Món canh "giải nhiệt" ngày hè

(GLO)- Với tôi, những nhành hoa, chùm quả của bạt ngàn cây mọc hoang dại bên vạt rừng, gò bãi... là cả một miền cổ tích bất tận. Sinh ra ở một làng quê ven vùng đồi núi trập trùng, tuổi thơ tôi đi qua những cánh rừng, qua những gò bãi có màu tím hoa sim và thoang thoảng mùi hoa dủ dẻ thật quyến rũ. Nhưng thật sự gắn bó sâu sắc, với cảm giác rõ mồn một lại là vị chua của tô canh lá giang “giải nhiệt” ngày hè!
Những ngày nắng gắt, lá giang được ưa chuộng hơn cả rau cải, rau muống. Vị chua của nó thanh dịu, ăn vào giải nhiệt, mát ruột, chống say nắng và còn giúp ngủ ngon. Hơn nữa, giữa trời nóng nực, ngồi lâu trong bếp là một cực hình, nấu canh lá giang là nhanh gọn nhất. Lặt lấy lá, bỏ cuống, rửa sạch, vò lá vừa đủ giập nhàu, đừng nát vụn quá. Nước sôi cho lá vào, nêm nếm gia vị xong là nhấc xuống ăn ngay.
Tôi còn nhớ mãi lời ba thường sai bảo trước khi nấu cơm: Đứa nào đi hái nắm lá giang nấu tô canh giải nhiệt! Ba bảo “đứa nào” nhưng tôi ngầm hiểu là mình. Bởi tôi hay lang thang tìm bắt tổ chim nên biết rõ chỗ nào có lùm giang, biết hái những lá nào cho ngon. Lá già ăn chát ngắt, non quá thì vị chua chưa tới, hơi nhạt. Cũng không nên tước các đọt non, vì như thế là đoạn thân cây sẽ bị dị tật ngay chỗ đó, không lớn được nữa hoặc dễ gãy! Vậy nên, tôi vẫn thường chọn những chiếc lá giang có màu xanh sẫm đồng đều, không sâu, chỉ nhìn qua là đã cảm nhận được vẻ tươi non, mát mắt. Còn nơi có lá giang thì lại rất gần: sợ nắng thì nhảy lò cò mấy bước đến bờ rào sau vườn, muốn có lá ngon thì chạy lên gò cách chừng một tiếng cu gù. Trên vùng đất cằn cỗi, vào mùa gió Nam, trong khi loài rau nào cũng đượm vẻ ủ ê, rũ rượi thì lá giang cứ tự nhiên mà mọc, mà lớn, không chê đất cằn, không cần chăm sóc vẫn tươi xanh.
Ảnh minh họa
Ảnh minh họa
Lá giang không kén nguyên liệu đi kèm khi nấu: cá cơm, cá chuồn, cá lóc, cua kình đều ngon; thịt bò, thịt gà, thịt ếch, thịt chuột núi càng không chê vào đâu được! Thậm chí, thời cá thịt đắt đỏ, nhiều bà mẹ lén bắt cóc làm thịt nấu với lá giang, dụ sắp nhỏ là thịt gà để chúng ăn cho có chất, vẫn rất ngon. Đứa trẻ nào bụng ỏng rốn lồi ăn vào ít lâu sau bụng xẹp hẳn. Vị chua chân chất của lá giang còn dung hòa các thức tưởng như là khó nấu chung với nhau nhất: món dé bò! Món này chỉ những ngày giỗ chạp, tiệc tùng, cưới hỏi đặt trước mới có.
Hiếm loài rau hoang dại nào lại trở thành món ăn phổ biến của người dân quê như lá giang. Từ nồi canh “giải nhiệt” trưa hè, nhiều món ngon chế biến với lá giang ra đời, rồi trở thành đặc sản, như câu ca dao sau ca ngợi một trong những món ăn hấp dẫn đó: “Thịt chuột nấu chua lá giang/Chẳng thú gì bằng cái thú đồng quê”.
PHAN VĂN THIÊN

Có thể bạn quan tâm

Tượng đài Bác Hồ ở Singapore

Tượng đài Bác Hồ ở Singapore

(GLO)- Nhiều người Việt Nam sinh sống, làm việc tại Singapore, đặc biệt là du khách trong nước sang đây thường đến thăm tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh trong khuôn viên Bảo tàng Văn minh châu Á (Asian Civilisations Museum) rợp bóng cây xanh.
Thơ Dương Kỳ Anh: Mùa xuân

Thơ Dương Kỳ Anh: Mùa xuân

(GLO)- Tác phẩm của nhà thơ Dương Kỳ Anh luôn giàu suy tưởng. “Mùa xuân” là một bài thơ như thế. Con người chúng ta, đôi khi chỉ cần thay đổi góc nhìn sẽ đem lại những cảm xúc hoàn toàn khác. Ví như, nếu cứ “thắt nút” sẽ càng thêm mỏi mệt, chỉ cần mở ra sẽ thấy xuân về…
Nàng tiên xứ mộc hoa

Nàng tiên xứ mộc hoa

(GLO)- Chiếc xe khách thả tôi xuống đỉnh đèo. Trời chiều. Gió lộng. Thảm lá rừng rờn bay trong sương. Mắt dõi theo con đường uốn lượn, tôi cố tìm lối xưa. Nhưng bất lực.
Thơ Huỳnh Dũng Nhân: Phố núi một lần tôi đến

Thơ Huỳnh Dũng Nhân: Phố núi một lần tôi đến

(GLO)- Dù chỉ đến một lần song phố núi mộng mơ cũng đủ để lại thương nhớ trong lòng lữ khách. Nỗi nhớ trong “Phố núi một lần tôi đến” của tác giả Huỳnh Dũng Nhân là giọt nắng ươm mơ, bụi mờ, nếp nhà sàn, là tay măng, đôi mắt ướt níu đường về của nàng sơn nữ…
Thơ Nguyễn Thị Đào: Khúc ru mùa

Thơ Nguyễn Thị Đào: Khúc ru mùa

(GLO)- Ngày xuân luôn đem lại một cảm giác tươi mới, phấn khởi. Có lẽ bởi vậy mà những lời thơ trong “Khúc ru mùa” của tác gỉa Nguyễn Thị Đào cũng trở nên nhịp nhàng, tươi vui khi nhắc đến thời khắc xuân về gõ cửa.
Thơ Lữ Hồng: Bất chợt mùa xuân

Thơ Lữ Hồng: Bất chợt mùa xuân

(GLO)- Nhà thơ Văn Công Hùng từng nhận xét: “Lữ Hồng trải nghiệm cảm xúc của mình từ đá, từ núi, từ phố, từ đêm... từ nhiều thứ và vượt qua bản thân mình”. Lần này, với bài thơ “Bất chợt mùa xuân”, cô trải nghiệm cảm xúc tinh tế, trong trẻo của mình từ mùa xuân.
Gương mặt thơ: Văn Công Hùng

Gương mặt thơ: Văn Công Hùng

(GLO)- Một chùm thơ về Pleiku, nơi anh đã sống và lao động nghệ thuật hơn 40 năm qua. Với 16 đầu sách văn học đã xuất bản, hàng ngàn bài báo đã in, nhà thơ Văn Công Hùng vẫn miệt mài sáng tạo hàng ngày, dẫu anh đã về hưu gần 5 năm nay. Chùm thơ này như một cách anh trả ơn Pleiku, trả ơn nơi đã giúp anh trưởng thành.
Thơ Lê Đình Trọng: Nắng xanh

Thơ Lê Đình Trọng: Nắng xanh

(GLO)- Phố núi với thông xanh, nhịp chiêng ngân, vòng xoang chuếnh choáng luôn là chủ đề bất tận đối với thơ, văn. “Nắng xanh” của tác giả Lê Đình Trọng thêm một lần nữa cho thấy sức mê hoặc của vùng đất đầy nắng, gió song cũng rất nên thơ, trữ tình.
Thơ Nguyễn Thanh Mừng: Một ngày Pleiku

Thơ Nguyễn Thanh Mừng: Một ngày Pleiku

(GLO)- “Một ngày Pleiku” của Nguyễn Thanh Mừng là những cảm nhận đầy tinh tế về tiết trời phố núi trong ngày với đầy đủ biến chuyển xuân, hạ, thu, đông. Ở đó còn có tấm chân tình nối liền duyên hải-cao nguyên để mà “chén vui chạm với chén ngông”, “bạn hiền gọi tiếp bạn hiền”…
Thơ Văn Công Hùng: Pleiku chợt tôi…

Thơ Văn Công Hùng: Pleiku chợt tôi…

(GLO)- Vẫn là cái cảm thức đau đáu yêu Tây Nguyên, yêu Pleiku đến như có thể ngơ ngác, đến như phát hiện chiều “như vừa bong vỏ”, Văn Công Hùng “chợt tôi” vừa như một cuộc trở về lại như sắp sửa ra đi. Cái dùng dằng hóa thân ấy để có một bài thơ đầy day dứt...
Khai mạc Lễ hội Đường sách Tết Quý Mão 2023

Khai mạc Lễ hội Đường sách Tết Quý Mão 2023

Chiều ngày 19-1 (28 tết), Sở TT-TT TPHCM cùng các đơn vị phối hợp tổ chức khai mạc Lễ hội Đường sách Tết Quý Mão 2023 với chủ đề “Thành phố Hồ Chí Minh - Xuân an vui, xuân thịnh vượng” trên tuyến đường Lê Lợi (từ đường Nguyễn Huệ đến bùng binh Quách Thị Trang, quận 1).