(GLO)- Từ hơn 60 truyện của gần 20 tác giả trải dài suốt gần một thế kỷ, bộ sách Truyện cổ tích hiện đại Việt Nam (gồm 3 tập) lần đầu tiên được hệ thống hóa trong một tuyển tập quy mô, do Tiến sĩ Lê Nhật Ký tuyển chọn, Nhà xuất bản Kim Đồng ấn hành, vừa ra mắt bạn đọc cả nước.
Tiến sĩ Lê Nhật Ký chia sẻ về hành trình tuyển chọn và sự kỳ vọng của ông ở bộ sách này.
* Thưa ông! Cơ duyên nào khiến ông đề xuất thực hiện tuyển tập Truyện cổ tích hiện đại Việt Nam?
- Tháng 9-2023, khi đoàn công tác của Nhà xuất bản Kim Đồng vào Quy Nhơn giao lưu với Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Bình Định (cũ) và sinh viên Trường ĐH Quy Nhơn, tôi có đề nghị Nhà xuất bản nên ra một tuyển tập riêng về truyện cổ tích hiện đại Việt Nam.
Trước đó, thể loại này thường in chung với truyện ngắn hoặc đồng thoại, khiến người đọc khó hình dung rõ diện mạo và tiến trình của thể loại. Tôi cho rằng, một bộ sách có quy mô, có hệ thống sẽ giúp nhận diện thành tựu truyện cổ tích hiện đại, đồng thời góp phần giáo dục văn hóa đọc cho thiếu nhi.
Rất vui là đề xuất ấy được bà Ngô Thị Phú Bình, Trưởng Ban Biên tập sách văn học Nhà xuất bản Kim Đồng, đồng tình. Từ đó, tôi cùng biên tập viên, nhà thơ Nguyễn Thị Hường Lý bắt tay tuyển chọn và biên tập trong gần một năm.
* Trước dự án này, đã từng có tuyển tập nào tương tự không, thưa ông?
- Trước đây, truyện cổ tích hiện đại Việt Nam xuất hiện rải rác. Có khi in chung trong tuyển tập hoặc in riêng của từng tác giả, giúp người đọc biết đến một vài cây bút, nhưng chưa thể hiện được dòng chảy và sự phát triển của thể loại qua nhiều thế hệ.
Tôi muốn lấp khoảng trống đó bằng một công trình có tầm khái quát hơn, giới thiệu được tương đối đầy đủ về truyện cổ tích hiện đại Việt Nam ở các phương diện: Tác phẩm, tác giả và lịch sử phát triển.
* Ông có thể chia sẻ thêm về quá trình tuyển chọn tác phẩm cho bộ sách này?
- Thực ra, số lượng tác phẩm, tác giả được chọn giới thiệu nhiều hơn. Nhưng qua quá trình biên tập, xuất phát từ nhiều lý do khác nhau nên có một số trường hợp không được sử dụng trong tuyển tập. Riêng với vùng đất Gia Lai, có hai tác giả có tác phẩm trong tập là Phạm Hổ và Lê Thị Kim Sơn.
Đối tượng chính của tuyển tập là thiếu nhi nên tiêu chí đầu tiên là hay và hấp dẫn. Các truyện cần ngắn gọn, đa dạng về nghệ thuật kể chuyện, giàu tưởng tượng, mang tinh thần nhân văn, phù hợp với tâm lý lứa tuổi. Với người lớn, tuyển tập cũng có giá trị riêng: Gợi lại tuổi thơ, đồng thời giúp họ hiểu thêm về đặc trưng thi pháp và lịch sử thể loại truyện cổ tích hiện đại Việt Nam.
* Khi đưa yếu tố cổ tích truyền thống vào đời sống hiện đại, ông có lo sợ đánh mất “cái hồn” dân gian không?
- Trong mỗi truyện cổ tích hiện đại luôn có hai yếu tố song hành: Dân gian và hiện đại. Yếu tố dân gian được kế thừa để giữ màu cổ tích; yếu tố hiện đại do nhà văn sáng tạo nhằm tạo nên sức sống mới cho truyện.
Chẳng hạn, Nguyên Hương trong Ăn mận trả vàng vẫn giữ triết lý “tham thì thâm” nhưng đổi kết thúc nhân hậu hơn so với truyện dân gian Cây khế. Những điều chỉnh đó không làm mất hồn cổ tích mà ngược lại, giúp câu chuyện trở nên gần gũi, nhân văn hơn với trẻ em hôm nay.
Bộ ba tác phẩm Truyện cổ tích hiện đại Việt Nam. Ảnh: Nhà xuất bản Kim Đồng
* Trong các truyện ông chọn, có xu hướng nào nổi bật không, thưa ông?
- Truyện cổ tích hiện đại Việt Nam thường chịu hai chi phối cơ bản: Tinh thần nhân văn của truyện dân gian và tinh thần giáo dục thẩm mỹ của thời đại mới. Các nhà văn vừa kế thừa truyền thống, vừa tìm lối đi riêng để đáp ứng nhu cầu cổ tích của trẻ em hôm nay.
Có người chuyên về sự tích hoa quả như Phạm Hổ (Chuyện hoa, chuyện quả), có người viết lại cổ tích theo tinh thần phản biện như Nguyên Hương (Con mèo đi giày cao gót), hoặc khơi lại những thắc mắc tuổi thơ về thế giới cổ tích như Nguyễn Mai Dung (Cổ tích chưa kể). Chính sự đa dạng ấy tạo nên diện mạo phong phú của truyện cổ tích hiện đại - nơi nhà văn trò chuyện với trẻ em bằng những câu chuyện đạo đức và nhân sinh gần gũi.
* Vậy với nhà nghiên cứu, giáo viên và phụ huynh, họ sẽ tìm thấy điều gì ở bộ sách này?
- Với người nghiên cứu, tuyển tập là nguồn tư liệu để khảo sát thi pháp và lịch sử thể loại, điều mà trước nay còn thiếu. Với nhà giáo, đặc biệt ở bậc tiểu học, sách hỗ trợ tốt cho hoạt động kể chuyện sáng tạo, giúp học sinh hiểu cách viết lại, thay đổi chi tiết, tạo kết thúc mới cho truyện. Với phụ huynh, đây là dịp cùng con đọc, chia sẻ, bồi đắp trí tưởng tượng và nhân cách sống.
(GLO)- Phó Thủ tướng Mai Văn Chính vừa ký Quyết định số 139/QĐ-TTg về việc gia hạn thời gian thực hiện Chương trình nghiên cứu, tổng hợp, công bố các tác phẩm văn học vì sự nghiệp cách mạng của Đảng đến hết ngày 31-12-2026.
(GLO)- Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam Nguyễn Quang Thiều vừa ký các quyết định công bố Giải thưởng Văn học Hội Nhà văn Việt Nam năm 2025 cho 7 tác phẩm.
(GLO)- Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, tại nhiều địa phương của tỉnh Bình Ðịnh cũ, các câu lạc bộ bài chòi dân gian dần thưa vắng. Việc tiếp tục bảo tồn và phát huy loại hình bài chòi dân gian, ngoài sự quan tâm của tỉnh, đòi hỏi sự chủ động từ các phường, xã và tâm huyết của đội ngũ nghệ nhân.
(GLO)- Bằng ngôn ngữ nghệ thuật đa dạng, nhiều nghệ sĩ ở Gia Lai đã mở đầu cảm hứng sáng tác trong năm mới với hình tượng ngựa - linh vật của năm Bính Ngọ 2026. Mỗi tác phẩm được gửi gắm vào đó nhiều ước vọng cùng những quan niệm riêng về nghệ thuật và đời sống.
(GLO)- Ca khúc “Thưa Đảng” do ca sĩ Anh Tú sáng tác và biểu diễn trong Chương trình nghệ thuật Mãi mãi niềm tin theo Đảng đã nhận được “mưa” lời khen bởi ca từ giàu ý nghĩa, khơi dậy niềm tự hào, lòng yêu nước.
(GLO)- Trong những ngày qua, vở tuồng “Hiền thần” của tác giả Lê Công Phượng (Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh) do Nhà hát Nghệ thuật Hát Bội TP. Hồ Chí Minh dàn dựng và biểu diễn đã nhận được sự quan tâm của đông đảo công chúng, đặc biệt là khán giả trẻ.
Thiết thực chào mừng Đại hội XIV của Đảng, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật tái bản các công trình đồ sộ: Hồ Chí Minh Toàn tập (15 tập), Hồ Chí Minh - Biên niên tiểu sử (10 tập) và Chủ tịch Hồ Chí Minh - Ngày này năm xưa (2 tập)
(GLO)- Dự án Sách Tết bước sang năm thứ 8 với “Sách Tết Bính Ngọc 2026” vừa chính thức ra mắt. Ấn phẩm gồm 5 phần do nhà văn Hồ Anh Thái tuyển chọn: Khúc dạo đầu của mùa xuân, Văn, Thơ, Nhạc, Họa, như một dòng chảy cảm xúc liền mạch.
(GLO)- Tối 27-12, tại sân vận động xã Ia Tul (tỉnh Gia Lai), Trung tâm Văn hóa, Thông tin và Thể thao Ia Pa phối hợp với UBND xã Ia Tul tổ chức chương trình “Cồng chiêng cuối tuần”, thu hút đông đảo người dân tới thưởng thức và trải nghiệm.
(GLO)- Chiều 27-12, tại hội trường Nhà khách Thắng Lợi (03 Trần Phú, phường Quy Nhơn), Chi hội Văn học (Hội Văn học Nghệ thuật Gia Lai) tổ chức đại hội lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 với sự tham dự của 83 hội viên.
(GLO)- Trong năm đầu tiên sau sáp nhập, dù ít nhiều xáo trộn, song văn học nghệ thuật (VHNT) tỉnh Gia Lai vẫn ghi dấu nhiều hoạt động nổi bật, nhiều thành tích đáng ghi nhận.
(GLO)- “Bông trang đỏ” (Nhà xuất bản Hội Nhà văn, 2025) gồm 13 truyện ngắn tâm đắc nhất được Nguyễn Đặng Thùy Trang chọn in tập trong những sáng tác từ năm 2019 đến nay. Tập truyện ngắn là những lát cắt giàu xúc cảm về cuộc sống cùng thông điệp ý nghĩa mà tác giả muốn gửi tới bạn đọc.
(GLO)- Trong nhiệm kỳ qua, Chi hội Văn nghệ dân gian (Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Gia Lai) đã tập hợp đội ngũ nghiên cứu tâm huyết, triển khai nhiều hoạt động, góp phần quan trọng vào việc gìn giữ, bảo tồn và lan tỏa các giá trị văn nghệ dân gian (VNDG) trong đời sống cộng đồng.
(GLO)- Với cuốn sách thứ 6 mang tên “Ngày nắng vẹn nguyên” vừa được xuất bản, tác giả Lê Thị Kim Sơn một lần nữa gửi gắm một góc cạnh khác của chính mình tới cho độc giả.
Chương trình là bản hùng ca giàu cảm xúc, tôn vinh ý chí, bản lĩnh và sức mạnh của đội quân anh hùng, đội quân “từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu”.
(GLO)- Xuân Diệu là một thi sĩ lớn trong phong trào Thơ mới. Ông có gần 500 bài thơ nổi tiếng với những cách tân mạnh mẽ về tư tưởng, bút pháp, phong cách, chủ đề và mục tiêu hướng đến.
(GLO)- “Suối nguồn Pleiku” là tập kỷ yếu do Ban liên lạc cựu học sinh liên trường trung học Pleiku trước năm 1975 thực hiện, tập hợp những bài viết xúc động về bạn cũ trường xưa. Qua từng trang viết, những ký ức tươi đẹp về Pleiku xưa cũng được nhắc nhớ, trong lắng sâu xúc cảm.
Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đưa văn chương và người đọc vào thời khắc chuyển mình chưa từng có. Nó có thể được xem là công cụ hỗ trợ người viết, cũng gợi mở vô số thách thức cùng các áp lực mới cần đối mặt.
Triển lãm “An & Huy - Tình nhân & Ánh sáng” tại Sigma Gallery (TP Hồ Chí Minh) giới thiệu gần 50 tác phẩm mới của hai họa sĩ Đặng Thu An và Nguyễn Đức Huy.
(GLO)- Tại Liên hoan Tuồng và Dân ca kịch toàn quốc 2025, vai bà Hồng trong vở ca kịch bài chòi "Dòng sông kể chuyện" đã mang về tấm huy chương vàng cho Nghệ sĩ ưu tú (NSƯT) Huỳnh Thị Kim Châu (nghệ danh Băng Châu).
(GLO)- Cuộc thi “Thơ ca và Nguồn cội” lần thứ 3 năm 2025 do những người dân yêu thơ ở làng Chùa tổ chức đã chính thức khép lại sau 6 tháng phát động với nhiều dấu ấn đặc biệt. Tại cuộc thi năm nay, Gia Lai có 3 tác giả đạt giải.
