(GLO)- Từ hơn 60 truyện của gần 20 tác giả trải dài suốt gần một thế kỷ, bộ sách Truyện cổ tích hiện đại Việt Nam (gồm 3 tập) lần đầu tiên được hệ thống hóa trong một tuyển tập quy mô, do Tiến sĩ Lê Nhật Ký tuyển chọn, Nhà xuất bản Kim Đồng ấn hành, vừa ra mắt bạn đọc cả nước.
Tiến sĩ Lê Nhật Ký chia sẻ về hành trình tuyển chọn và sự kỳ vọng của ông ở bộ sách này.
* Thưa ông! Cơ duyên nào khiến ông đề xuất thực hiện tuyển tập Truyện cổ tích hiện đại Việt Nam?
- Tháng 9-2023, khi đoàn công tác của Nhà xuất bản Kim Đồng vào Quy Nhơn giao lưu với Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Bình Định (cũ) và sinh viên Trường ĐH Quy Nhơn, tôi có đề nghị Nhà xuất bản nên ra một tuyển tập riêng về truyện cổ tích hiện đại Việt Nam.
Trước đó, thể loại này thường in chung với truyện ngắn hoặc đồng thoại, khiến người đọc khó hình dung rõ diện mạo và tiến trình của thể loại. Tôi cho rằng, một bộ sách có quy mô, có hệ thống sẽ giúp nhận diện thành tựu truyện cổ tích hiện đại, đồng thời góp phần giáo dục văn hóa đọc cho thiếu nhi.
Rất vui là đề xuất ấy được bà Ngô Thị Phú Bình, Trưởng Ban Biên tập sách văn học Nhà xuất bản Kim Đồng, đồng tình. Từ đó, tôi cùng biên tập viên, nhà thơ Nguyễn Thị Hường Lý bắt tay tuyển chọn và biên tập trong gần một năm.
* Trước dự án này, đã từng có tuyển tập nào tương tự không, thưa ông?
- Trước đây, truyện cổ tích hiện đại Việt Nam xuất hiện rải rác. Có khi in chung trong tuyển tập hoặc in riêng của từng tác giả, giúp người đọc biết đến một vài cây bút, nhưng chưa thể hiện được dòng chảy và sự phát triển của thể loại qua nhiều thế hệ.
Tôi muốn lấp khoảng trống đó bằng một công trình có tầm khái quát hơn, giới thiệu được tương đối đầy đủ về truyện cổ tích hiện đại Việt Nam ở các phương diện: Tác phẩm, tác giả và lịch sử phát triển.
* Ông có thể chia sẻ thêm về quá trình tuyển chọn tác phẩm cho bộ sách này?
- Thực ra, số lượng tác phẩm, tác giả được chọn giới thiệu nhiều hơn. Nhưng qua quá trình biên tập, xuất phát từ nhiều lý do khác nhau nên có một số trường hợp không được sử dụng trong tuyển tập. Riêng với vùng đất Gia Lai, có hai tác giả có tác phẩm trong tập là Phạm Hổ và Lê Thị Kim Sơn.
Đối tượng chính của tuyển tập là thiếu nhi nên tiêu chí đầu tiên là hay và hấp dẫn. Các truyện cần ngắn gọn, đa dạng về nghệ thuật kể chuyện, giàu tưởng tượng, mang tinh thần nhân văn, phù hợp với tâm lý lứa tuổi. Với người lớn, tuyển tập cũng có giá trị riêng: Gợi lại tuổi thơ, đồng thời giúp họ hiểu thêm về đặc trưng thi pháp và lịch sử thể loại truyện cổ tích hiện đại Việt Nam.
* Khi đưa yếu tố cổ tích truyền thống vào đời sống hiện đại, ông có lo sợ đánh mất “cái hồn” dân gian không?
- Trong mỗi truyện cổ tích hiện đại luôn có hai yếu tố song hành: Dân gian và hiện đại. Yếu tố dân gian được kế thừa để giữ màu cổ tích; yếu tố hiện đại do nhà văn sáng tạo nhằm tạo nên sức sống mới cho truyện.
Chẳng hạn, Nguyên Hương trong Ăn mận trả vàng vẫn giữ triết lý “tham thì thâm” nhưng đổi kết thúc nhân hậu hơn so với truyện dân gian Cây khế. Những điều chỉnh đó không làm mất hồn cổ tích mà ngược lại, giúp câu chuyện trở nên gần gũi, nhân văn hơn với trẻ em hôm nay.
Bộ ba tác phẩm Truyện cổ tích hiện đại Việt Nam. Ảnh: Nhà xuất bản Kim Đồng
* Trong các truyện ông chọn, có xu hướng nào nổi bật không, thưa ông?
- Truyện cổ tích hiện đại Việt Nam thường chịu hai chi phối cơ bản: Tinh thần nhân văn của truyện dân gian và tinh thần giáo dục thẩm mỹ của thời đại mới. Các nhà văn vừa kế thừa truyền thống, vừa tìm lối đi riêng để đáp ứng nhu cầu cổ tích của trẻ em hôm nay.
Có người chuyên về sự tích hoa quả như Phạm Hổ (Chuyện hoa, chuyện quả), có người viết lại cổ tích theo tinh thần phản biện như Nguyên Hương (Con mèo đi giày cao gót), hoặc khơi lại những thắc mắc tuổi thơ về thế giới cổ tích như Nguyễn Mai Dung (Cổ tích chưa kể). Chính sự đa dạng ấy tạo nên diện mạo phong phú của truyện cổ tích hiện đại - nơi nhà văn trò chuyện với trẻ em bằng những câu chuyện đạo đức và nhân sinh gần gũi.
* Vậy với nhà nghiên cứu, giáo viên và phụ huynh, họ sẽ tìm thấy điều gì ở bộ sách này?
- Với người nghiên cứu, tuyển tập là nguồn tư liệu để khảo sát thi pháp và lịch sử thể loại, điều mà trước nay còn thiếu. Với nhà giáo, đặc biệt ở bậc tiểu học, sách hỗ trợ tốt cho hoạt động kể chuyện sáng tạo, giúp học sinh hiểu cách viết lại, thay đổi chi tiết, tạo kết thúc mới cho truyện. Với phụ huynh, đây là dịp cùng con đọc, chia sẻ, bồi đắp trí tưởng tượng và nhân cách sống.
(GLO)- Từ sự tò mò ban đầu, Nguyễn Thảo Dương dần tìm thấy niềm đam mê piano và nghiêm túc theo đuổi âm nhạc. Mùa hè 2026, em xuất sắc giành huy chương vàng thứ hai tại Liên hoan Piano toàn quốc, đồng thời được trao danh hiệu “Ngôi sao đại ngàn”.
Tại Nhà hát Trần Hữu Trang (TP.HCM), vở kịch Một mối tình (tác giả Như Trúc - đạo diễn) của Sân khấu Mới đưa khán giả về lại miệt đồng bằng sông nước, nơi những con người chân chất cứ loay hoay mãi giữa yêu thương và buông bỏ.
Không chỉ tìm đến để thưởng thức các tác phẩm hội họa của nhà thiết kế Đỗ Mạnh Cường, nhiều bạn trẻ còn thích thú check-in, tận hưởng không gian ngập sắc hoa và tìm thấy những phút giây thư giãn giữa nhịp sống đô thị.
(GLO)- Sáng 15-9, Bảo tàng tỉnh Gia Lai phối hợp với Viện Khoa học Xã hội vùng Nam Bộ tổ chức Hội thảo khoa học “Đánh giá giá trị hai tượng sư tử tháp Mẫm và bộ sưu tập phù điêu rắn Naga tại tháp Dương Long”.
(GLO)- Những bức ảnh về cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh được chọn lọc, trưng bày tại Bảo tàng Pleiku đã thu hút công chúng trong dịp Quốc khánh năm nay, như một lời khẳng định: “Miền Nam nhớ mãi ơn Người”.
Chỉ đợi một làn gió nhẹ lướt qua, không khí ngày khai trường lại rộn rã tràn về trên từng góc phố. Rời xa mái trường dấu yêu đã mấy chục năm, tôi tưởng mình đã đủ già dặn để đứng ngoài những nôn nao của đám trẻ.
(GLO)- Tối 5-9, tại Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Quy Nhơn, Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Gia Lai phối hợp với nhà trường tổ chức chương trình nghệ thuật “Gia Lai - Khúc ca ngày mới”, với sự tham gia của các nhạc sĩ, ca sĩ thuộc Chi hội Âm nhạc tỉnh và Chi hội Nhạc sĩ Việt Nam tại Gia Lai.
(GLO)- Không chỉ kể lại chiến công, nhân vật hay sự kiện, sân khấu hát bội, ca kịch bài chòi hôm nay đang tìm cách đối thoại với lịch sử bằng ngôn ngữ nghệ thuật truyền thống.
(GLO)- Hội Tem tỉnh Gia Lai ra đời năm 1996, là Hội Tem được thành lập sớm nhất ở khu vực Tây Nguyên. Qua 30 năm, Hội đã góp phần phát triển phong trào sưu tập tem, tổ chức nhiều hoạt động trưng bày, triển lãm trong nước và quốc tế.
(GLO)- Được mệnh danh là vùng “chảo lửa”, ẩm thực ở vùng đất Phú Túc cũng có những dấu ấn độc đáo như một cách thích ứng với khí hậu. Cái nóng dường như in dấu vào khẩu vị của người Jrai - cộng đồng cư trú lâu đời nơi đây.
(GLO)- Tối 21- 8, tại thôn Gò Bồi, UBND xã Tuy Phước Đông (tỉnh Gia Lai) đã bế mạc Liên hoan Văn nghệ quần chúng lần thứ I năm 2026. Liên hoan diễn ra trong 3 đêm (từ 19 đến 21-8), với sự tham gia của các đoàn văn nghệ đến từ 15 thôn trên địa bàn xã.
Cuộc thi chính luận lần thứ 2 của Đảng bộ Chính phủ thu hút 8.671 tác phẩm, góp phần lan tỏa tinh thần chủ động bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trước những thách thức mới trên không gian mạng.
(GLO)- Tối 20-8, tại phường Quy Nhơn Nam, Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh Gia Lai tổ chức buổi báo cáo chương trình nghệ thuật phục vụ du lịch năm 2026.
(GLO)- Sáng 18-8, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Nguyễn Thị Thanh Lịch chủ trì cuộc họp nghe Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch cùng các đơn vị liên quan báo cáo công tác chuẩn bị Triển lãm “Không gian Du lịch, Văn hóa - Hội nhập và Lan tỏa”.
(GLO)- Từ đầu năm đến nay, Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Gia Lai đã tổ chức nhiều chuyến đi thực tế để các văn nghệ sĩ “làm giàu” tư liệu sáng tác, ghi nhận vẻ đẹp từ cuộc sống. Ðây cũng là “bệ đỡ” để hội viên phát huy sức lao động sáng tạo.
(GLO)- Thư viện tỉnh Gia Lai tổng kết hoạt động “Hè vui cùng thư viện” vào ngày 15-8, khép lại một mùa hè với nhiều hoạt động đọc sách, vui chơi, khám phá và trải nghiệm dành cho thiếu nhi.
(GLO)- Từ ngày 7 đến 11-8, Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Gia Lai phối hợp với Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh tổ chức chuyến thực tế sáng tác với sự tham gia của 15 hội viên Chi hội Nhiếp ảnh.
(GLO)- Liên hoan Quốc tế Võ cổ truyền Việt Nam lần thứ IX - Gia Lai 2026 góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người và bản sắc văn hóa Việt Nam, khẳng định võ cổ truyền không chỉ là di sản mà còn là nguồn lực phục vụ phát triển du lịch, ngoại giao văn hóa.
(GLO)- Sáng 6-8, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Gia Lai (phường Quy Nhơn), UBND tỉnh phối hợp với Hội Mỹ thuật Việt Nam khai mạc Triển lãm Mỹ thuật khu vực V Nam miền Trung và Tây Nguyên lần thứ 30 năm 2026.
(GLO)- Triển lãm Mỹ thuật khu vực V Nam miền Trung và Tây Nguyên lần thứ 30 năm 2026 do tỉnh Gia Lai đăng cai sẽ diễn ra từ ngày 6 đến 15-8. Đây là dịp tổng kết thành quả sáng tác mỹ thuật của khu vực và mở ra cơ hội giao lưu chuyên môn, thúc đẩy sự phát triển của mỹ thuật địa phương.
(GLO)- Giữa đời sống văn học địa phương còn khá thưa vắng những công trình lý luận, phê bình, sự ra đời của tập tiểu luận Chung và riêng (Nhà xuất bản Dân Trí, 2026) của tiến sĩ Lê Nhật Ký là một dấu ấn đáng ghi nhận.
(GLO)- Như một nét bút phối hòa sắc màu Đông - Tây, nghệ thuật múa trên vùng đất Gia Lai ngày càng đa dạng về ngôn ngữ biểu đạt, làm nên sức hấp dẫn riêng từ cuộc gặp gỡ bản sắc giữa biển và rừng sau hợp nhất.
