(GLO)- Từ hơn 60 truyện của gần 20 tác giả trải dài suốt gần một thế kỷ, bộ sách Truyện cổ tích hiện đại Việt Nam (gồm 3 tập) lần đầu tiên được hệ thống hóa trong một tuyển tập quy mô, do Tiến sĩ Lê Nhật Ký tuyển chọn, Nhà xuất bản Kim Đồng ấn hành, vừa ra mắt bạn đọc cả nước.
Tiến sĩ Lê Nhật Ký chia sẻ về hành trình tuyển chọn và sự kỳ vọng của ông ở bộ sách này.
* Thưa ông! Cơ duyên nào khiến ông đề xuất thực hiện tuyển tập Truyện cổ tích hiện đại Việt Nam?
- Tháng 9-2023, khi đoàn công tác của Nhà xuất bản Kim Đồng vào Quy Nhơn giao lưu với Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Bình Định (cũ) và sinh viên Trường ĐH Quy Nhơn, tôi có đề nghị Nhà xuất bản nên ra một tuyển tập riêng về truyện cổ tích hiện đại Việt Nam.
Trước đó, thể loại này thường in chung với truyện ngắn hoặc đồng thoại, khiến người đọc khó hình dung rõ diện mạo và tiến trình của thể loại. Tôi cho rằng, một bộ sách có quy mô, có hệ thống sẽ giúp nhận diện thành tựu truyện cổ tích hiện đại, đồng thời góp phần giáo dục văn hóa đọc cho thiếu nhi.
Rất vui là đề xuất ấy được bà Ngô Thị Phú Bình, Trưởng Ban Biên tập sách văn học Nhà xuất bản Kim Đồng, đồng tình. Từ đó, tôi cùng biên tập viên, nhà thơ Nguyễn Thị Hường Lý bắt tay tuyển chọn và biên tập trong gần một năm.
* Trước dự án này, đã từng có tuyển tập nào tương tự không, thưa ông?
- Trước đây, truyện cổ tích hiện đại Việt Nam xuất hiện rải rác. Có khi in chung trong tuyển tập hoặc in riêng của từng tác giả, giúp người đọc biết đến một vài cây bút, nhưng chưa thể hiện được dòng chảy và sự phát triển của thể loại qua nhiều thế hệ.
Tôi muốn lấp khoảng trống đó bằng một công trình có tầm khái quát hơn, giới thiệu được tương đối đầy đủ về truyện cổ tích hiện đại Việt Nam ở các phương diện: Tác phẩm, tác giả và lịch sử phát triển.
* Ông có thể chia sẻ thêm về quá trình tuyển chọn tác phẩm cho bộ sách này?
- Thực ra, số lượng tác phẩm, tác giả được chọn giới thiệu nhiều hơn. Nhưng qua quá trình biên tập, xuất phát từ nhiều lý do khác nhau nên có một số trường hợp không được sử dụng trong tuyển tập. Riêng với vùng đất Gia Lai, có hai tác giả có tác phẩm trong tập là Phạm Hổ và Lê Thị Kim Sơn.
Đối tượng chính của tuyển tập là thiếu nhi nên tiêu chí đầu tiên là hay và hấp dẫn. Các truyện cần ngắn gọn, đa dạng về nghệ thuật kể chuyện, giàu tưởng tượng, mang tinh thần nhân văn, phù hợp với tâm lý lứa tuổi. Với người lớn, tuyển tập cũng có giá trị riêng: Gợi lại tuổi thơ, đồng thời giúp họ hiểu thêm về đặc trưng thi pháp và lịch sử thể loại truyện cổ tích hiện đại Việt Nam.
* Khi đưa yếu tố cổ tích truyền thống vào đời sống hiện đại, ông có lo sợ đánh mất “cái hồn” dân gian không?
- Trong mỗi truyện cổ tích hiện đại luôn có hai yếu tố song hành: Dân gian và hiện đại. Yếu tố dân gian được kế thừa để giữ màu cổ tích; yếu tố hiện đại do nhà văn sáng tạo nhằm tạo nên sức sống mới cho truyện.
Chẳng hạn, Nguyên Hương trong Ăn mận trả vàng vẫn giữ triết lý “tham thì thâm” nhưng đổi kết thúc nhân hậu hơn so với truyện dân gian Cây khế. Những điều chỉnh đó không làm mất hồn cổ tích mà ngược lại, giúp câu chuyện trở nên gần gũi, nhân văn hơn với trẻ em hôm nay.
Bộ ba tác phẩm Truyện cổ tích hiện đại Việt Nam. Ảnh: Nhà xuất bản Kim Đồng
* Trong các truyện ông chọn, có xu hướng nào nổi bật không, thưa ông?
- Truyện cổ tích hiện đại Việt Nam thường chịu hai chi phối cơ bản: Tinh thần nhân văn của truyện dân gian và tinh thần giáo dục thẩm mỹ của thời đại mới. Các nhà văn vừa kế thừa truyền thống, vừa tìm lối đi riêng để đáp ứng nhu cầu cổ tích của trẻ em hôm nay.
Có người chuyên về sự tích hoa quả như Phạm Hổ (Chuyện hoa, chuyện quả), có người viết lại cổ tích theo tinh thần phản biện như Nguyên Hương (Con mèo đi giày cao gót), hoặc khơi lại những thắc mắc tuổi thơ về thế giới cổ tích như Nguyễn Mai Dung (Cổ tích chưa kể). Chính sự đa dạng ấy tạo nên diện mạo phong phú của truyện cổ tích hiện đại - nơi nhà văn trò chuyện với trẻ em bằng những câu chuyện đạo đức và nhân sinh gần gũi.
* Vậy với nhà nghiên cứu, giáo viên và phụ huynh, họ sẽ tìm thấy điều gì ở bộ sách này?
- Với người nghiên cứu, tuyển tập là nguồn tư liệu để khảo sát thi pháp và lịch sử thể loại, điều mà trước nay còn thiếu. Với nhà giáo, đặc biệt ở bậc tiểu học, sách hỗ trợ tốt cho hoạt động kể chuyện sáng tạo, giúp học sinh hiểu cách viết lại, thay đổi chi tiết, tạo kết thúc mới cho truyện. Với phụ huynh, đây là dịp cùng con đọc, chia sẻ, bồi đắp trí tưởng tượng và nhân cách sống.
(GLO)- Hội Tem tỉnh Gia Lai ra đời năm 1996, là Hội Tem được thành lập sớm nhất ở khu vực Tây Nguyên. Qua 30 năm, Hội đã góp phần phát triển phong trào sưu tập tem, tổ chức nhiều hoạt động trưng bày, triển lãm trong nước và quốc tế.
(GLO)- Được mệnh danh là vùng “chảo lửa”, ẩm thực ở vùng đất Phú Túc cũng có những dấu ấn độc đáo như một cách thích ứng với khí hậu. Cái nóng dường như in dấu vào khẩu vị của người Jrai - cộng đồng cư trú lâu đời nơi đây.
(GLO)- Tối 21- 8, tại thôn Gò Bồi, UBND xã Tuy Phước Đông (tỉnh Gia Lai) đã bế mạc Liên hoan Văn nghệ quần chúng lần thứ I năm 2026. Liên hoan diễn ra trong 3 đêm (từ 19 đến 21-8), với sự tham gia của các đoàn văn nghệ đến từ 15 thôn trên địa bàn xã.
Cuộc thi chính luận lần thứ 2 của Đảng bộ Chính phủ thu hút 8.671 tác phẩm, góp phần lan tỏa tinh thần chủ động bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trước những thách thức mới trên không gian mạng.
(GLO)- Tối 20-8, tại phường Quy Nhơn Nam, Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh Gia Lai tổ chức buổi báo cáo chương trình nghệ thuật phục vụ du lịch năm 2026.
(GLO)- Sáng 18-8, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Nguyễn Thị Thanh Lịch chủ trì cuộc họp nghe Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch cùng các đơn vị liên quan báo cáo công tác chuẩn bị Triển lãm “Không gian Du lịch, Văn hóa - Hội nhập và Lan tỏa”.
(GLO)- Từ đầu năm đến nay, Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Gia Lai đã tổ chức nhiều chuyến đi thực tế để các văn nghệ sĩ “làm giàu” tư liệu sáng tác, ghi nhận vẻ đẹp từ cuộc sống. Ðây cũng là “bệ đỡ” để hội viên phát huy sức lao động sáng tạo.
(GLO)- Thư viện tỉnh Gia Lai tổng kết hoạt động “Hè vui cùng thư viện” vào ngày 15-8, khép lại một mùa hè với nhiều hoạt động đọc sách, vui chơi, khám phá và trải nghiệm dành cho thiếu nhi.
(GLO)- Tối 15-8, tại công viên xã Phú Túc, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai phối hợp với UBND xã Phú Túc tổ chức chương trình “Cồng chiêng cuối tuần”.
(GLO)- Liên hoan Quốc tế Võ cổ truyền Việt Nam lần thứ IX - Gia Lai 2026 góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người và bản sắc văn hóa Việt Nam, khẳng định võ cổ truyền không chỉ là di sản mà còn là nguồn lực phục vụ phát triển du lịch, ngoại giao văn hóa.
(GLO)- Sáng 6-8, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Gia Lai (phường Quy Nhơn), UBND tỉnh phối hợp với Hội Mỹ thuật Việt Nam khai mạc Triển lãm Mỹ thuật khu vực V Nam miền Trung và Tây Nguyên lần thứ 30 năm 2026.
(GLO)- Triển lãm Mỹ thuật khu vực V Nam miền Trung và Tây Nguyên lần thứ 30 năm 2026 do tỉnh Gia Lai đăng cai sẽ diễn ra từ ngày 6 đến 15-8. Đây là dịp tổng kết thành quả sáng tác mỹ thuật của khu vực và mở ra cơ hội giao lưu chuyên môn, thúc đẩy sự phát triển của mỹ thuật địa phương.
(GLO)- Giữa đời sống văn học địa phương còn khá thưa vắng những công trình lý luận, phê bình, sự ra đời của tập tiểu luận Chung và riêng (Nhà xuất bản Dân Trí, 2026) của tiến sĩ Lê Nhật Ký là một dấu ấn đáng ghi nhận.
(GLO)- Như một nét bút phối hòa sắc màu Đông - Tây, nghệ thuật múa trên vùng đất Gia Lai ngày càng đa dạng về ngôn ngữ biểu đạt, làm nên sức hấp dẫn riêng từ cuộc gặp gỡ bản sắc giữa biển và rừng sau hợp nhất.
(GLO)- Tối 31-7, Phố đêm Chợ Nhỏ (phường Pleiku) rực rỡ sắc màu văn hóa khi tiếng cồng chiêng Tây Nguyên hòa quyện cùng những câu thai của nghệ thuật Bài chòi.
(GLO)- Chiều 1-8, Ban Chỉ đạo hoạt động hè phường Thống Nhất (tỉnh Gia Lai) tổ chức hội thi Tiếng hát “Hoa phượng đỏ” hè năm 2026, thu hút hơn 300 thanh thiếu nhi đến từ 11 tiểu ban hoạt động hè của các tổ dân phố trên địa bàn tham gia.
(GLO)- Từ ngày 1-7, theo quy định mới, các cơ sở kinh doanh như quán cà phê, cơ sở giải khát, nhà hàng… phải trả phí bản quyền khi phát nhạc phục vụ khách hàng. Tuy nhiên, việc chưa có hướng dẫn chi tiết đang khiến không ít cơ sở lúng túng, phải tạm thời tìm giải pháp để tránh vi phạm.
(GLO)- Tối 27-7, tại Nhà Thiếu nhi phường Pleiku, Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai tổ chức chương trình nghệ thuật tri ân các anh hùng liệt sĩ, Mẹ Việt Nam Anh hùng nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026).
(GLO)- Mỗi người một phong cách, một lối bày tỏ nội tâm khác nhau bằng ngôn ngữ hội họa song gần 20 họa sĩ tham gia Trại bồi dưỡng kỹ thuật và sáng tác sơn mài (phường Pleiku) đã có dịp kết nối, học hỏi và cảm nhận sức hấp dẫn của một chất liệu đậm chất truyền thống.
(GLO)- Nhận giấy khen của Cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở, Gia đình và Thư viện (Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch) vì có thành tích xuất sắc tại hội diễn Ðàn, hát dân ca 3 miền toàn quốc năm 2026, nhạc sĩ Trần Kim Vân không xem đó là thành quả của riêng mình.
(GLO)- “Tình yêu văn học không bắt đầu từ những điều lớn lao mà từ thói quen đọc sách, sự quan sát cuộc sống và những trang viết đầu tiên của mỗi người”, Nghệ sĩ Ưu tú Đặng Công Hưng - Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Gia Lai chia sẻ tại lớp bồi dưỡng sáng tác văn học trẻ năm 2026.
(GLO)- Tối 12-7, tại Nhà Văn hóa Trung tâm (phường Bình Định, tỉnh Gia Lai), Trung tâm Phát triển năng khiếu Búp sen hồng tổ chức vòng chung kết và trao giải cuộc thi “Tiếng hát Vành khuyên” hè năm 2026. Cuộc thi quy tụ 20 thí sinh xuất sắc tham gia, mang đến nhiều tiết mục trong sáng, giàu cảm xúc.
(GLO)- Đầu tháng 7-2026, tại TP. Hồ Chí Minh, Hiệp hội Ngành hàng lúa gạo Việt Nam (VIETRISA) đã trao giải Cuộc vận động sáng tác “Lúa gạo Việt - Nguồn cội và tương lai”.
