(GLO)- Từ hơn 60 truyện của gần 20 tác giả trải dài suốt gần một thế kỷ, bộ sách Truyện cổ tích hiện đại Việt Nam (gồm 3 tập) lần đầu tiên được hệ thống hóa trong một tuyển tập quy mô, do Tiến sĩ Lê Nhật Ký tuyển chọn, Nhà xuất bản Kim Đồng ấn hành, vừa ra mắt bạn đọc cả nước.
Tiến sĩ Lê Nhật Ký chia sẻ về hành trình tuyển chọn và sự kỳ vọng của ông ở bộ sách này.
* Thưa ông! Cơ duyên nào khiến ông đề xuất thực hiện tuyển tập Truyện cổ tích hiện đại Việt Nam?
- Tháng 9-2023, khi đoàn công tác của Nhà xuất bản Kim Đồng vào Quy Nhơn giao lưu với Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Bình Định (cũ) và sinh viên Trường ĐH Quy Nhơn, tôi có đề nghị Nhà xuất bản nên ra một tuyển tập riêng về truyện cổ tích hiện đại Việt Nam.
Trước đó, thể loại này thường in chung với truyện ngắn hoặc đồng thoại, khiến người đọc khó hình dung rõ diện mạo và tiến trình của thể loại. Tôi cho rằng, một bộ sách có quy mô, có hệ thống sẽ giúp nhận diện thành tựu truyện cổ tích hiện đại, đồng thời góp phần giáo dục văn hóa đọc cho thiếu nhi.
Rất vui là đề xuất ấy được bà Ngô Thị Phú Bình, Trưởng Ban Biên tập sách văn học Nhà xuất bản Kim Đồng, đồng tình. Từ đó, tôi cùng biên tập viên, nhà thơ Nguyễn Thị Hường Lý bắt tay tuyển chọn và biên tập trong gần một năm.
* Trước dự án này, đã từng có tuyển tập nào tương tự không, thưa ông?
- Trước đây, truyện cổ tích hiện đại Việt Nam xuất hiện rải rác. Có khi in chung trong tuyển tập hoặc in riêng của từng tác giả, giúp người đọc biết đến một vài cây bút, nhưng chưa thể hiện được dòng chảy và sự phát triển của thể loại qua nhiều thế hệ.
Tôi muốn lấp khoảng trống đó bằng một công trình có tầm khái quát hơn, giới thiệu được tương đối đầy đủ về truyện cổ tích hiện đại Việt Nam ở các phương diện: Tác phẩm, tác giả và lịch sử phát triển.
* Ông có thể chia sẻ thêm về quá trình tuyển chọn tác phẩm cho bộ sách này?
- Thực ra, số lượng tác phẩm, tác giả được chọn giới thiệu nhiều hơn. Nhưng qua quá trình biên tập, xuất phát từ nhiều lý do khác nhau nên có một số trường hợp không được sử dụng trong tuyển tập. Riêng với vùng đất Gia Lai, có hai tác giả có tác phẩm trong tập là Phạm Hổ và Lê Thị Kim Sơn.
Đối tượng chính của tuyển tập là thiếu nhi nên tiêu chí đầu tiên là hay và hấp dẫn. Các truyện cần ngắn gọn, đa dạng về nghệ thuật kể chuyện, giàu tưởng tượng, mang tinh thần nhân văn, phù hợp với tâm lý lứa tuổi. Với người lớn, tuyển tập cũng có giá trị riêng: Gợi lại tuổi thơ, đồng thời giúp họ hiểu thêm về đặc trưng thi pháp và lịch sử thể loại truyện cổ tích hiện đại Việt Nam.
* Khi đưa yếu tố cổ tích truyền thống vào đời sống hiện đại, ông có lo sợ đánh mất “cái hồn” dân gian không?
- Trong mỗi truyện cổ tích hiện đại luôn có hai yếu tố song hành: Dân gian và hiện đại. Yếu tố dân gian được kế thừa để giữ màu cổ tích; yếu tố hiện đại do nhà văn sáng tạo nhằm tạo nên sức sống mới cho truyện.
Chẳng hạn, Nguyên Hương trong Ăn mận trả vàng vẫn giữ triết lý “tham thì thâm” nhưng đổi kết thúc nhân hậu hơn so với truyện dân gian Cây khế. Những điều chỉnh đó không làm mất hồn cổ tích mà ngược lại, giúp câu chuyện trở nên gần gũi, nhân văn hơn với trẻ em hôm nay.
Bộ ba tác phẩm Truyện cổ tích hiện đại Việt Nam. Ảnh: Nhà xuất bản Kim Đồng
* Trong các truyện ông chọn, có xu hướng nào nổi bật không, thưa ông?
- Truyện cổ tích hiện đại Việt Nam thường chịu hai chi phối cơ bản: Tinh thần nhân văn của truyện dân gian và tinh thần giáo dục thẩm mỹ của thời đại mới. Các nhà văn vừa kế thừa truyền thống, vừa tìm lối đi riêng để đáp ứng nhu cầu cổ tích của trẻ em hôm nay.
Có người chuyên về sự tích hoa quả như Phạm Hổ (Chuyện hoa, chuyện quả), có người viết lại cổ tích theo tinh thần phản biện như Nguyên Hương (Con mèo đi giày cao gót), hoặc khơi lại những thắc mắc tuổi thơ về thế giới cổ tích như Nguyễn Mai Dung (Cổ tích chưa kể). Chính sự đa dạng ấy tạo nên diện mạo phong phú của truyện cổ tích hiện đại - nơi nhà văn trò chuyện với trẻ em bằng những câu chuyện đạo đức và nhân sinh gần gũi.
* Vậy với nhà nghiên cứu, giáo viên và phụ huynh, họ sẽ tìm thấy điều gì ở bộ sách này?
- Với người nghiên cứu, tuyển tập là nguồn tư liệu để khảo sát thi pháp và lịch sử thể loại, điều mà trước nay còn thiếu. Với nhà giáo, đặc biệt ở bậc tiểu học, sách hỗ trợ tốt cho hoạt động kể chuyện sáng tạo, giúp học sinh hiểu cách viết lại, thay đổi chi tiết, tạo kết thúc mới cho truyện. Với phụ huynh, đây là dịp cùng con đọc, chia sẻ, bồi đắp trí tưởng tượng và nhân cách sống.
Hàng loạt concert lớn của nghệ sĩ VN và quốc tế nối tiếp diễn ra đến đầu năm 2027, cho thấy sức hút của thị trường biểu diễn, đồng thời đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng tổ chức và khai thác hiệu quả giá trị kinh tế, văn hóa.
(GLO)- Chiều 31-10, tại Quảng trường Đại Đoàn Kết (phường Pleiku, tỉnh Gia Lai) đã diễn ra chương trình giao lưu dân vũ với sự tham gia của 19 câu lạc bộ, đội, nhóm dân vũ trong và ngoài tỉnh.
(GLO)- Sáng 29-10, Thư viện Pleiku (tỉnh Gia Lai) tổ chức Chương trình "Kết nối bạn đọc yêu sách" và tổng kết công tác xây dựng, phát triển văn hóa đọc ở cơ sở năm 2026. Tham gia chương trình có đại diện các đơn vị, trường học, thư viện cơ sở trên địa bàn phía Tây tỉnh.
Gốm Chăm được UNESCO ghi danh di sản phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp vào năm 2022. Sau 4 năm, di sản này càng cần bảo vệ khẩn cấp hơn. Thanh Niên có cuộc trao đổi với TS Nguyễn Thị Thu Trang (Trường ĐH Văn hóa TP.HCM) về vấn đề này.
(GLO)- MV “Những em bé Mặt Trời” của rapper Ðen Vâu đang thu hút sự quan tâm của công chúng. Qua đó, tác phẩm khơi gợi tinh thần sẻ chia và trách nhiệm của cộng đồng trong việc chăm lo cho trẻ em.
(GLO)- Ngày 28 -10, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Gia Lai, Hội Người cao tuổi Việt Nam phối hợp với Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch cùng UBND tỉnh tổ chức Liên hoan Tiếng hát dân ca người cao tuổi khu vực V các tỉnh Nam Trung bộ và Tây Nguyên năm 2026.
Công chiếu vào ngày 22-10, MV Những em bé mặt trời của rapper Đen Vâu nhanh chóng vào top 1 trending YouTube Việt Nam. Dịp này, nam rapper cũng giới thiệu 8 địa điểm xuất hiện trong sản phẩm, góp phần quảng bá vẻ đẹp thiên nhiên và văn hóa Gia Lai đến khán giả.
"Không thể đoán được" là đánh giá về khả năng ăn khách của các vở diễn dự giải được Trưởng ban giám khảo của Liên hoan sân khấu Hà Nội mở rộng 2026 đưa ra.
(GLO)- Nhân kỷ niệm 65 năm Ngày mở Đường Hồ Chí Minh trên biển (23/10/1961 - 23/10/2026), Nhà xuất bản Thông tấn ra mắt sách ảnh song ngữ Việt - Anh, tập hợp hơn 300 bức ảnh cùng nhiều tư liệu quý, tái hiện hành trình vận tải chiến lược đặc biệt trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.
(GLO)- Chiều 19-10, nhân kỷ niệm 96 năm ngày thành lập Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) Việt Nam, Hội LHPN TP. Hồ Chí Minh phối hợp với Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh TP. Hồ Chí Minh tổ chức lễ trao giải, khai mạc triển lãm chủ đề “Phụ nữ với cuộc sống” lần thứ XVIII - năm 2026.
(GLO)- Triển lãm “Giữa dòng hợp lưu” giới thiệu 13 dự án nhiếp ảnh tư liệu về đời sống, sinh kế và những biến đổi của vùng đầm Thị Nại (tỉnh Gia Lai), qua đó khắc họa mối quan hệ giữa con người với thiên nhiên.
(GLO)- Gần đây, đội ngũ họa sĩ nữ Gia Lai đang có những chuyển động đáng mừng trong sáng tác và triển lãm. Đáng chú ý là nhiều gương mặt hoạt động tích cực lại gặp nhau ở chất liệu sơn mài.
(GLO)- Tháng Mười, xứ đầm Thị Nại đã vào mùa mưa. Những triền mưa lê thê cứ trôi hoài trong ký ức. Mưa níu những xanh xưa lao xao trở lại, gọi tên những mùi hương từ thẳm xa thoảng về. Mưa ngang qua những trảng nhớ chập chùng, líu ríu gọi đứa nhỏ trong tôi chạy ào về phía tuổi thơ.
Theo dự thảo mới của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, việc tổ chức biểu diễn nghệ thuật, cuộc thi, liên hoan và cuộc thi người đẹp, người mẫu không còn phải xin văn bản chấp thuận mà chuyển sang thực hiện thông báo.
(GLO)- Sáng 15-10, Chi hội Nhà văn Việt Nam tỉnh Gia Lai tổ chức Đại hội lần thứ I (nhiệm kỳ 2026 - 2031) nhằm đánh giá kết quả hoạt động thời gian qua và đề ra phương hướng, nhiệm vụ trong nhiệm kỳ mới.
(GLO)- Tối 14-10, Chi hội Nhà văn Việt Nam tại Gia Lai phối hợp với Trường THPT Quy Nhơn tổ chức chương trình giao lưu văn học với chủ đề “Từ trang sách đến trang thơ” chào mừng Đại hội Chi hội Nhà văn Việt Nam tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031.
(GLO)- Giữa chập chùng đại ngàn, có những mối lương duyên được se kết từ tình yêu chung với văn hóa dân tộc. Không chỉ tìm thấy ở nhau sự đồng điệu của trái tim, những người trẻ Bahnar, Jrai còn chung một nhịp đập thiết tha với văn hóa, để rồi từ mái ấm nhỏ, họ cùng nhau giữ mạch nguồn di sản.
(GLO)- Mai Ðậu Hũ, tên thật là Phạm Thị Tuyết Mai (SN 1991, hiện sống tại phường Quy Nhơn Nam, tỉnh Gia Lai) là cây bút quen thuộc với bạn đọc nhỏ tuổi. Chị từng in tập thơ thiếu nhi "Khu vườn của mẹ" (NXB Trẻ, 2024) và tập truyện đồng thoại "Chuyện ở rừng xanh thẳm" (NXB Trẻ, 2024).
(GLO)- Sáng 27-9, tại phường Quy Nhơn, Câu lạc bộ (CLB) Di sản thơ ca Bình Định tỉnh Gia Lai chính thức ra mắt với 132 thành viên. Bà Hà Thị Thu Hà (bút danh Dương Hà) được tín nhiệm làm Chủ nhiệm CLB.
(GLO)- Tối 26-9, tại nhà rông thôn Plei Kte, Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công xã Phú Thiện (tỉnh Gia Lai) tổ chức trình diễn cồng chiêng và ẩm thực truyền thống của đồng bào các dân tộc thiểu số Tây Nguyên.
(GLO)- Sáng 25-9, tại Trung tâm Khám phá khoa học và Đổi mới sáng tạo, Viện Nghiên cứu vì sự Phát triển Pháp (IRD) phối hợp với Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH) tổ chức khai mạc triển lãm “Đầm Thị Nại: Di sản thiên nhiên đáng được gìn giữ”.
(GLO)- Không hiểu sao cứ mỗi dịp cuối hạ sang thu, tôi cùng nhóm bạn một thời là những công dân phố núi (Tây Gia Lai), nay định cư tại TP. Hồ Chí Minh lại rạo rực, háo hức rủ nhau về trải nghiệm mùa hoa dã quỳ - cồng chiêng phố núi đến vậy…
(GLO)- Báo và Phát thanh, Truyền hình Lâm Đồng phối hợp với Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tổ chức Liên hoan “Tiếng hát Báo và Phát thanh, Truyền hình Lâm Đồng” lần thứ I - 2026 với chủ đề “LTV - Điểm hẹn tài năng âm nhạc”.
