LLVT duy nhất của tỉnh Đồng Tháp trong thời kỳ chống Pháp. Đó là trung tá Võ Văn Mừng, sinh năm 1930, làng Tân Thuận Tây  (TP.Cao Lãnh), được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT năm 1956.

Sưởi ấm tiền nhân

Là thương binh 1/4, gửi lại chiến trường chống Mỹ một phần chân cùng nhiều thương tật khác, việc đi lại khó khăn. Ấy vậy mà hễ có thông tin về mộ tiền nhân xuống cấp, hoang lạnh... là ông lặn lội tìm đến tận nơi. Không chỉ ghi nhận thực tế, ông còn dành nhiều tâm, sức cho việc “giải cứu”, đưa nhiều ngôi mộ đến cơ ngơi mới, khang trang, xứng đáng với tầm vóc lịch sử... Mà mộ Tiền hiền Nguyễn Tú - người có công khai khẩn vùng đất TP.Cao Lãnh ngày nay là điển hình.

Sau hơn 10 năm kiên trì, cuối cùng ông đã thuyết phục được lãnh đạo tỉnh Đồng Tháp dành vị trí đất đẹp tại phường Mỹ Phú (TP.Cao Lãnh), đối diện Nghĩa trang liệt sĩ tỉnh Đồng Tháp để xây dựng cơ ngơi xứng đáng với tầm vóc người khai mở vùng đất và phát huy giá trị giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ.

Trước đó, với tinh thần làm việc đầy trách nhiệm này, ông cũng đã “giải cứu” mộ cụ Phan Văn Cử (1881-1917) nhà ái quốc, người có công lớn trong phong trào Đông Du từ chỗ “mắc kẹt” giữa chợ Cao Lãnh về an vị trong khuôn viên di tích Cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc (TP.Cao Lãnh), người bạn lúc sinh thời của ông Cử. Rồi ông cũng đưa mộ ông Phòng Biểu (1830-1914) cận tướng của Thiên Hộ Dương (chỉ huy cuộc kháng chiến chống Tây vùng Đồng Tháp Mười) bị thời gian tàn phá ở Bình Hàng Trung (huyện Cao Lãnh) vào an vị trong khu vực Đình Bình Hàng Trung xứng đáng với công lao đã cống hiến cho quê hương, đất nước...

Đặt nền móng cho mai sau

Không chỉ dấn thân và tự nguyện gánh vác đến cuối đời, ông còn thận trọng đặt nền móng “lịch sử quê hương” cho thế hệ mai sau... Mà trong đó, có nhiều việc ông như người tiên phong trong phạm vi cả nước. Năm 1986, khi giữ vai trò lãnh đạo Ban Tuyên huấn Tỉnh ủy Đồng Tháp, ông đã táo bạo hình thành bộ phận nghiên cứu lịch sử dân tộc. Sự xé rào này không chỉ tạo nền cho nên những cây bút có tên tuổi trên diễn đàn khoa học lịch sử sau này như: Nguyễn Hữu Hiếu, Lê Kim Hoàng, Ngô Bé... mà còn là nền tảng để hoàn thành tác phẩm công phu đầu tiên tại Đồng Tháp về cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc (1862-1929) thân sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhân kỷ niệm 100 năm Ngày sinh của Người (1990): Cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc.

Trong vai trò Chủ tịch Hội khoa học lịch sử tỉnh Đồng Tháp trong 2 nhiệm kỳ (2000 - 2010), ông đã hình thành và cho ra đời nhiều ấn phẩm giá trị như: Tạp chí Đồng Tháp xưa và nay; Đất và người Đồng Tháp; Đồng Tháp nhân vật chí... Bản thân ông cũng cho ra đời hàng chục tác phẩm riêng, như: Bẻ gãy một ý đồ... Đặc biệt là tác phẩm: “Sóng dậy đồng nước” viết về chiến công Giồng Thị Đam - Gò Quản Cung (tháng 9.1959) không chỉ thể hiện tấm lòng của người viết với quê hương mà qua đó còn gióng lên tiếng nói cho các nhà hữu trách “vẽ lại” bản đồ Đồng khởi của Nam Bộ thành đồng Tổ quốc.

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Đồng Tháp Phan Văn Thắng nhận xét về ông: Cống hiến cả đời mình cho sự nghiệp cách mạng của Đảng, đã gửi lại chiến trường một phần thân thể, rồi đảm nhận nhiều trọng trách quan trọng của Đảng bộ, nay đã nghỉ hưu nhưng đồng chí tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm làm việc, nghiên cứu, biên soạn, viết bài, góp ý… với nhiều tác phẩm có giá trị.



https://laodong.vn/xa-hoi/nguoi-thuong-binh-ganh-su-que-huong-1088036.ldo

Theo LỤC TÙNG (LĐO)

 

Có thể bạn quan tâm

Chị Djen giới thiệu những chùm răng rẽl vừa thu hái

Theo mùa răng rẽl

(GLO)- Mưa như trút nước xuống những cánh rừng ở xã Ðăk Sơmei sau nhiều tháng nắng khô khốc. Những cung đường rừng trơn như đổ mỡ, loang lổ vệt bánh xe máy trượt ngang. Thỉnh thoảng, giữa nền đường đỏ quạch sót lại vài chùm răng rẽl xanh mướt rơi vãi, dấu vết của những chuyến trở về từ rừng.

Ký ức không phai của nữ Anh hùng Kpă Ó

Ký ức không phai của nữ Anh hùng Kpă Ó

(GLO)- Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ nhưng trong ngôi nhà nhỏ ở làng Bạc 1 (xã Chư Prông, tỉnh Gia Lai), ký ức về một thời hoa lửa vẫn vẹn nguyên qua từng câu chuyện của bà Kpă Ó - nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân duy nhất ở khu vực phía Tây tỉnh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Chiếc a chói giữa rừng Trường Sơn

Chiếc a chói giữa rừng Trường Sơn

Dưới mái hiên nhà sàn ở xã La Lay (Quảng Trị), tiếng dao chẻ tre vang lên đều đặn giữa buổi sớm. Nghệ nhân Hồ Văn Thành ngồi bên bó mây vừa lấy từ rừng về. Ông tỉ mẩn đường dao chuốt từng sợi nan tre. Ở miền tây Quảng Trị, hình ảnh ấy không hiếm gặp...

Nghị lực phi thường của người thương binh hạng nặng Lê Thái Hà

Nghị lực phi thường của người thương binh hạng nặng Lê Thái Hà

(GLO)- Khi bị thương nặng tại chiến trường Campuchia, ông Lê Thái Hà (trú phường Bình Định, tỉnh Gia Lai) không nghĩ mình sẽ sống sót. Phục viên với sức khỏe suy giảm đến 91%, ông cũng từng không dám mơ đến những điều xa xôi về tương lai. Vậy mà người cựu chiến binh ấy đã can trường vượt qua tất cả.

4 ngày làm vợ, 54 năm đợi chờ

4 ngày làm vợ, 54 năm đợi chờ

Sau 54 năm kể từ ngày liệt sĩ Nguyễn Văn Đinh ngã xuống trên chiến trường Quảng Trị, bà Nguyễn Thị Ngọ (Nghệ An) mới được đứng trên mảnh đất ông hy sinh. Hành trình ấy khép lại nỗi khắc khoải của một người vợ, nhưng mở ra câu chuyện lay động về tình yêu, sự thủy chung không phai theo năm tháng.

'Bí kíp' nón ngựa nghĩa quân Tây Sơn

'Bí kíp' nón ngựa nghĩa quân Tây Sơn

Nghệ nhân ưu tú Đỗ Văn Lan (80 tuổi, ông Ba Lan) đang giữ nguyên vẹn “bí kíp” tổ truyền làm “nón ngựa Phú Gia” mà ngày xưa nghĩa quân Tây Sơn đội nắng mưa hành quân thần tốc. Những chiếc nón không chỉ như một tác phẩm nghệ thuật mà còn rất bền.

Tiếng vọng trong những phiến đá rêu phong

Tiếng vọng trong những phiến đá rêu phong

(GLO)- Ẩn mình dưới tán rừng già trên dãy núi Bích Kê, lũy đá cổ Phú Hà (thôn Hòa Tân, xã Phù Mỹ Bắc) lặng lẽ tồn tại như một chứng nhân của thời gian. Những bức tường đá phủ rêu bền bỉ trước mưa nắng dường như đang gìn giữ câu chuyện về một vùng đất từng giữ vị trí trọng yếu trong lịch sử.

Nguyễn Vũ Mạnh Khang trở về trong sự chào đón nồng nhiệt. Ảnh: Hồ Điểm

Từ những câu hỏi về ánh sáng…

(GLO)- Giành huy chương bạc tại kỳ thi Olympic Vật lý châu Âu (EuPhO) 2026, Nguyễn Vũ Mạnh Khang, học sinh Trường THPT chuyên Lê Quý Ðôn (phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai) góp phần cùng đội tuyển Việt Nam ghi dấu ấn tại sân chơi học thuật quốc tế.

Hành trình lạc lối sau giấc mơ đổi đời

Hành trình lạc lối sau giấc mơ đổi đời

(GLO)- Tin vào những lời hứa hẹn về cuộc sống sung túc và cơ hội định cư ở nước thứ ba, nhiều người dân ở Gia Lai đã vượt biên sang Thái Lan. Những tháng ngày sống chui lủi, thiếu thốn, ly tán là cái giá đắt cho lựa chọn sai lầm, đồng thời là lời cảnh tỉnh về hệ lụy của di cư trái phép.

Khép lại cuộc chia ly sau 51 năm

Tìm lại người thân sau 51 năm lưu lạc trên đường 7

(GLO)- Năm 1975, giữa dòng người di tản trên đường 7 (nay là quốc lộ 25), cô bé Hồ Thị Diễm lạc mất gia đình và được người Jrai ở buôn Du (xã Ia Rsai, tỉnh Gia Lai) cưu mang, nuôi dưỡng. Hơn nửa thế kỷ sau, đứa trẻ lạc năm nào bất ngờ tìm lại được người thân nhờ một video trên YouTube.

Khi độc mộc trôi vào ký ức

Khi thuyền độc mộc trôi vào ký ức

(GLO)- Những con thuyền độc mộc thanh mảnh như chiếc lá từng nhẹ lướt trên dòng Pô Cô đã biến mất. Cảm giác tĩnh lặng xuôi dòng bị thay thế bởi tiếng thuyền máy. Bóng người chưa kịp in xuống đáy nước đã nhòa tan theo bọt sóng trắng xóa hai bên mạn thuyền.

Lính công binh hồi sinh những vùng đất chết

Lính công binh hồi sinh những vùng đất chết

(GLO)- Giữa những cánh rừng và triền núi của phường Bồng Sơn và xã An Toàn, nơi chiến tranh từng đi qua và để lại vô số vết thương, cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn Công binh 7 (Quân đoàn 34) đang lặng lẽ thực hiện nhiệm vụ rà phá bom mìn, trả lại sự an toàn cho đất đai và cuộc sống bình yên cho người dân.

null