(GLO)- Từ hơn 60 truyện của gần 20 tác giả trải dài suốt gần một thế kỷ, bộ sách Truyện cổ tích hiện đại Việt Nam (gồm 3 tập) lần đầu tiên được hệ thống hóa trong một tuyển tập quy mô, do Tiến sĩ Lê Nhật Ký tuyển chọn, Nhà xuất bản Kim Đồng ấn hành, vừa ra mắt bạn đọc cả nước.
Tiến sĩ Lê Nhật Ký chia sẻ về hành trình tuyển chọn và sự kỳ vọng của ông ở bộ sách này.
* Thưa ông! Cơ duyên nào khiến ông đề xuất thực hiện tuyển tập Truyện cổ tích hiện đại Việt Nam?
- Tháng 9-2023, khi đoàn công tác của Nhà xuất bản Kim Đồng vào Quy Nhơn giao lưu với Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Bình Định (cũ) và sinh viên Trường ĐH Quy Nhơn, tôi có đề nghị Nhà xuất bản nên ra một tuyển tập riêng về truyện cổ tích hiện đại Việt Nam.
Trước đó, thể loại này thường in chung với truyện ngắn hoặc đồng thoại, khiến người đọc khó hình dung rõ diện mạo và tiến trình của thể loại. Tôi cho rằng, một bộ sách có quy mô, có hệ thống sẽ giúp nhận diện thành tựu truyện cổ tích hiện đại, đồng thời góp phần giáo dục văn hóa đọc cho thiếu nhi.
Rất vui là đề xuất ấy được bà Ngô Thị Phú Bình, Trưởng Ban Biên tập sách văn học Nhà xuất bản Kim Đồng, đồng tình. Từ đó, tôi cùng biên tập viên, nhà thơ Nguyễn Thị Hường Lý bắt tay tuyển chọn và biên tập trong gần một năm.
* Trước dự án này, đã từng có tuyển tập nào tương tự không, thưa ông?
- Trước đây, truyện cổ tích hiện đại Việt Nam xuất hiện rải rác. Có khi in chung trong tuyển tập hoặc in riêng của từng tác giả, giúp người đọc biết đến một vài cây bút, nhưng chưa thể hiện được dòng chảy và sự phát triển của thể loại qua nhiều thế hệ.
Tôi muốn lấp khoảng trống đó bằng một công trình có tầm khái quát hơn, giới thiệu được tương đối đầy đủ về truyện cổ tích hiện đại Việt Nam ở các phương diện: Tác phẩm, tác giả và lịch sử phát triển.
* Ông có thể chia sẻ thêm về quá trình tuyển chọn tác phẩm cho bộ sách này?
- Thực ra, số lượng tác phẩm, tác giả được chọn giới thiệu nhiều hơn. Nhưng qua quá trình biên tập, xuất phát từ nhiều lý do khác nhau nên có một số trường hợp không được sử dụng trong tuyển tập. Riêng với vùng đất Gia Lai, có hai tác giả có tác phẩm trong tập là Phạm Hổ và Lê Thị Kim Sơn.
Đối tượng chính của tuyển tập là thiếu nhi nên tiêu chí đầu tiên là hay và hấp dẫn. Các truyện cần ngắn gọn, đa dạng về nghệ thuật kể chuyện, giàu tưởng tượng, mang tinh thần nhân văn, phù hợp với tâm lý lứa tuổi. Với người lớn, tuyển tập cũng có giá trị riêng: Gợi lại tuổi thơ, đồng thời giúp họ hiểu thêm về đặc trưng thi pháp và lịch sử thể loại truyện cổ tích hiện đại Việt Nam.
* Khi đưa yếu tố cổ tích truyền thống vào đời sống hiện đại, ông có lo sợ đánh mất “cái hồn” dân gian không?
- Trong mỗi truyện cổ tích hiện đại luôn có hai yếu tố song hành: Dân gian và hiện đại. Yếu tố dân gian được kế thừa để giữ màu cổ tích; yếu tố hiện đại do nhà văn sáng tạo nhằm tạo nên sức sống mới cho truyện.
Chẳng hạn, Nguyên Hương trong Ăn mận trả vàng vẫn giữ triết lý “tham thì thâm” nhưng đổi kết thúc nhân hậu hơn so với truyện dân gian Cây khế. Những điều chỉnh đó không làm mất hồn cổ tích mà ngược lại, giúp câu chuyện trở nên gần gũi, nhân văn hơn với trẻ em hôm nay.
Bộ ba tác phẩm Truyện cổ tích hiện đại Việt Nam. Ảnh: Nhà xuất bản Kim Đồng
* Trong các truyện ông chọn, có xu hướng nào nổi bật không, thưa ông?
- Truyện cổ tích hiện đại Việt Nam thường chịu hai chi phối cơ bản: Tinh thần nhân văn của truyện dân gian và tinh thần giáo dục thẩm mỹ của thời đại mới. Các nhà văn vừa kế thừa truyền thống, vừa tìm lối đi riêng để đáp ứng nhu cầu cổ tích của trẻ em hôm nay.
Có người chuyên về sự tích hoa quả như Phạm Hổ (Chuyện hoa, chuyện quả), có người viết lại cổ tích theo tinh thần phản biện như Nguyên Hương (Con mèo đi giày cao gót), hoặc khơi lại những thắc mắc tuổi thơ về thế giới cổ tích như Nguyễn Mai Dung (Cổ tích chưa kể). Chính sự đa dạng ấy tạo nên diện mạo phong phú của truyện cổ tích hiện đại - nơi nhà văn trò chuyện với trẻ em bằng những câu chuyện đạo đức và nhân sinh gần gũi.
* Vậy với nhà nghiên cứu, giáo viên và phụ huynh, họ sẽ tìm thấy điều gì ở bộ sách này?
- Với người nghiên cứu, tuyển tập là nguồn tư liệu để khảo sát thi pháp và lịch sử thể loại, điều mà trước nay còn thiếu. Với nhà giáo, đặc biệt ở bậc tiểu học, sách hỗ trợ tốt cho hoạt động kể chuyện sáng tạo, giúp học sinh hiểu cách viết lại, thay đổi chi tiết, tạo kết thúc mới cho truyện. Với phụ huynh, đây là dịp cùng con đọc, chia sẻ, bồi đắp trí tưởng tượng và nhân cách sống.
(GLO)- Cuộc thi Nhiếp ảnh gia của năm 2026 do LCE (London Camera Exchange) tổ chức ở London (Anh) vừa công bố các tác phẩm nhiếp ảnh xuất sắc trong 14 hạng mục đa dạng như phong cảnh, chân dung, du lịch...
(GLO)- Trong nhiều vở diễn của Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh Gia Lai những năm qua, khán giả dễ dàng nhận ra những lớp vũ đạo giàu tạo hình, tạo điểm nhấn cho sân khấu.
(GLO)- Không chờ đặt hàng, từ tâm huyết và trách nhiệm công dân, các nhạc sĩ trên địa bàn tỉnh Gia Lai đã nhanh nhạy sáng tác ca khúc, góp thêm hình thức tuyên truyền hiệu quả về bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.
(GLO)- Tối 11-3, tại Khu tưởng niệm Nguyễn Sinh Sắc, Trung tâm Văn hóa tỉnh Gia Lai phối hợp với UBND xã Bình Khê tổ chức chương trình văn nghệ chào mừng cuộc bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.
(GLO)- Hội Nhà văn Việt Nam vừa trao Giải thưởng Văn học cho 9 tác phẩm ở các hạng mục văn xuôi, thơ, lý luận phê bình, văn học dịch, văn học thiếu nhi và tác giả trẻ.
(GLO)- Tối 8-3, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Hội Xuất bản Việt Nam và Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức Lễ trao Giải thưởng Sách quốc gia lần thứ 8.
(GLO)- Thực hiện kế hoạch tuyên truyền về bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, các đơn vị trực thuộc ngành Văn hóa tỉnh Gia Lai đã triển khai đồng bộ nhiều hoạt động, góp phần tạo không khí phấn khởi, nâng cao nhận thức của cử tri trước ngày hội lớn của toàn dân.
(GLO)- Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật phối hợp với Trường Đại học An ninh nhân dân (Bộ Công an) vừa giới thiệu cuốn sách “Đổi mới, kiến tạo, hội nhập, phát triển” của đồng chí Nguyễn Tấn Dũng - nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Thủ tướng Chính phủ.
(GLO)- Tối 3-3, tại Quảng trường Đại Đoàn Kết (phường Pleiku), Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Gia Lai tổ chức chương trình nghệ thuật đêm thơ Nguyên tiêu với chủ đề “Xuân giao hòa”, chào mừng Ngày Thơ Việt Nam lần thứ 24.
(GLO)- Dưới lũy tre làng, khi mặt trời đã thôi gay gắt, ánh nắng muộn lùi dần khỏi những mái nhà thấp, gió từ cánh đồng thổi về mang theo mùi lúa non tháng Chạp, mùi phù sa ủ lâu trong đất, ngọt lành như hơi thở của làng quê.
(GLO)- Đến với thư pháp khi đã gần 50 tuổi, hơn 20 năm qua, nghệ sĩ thư pháp Mỹ Lý Huỳnh (SN 1954, ở TP. Hồ Chí Minh) là một người bạn, người thầy đặc biệt của Câu lạc bộ Thư pháp Pleiku (tỉnh Gia Lai). Bền bỉ đi cùng bộ môn nghệ thuật này, với nghệ thuật thư pháp, bà có “cuộc đời thứ hai”.
(GLO)- Mê khung cảnh rừng sâu, núi cao, sông dài… nhiều người chọn cách “gom thiên nhiên” vào trong bể kính - nơi rêu xanh, cỏ cây, đá sỏi cùng tạo nên một hệ sinh thái khép kín.
(GLO)- Tháng Chạp năm Ất Tỵ, triển lãm Những miền đất nhớ (Lands we remember) của họa sĩ Ðặng Mậu Tựu diễn ra tại Wellington (New Zealand) được công chúng đón nhận nồng nhiệt và được giới chuyên môn đánh giá cao.
(GLO)- Nhà giáo Trần Xuân Toàn lặng lẽ đi cùng văn chương bằng những trang viết chắt chiu từ trải nghiệm sống, ký ức văn hóa và tình yêu bền bỉ với chữ nghĩa. Liên tiếp trong 2 năm qua, ông cho ra mắt 2 tập sách dày dặn là Dạo bước vườn văn xứ nẫu và Góp nhặt đường văn.
(GLO)- Trong dòng chảy của nhạc rap đương đại, nhiều bạn trẻ Gia Lai lặng lẽ chọn con đường riêng, đưa ký ức buôn làng, nhịp sống phố núi Pleiku và những trăn trở của tuổi trẻ Tây Nguyên vào ca từ.
Toàn bộ vũ kịch được chia thành bốn chương: Xuân, Hạ, Thu, Đông, kể câu chuyện về trưởng thành, bản tính con người, sự sống và tình yêu, đồng thời thể hiện sự hòa hợp giữa sinh mệnh và tự nhiên.
Giải thưởng của Hội Nhà văn Việt Nam được công bố ngày 19/1. Một trong ba giải Tác giả Trẻ được trao cho tác giả Lâu Văn Mua với tập thơ “Nhặt xác em chất chồng bảo tàng”.
Tối 26-1, Báo Đại Đoàn Kết phối hợp cùng Công ty ZOA Creative tổ chức Lễ trao giải Tinh Hoa Việt 2025 tại Nhà thi đấu Nguyễn Du (phường Bến Thành, TPHCM).
(GLO)- Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, tại nhiều địa phương của tỉnh Bình Ðịnh cũ, các câu lạc bộ bài chòi dân gian dần thưa vắng. Việc tiếp tục bảo tồn và phát huy loại hình bài chòi dân gian, ngoài sự quan tâm của tỉnh, đòi hỏi sự chủ động từ các phường, xã và tâm huyết của đội ngũ nghệ nhân.
(GLO)- Bằng ngôn ngữ nghệ thuật đa dạng, nhiều nghệ sĩ ở Gia Lai đã mở đầu cảm hứng sáng tác trong năm mới với hình tượng ngựa - linh vật của năm Bính Ngọ 2026. Mỗi tác phẩm được gửi gắm vào đó nhiều ước vọng cùng những quan niệm riêng về nghệ thuật và đời sống.
(GLO)- Ca khúc “Thưa Đảng” do ca sĩ Anh Tú sáng tác và biểu diễn trong Chương trình nghệ thuật Mãi mãi niềm tin theo Đảng đã nhận được “mưa” lời khen bởi ca từ giàu ý nghĩa, khơi dậy niềm tự hào, lòng yêu nước.
(GLO)- Trong những ngày qua, vở tuồng “Hiền thần” của tác giả Lê Công Phượng (Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh) do Nhà hát Nghệ thuật Hát Bội TP. Hồ Chí Minh dàn dựng và biểu diễn đã nhận được sự quan tâm của đông đảo công chúng, đặc biệt là khán giả trẻ.
Thiết thực chào mừng Đại hội XIV của Đảng, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật tái bản các công trình đồ sộ: Hồ Chí Minh Toàn tập (15 tập), Hồ Chí Minh - Biên niên tiểu sử (10 tập) và Chủ tịch Hồ Chí Minh - Ngày này năm xưa (2 tập)
