Sáng 18-10, tại Hà Nội, dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cùng đại diện 4 quốc gia thành viên EFTA đã chính thức ký kết VEFTA. Bốn nước thành viên gồm Thụy Sĩ, Na Uy, Iceland và Liechtenstein.
Sự kiện đánh dấu bước tiến mới trong quan hệ kinh tế, thương mại giữa Việt Nam với nhóm các nền kinh tế châu Âu có thế mạnh về công nghệ và đổi mới sáng tạo.
VEFTA được xây dựng với phạm vi cam kết rộng, bao gồm thương mại hàng hóa, thương mại dịch vụ, đầu tư, sở hữu trí tuệ, mua sắm chính phủ, cạnh tranh, doanh nghiệp nhỏ và vừa, giải quyết tranh chấp, thương mại và phát triển bền vững. Các nội dung về thuế quan, hàng rào kỹ thuật, vệ sinh và kiểm dịch động thực vật, hải quan, phòng vệ thương mại cũng nằm trong phạm vi điều chỉnh của Hiệp định.
Việc thiết lập khuôn khổ hợp tác này được kỳ vọng góp phần đa dạng hóa thị trường xuất nhập khẩu, giảm sự phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận sâu hơn với các đối tác châu Âu.
Theo thông tin từ Bộ Công Thương, kim ngạch thương mại giữa Việt Nam và các nước EFTA đạt trung bình gần 2 tỷ USD mỗi năm. Cơ cấu hàng hóa giữa hai bên có tính bổ trợ, tạo dư địa để mở rộng trao đổi thương mại.
Việt Nam xuất khẩu sang thị trường EFTA các mặt hàng chủ lực như thủy sản, giày dép, dệt may, máy móc, thiết bị điện tử và linh kiện. Ở chiều ngược lại, Việt Nam nhập khẩu từ các nước này máy móc, thiết bị công nghiệp, hóa chất, dược phẩm và nguyên liệu phục vụ sản xuất. Đây là cơ sở để doanh nghiệp hai bên tăng cường kết nối chuỗi cung ứng, bổ sung nguồn nguyên liệu và mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực có lợi thế.
Bên cạnh thương mại, thu hút đầu tư cũng là một điểm đáng chú ý. Tính đến cuối năm 2025, Thụy Sĩ có 234 dự án đầu tư còn hiệu lực tại Việt Nam, với tổng vốn đăng ký hơn 2,4 tỷ USD; Na Uy có 62 dự án, tổng vốn đăng ký hơn 201 triệu USD.
Sau khi VEFTA được ký kết, các cam kết về đầu tư cùng khuôn khổ hợp tác rộng hơn được kỳ vọng tạo thêm động lực để các doanh nghiệp EFTA tìm kiếm cơ hội tại Việt Nam. Những lĩnh vực có triển vọng gồm công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, logistics, cơ khí chính xác, công nghiệp, năng lượng và dược phẩm.
Cùng với cơ hội mở rộng thị trường, VEFTA đặt ra yêu cầu doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng các tiêu chuẩn của đối tác. Những quy định liên quan đến chất lượng sản phẩm, an toàn thực phẩm, kiểm dịch, xuất xứ hàng hóa và phát triển bền vững sẽ là các nội dung cần được quan tâm trong quá trình khai thác thị trường.
Do đó, doanh nghiệp cần chủ động tìm hiểu cam kết cụ thể của Hiệp định, rà soát quy trình sản xuất, hoàn thiện hồ sơ xuất xứ, nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng chiến lược tiếp cận khách hàng phù hợp. Việc tận dụng ưu đãi thương mại không chỉ phụ thuộc vào các điều khoản của Hiệp định mà còn đòi hỏi khả năng đáp ứng tiêu chuẩn và tổ chức sản xuất hiệu quả của từng doanh nghiệp.
