Kông Chro bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
(GLO)- Những năm qua, cấp ủy, chính quyền và người dân huyện Kông Chro (tỉnh Gia Lai) đã chung tay bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống. Nhờ đó, địa phương này được đánh giá là nơi còn nhiều “trầm tích” văn hóa của tỉnh.

Chung tay bảo tồn

Trò chuyện với chúng tôi trong ngôi nhà rông nổi bật giữa khu dân cư, ông Đinh Văn Drênh-Bí thư Chi bộ kiêm Tổ trưởng tổ dân phố Plei-Pyang (thị trấn Kông Chro) cho biết: Tổ dân phố có 380 hộ với hơn 800 khẩu, người Bahnar chiếm 80%. Cách đây hơn 10 năm, nhà rông cũ dựng bằng tranh tre nứa lá đã xuống cấp, ảnh hưởng đến các hoạt động văn hóa của cộng đồng.

Trước tình hình đó, tổ dân phố tiến hành họp lấy ý kiến người dân để xây dựng nhà rông mới. Được bà con đồng tình hưởng ứng, năm 2011, nhà rông được khởi công xây dựng trên khoảnh đất rộng, cao ráo, cách nhà rông cũ 100 m. Mỗi ngày, hơn chục người có kinh nghiệm xây dựng nhà và thanh niên khỏe mạnh cần mẫn làm việc. Năm 2014, nhà rông hoàn thành đưa vào sử dụng với tổng diện tích 180 m2. Toàn bộ kinh phí 500 triệu đồng cùng hàng trăm ngày công đều do người dân tự nguyện đóng góp.

Định kỳ 2 năm/lần, huyện Kông Chro tổ chức liên hoan cồng chiêng thu hút đông đảo nghệ nhân ở các buôn làng tham gia. Ảnh: An Phát

Định kỳ 2 năm/lần, huyện Kông Chro tổ chức liên hoan cồng chiêng thu hút đông đảo nghệ nhân ở các buôn làng tham gia. Ảnh: An Phát

Cùng với xây dựng nhà rông, người dân tổ dân phố Plei-Pyang còn duy trì các lễ hội truyền thống, đánh cồng chiêng, dệt thổ cẩm, hát dân ca, đan lát. Một số hộ sở hữu nhiều bộ chiêng cổ, nồi đồng quý, khung dệt vải lâu năm. “Trong tổ hiện có 2 nghệ nhân tạc tượng và 1 nghệ nhân chỉnh chiêng được phong tặng Nghệ nhân Ưu tú. Đây là niềm vinh dự của tổ dân phố, cũng là ghi nhận sự nỗ lực của các nghệ nhân trong việc bảo tồn bản sắc văn hóa truyền thống ông cha”-ông Drênh tự hào nói.

Kể về công tác bảo tồn bản sắc văn hóa, già làng Đinh Thanh Hóa (làng Nhang Lớn, xã Đak Kơ Ning) cho hay: Những năm qua, người dân tích cực tham gia đội cồng chiêng, gìn giữ nghề dệt thổ cẩm, chế tác nhạc cụ. Bà con còn đóng góp nhiều ý kiến hay để xây dựng quy ước, hương ước gắn với thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội. Các trò chơi dân gian như: bắn nỏ, đẩy gậy, kéo co, đi cà kheo… được dân làng gìn giữ, lưu truyền.

Theo ông Hóa, để phù hợp với nếp sống văn minh, một số tập tục lạc hậu dần được loại bỏ. Hiện tại, làng duy trì 4 nghi lễ truyền thống gồm: bỏ mả, cầu mưa, cúng kêu gọi linh hồn các loại cây trồng về làng, đóng cửa kho. “Điểm chung của các nghi lễ là cầu xin Yàng ban cho dân làng được mạnh khỏe, đời sống ấm no, đủ đầy. Thông qua lễ hội, cộng đồng sum họp, tình làng nghĩa xóm thêm gắn kết”-ông Hóa giải thích.

Nồi đồng quý được người dân ở tổ dân phố Plei-Pyang, thị trấn Kông Chro gìn giữ cẩn thận. Ảnh: An Phát

Nồi đồng quý được người dân ở tổ dân phố Plei-Pyang, thị trấn Kông Chro gìn giữ cẩn thận. Ảnh: An Phát

Xã Đak Kơ Ning có 4 thôn, làng với 5 dân tộc anh em sinh sống, trong đó, dân tộc Bahnar chiếm đa số, còn lại là người Tày, Mường, Jrai và Kinh. Những năm qua, công tác tuyên truyền, vận động người dân chung tay giữ gìn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống luôn được cấp ủy, chính quyền địa phương chú trọng. Chủ tịch UBND xã Phạm Huy Vân cho biết: “Hàng năm, xã chủ động xây dựng kế hoạch tổ chức các hoạt động văn hóa phù hợp với địa phương; tuyên truyền sâu rộng chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc; đẩy mạnh phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”. Bên cạnh đó, nhiều hội thi, hội diễn được tổ chức thường xuyên, tạo sự gắn kết trong cộng đồng các dân tộc, góp phần bảo tồn các giá trị văn hóa”.

Kế thừa, phát huy

Đến nay, 74 thôn, làng, tổ dân phố trên địa bàn huyện Kông Chro đã thành lập 104 đội chiêng người lớn, 23 đội cồng chiêng nữ và 5 đội cồng chiêng “nhí”. Toàn huyện có 25 nghệ nhân, người biết chỉnh chiêng; 98 nghệ nhân, người biết tạc tượng; 100 nghệ nhân, người biết hát dân ca, hơmon; 355 người biết sử dụng nhạc cụ dân tộc. Các thôn, làng, tổ dân phố gìn giữ 537 bộ cồng chiêng; 102 nhà rông khang trang, cơ bản giữ được nét truyền thống độc đáo.

Tại nhà rông (tổ dân phố Plei-Pyang, thị trấn Kông Chro, huyện Kông Chro)-nơi diễn ra nhiều hoạt động văn hóa, tổ chức lễ hội quan trọng. Ảnh: An Phát

Tại nhà rông (tổ dân phố Plei-Pyang, thị trấn Kông Chro, huyện Kông Chro)-nơi diễn ra nhiều hoạt động văn hóa, tổ chức lễ hội quan trọng. Ảnh: An Phát

Trưởng phòng Văn hóa-Thông tin huyện Nguyễn Văn Đát cho rằng, buôn làng là cái nôi chứa đựng giá trị văn hóa truyền thống độc đáo, giàu bản sắc. Cũng theo ông Đát, định kỳ 2 năm/lần, huyện tổ chức liên hoan cồng chiêng thu hút đông đảo nghệ nhân, người dân tham gia. Hàng năm, ngành Văn hóa chọn lựa và thành lập đội tham gia giao lưu, dự hội thi, các sự kiện văn hóa văn nghệ, Festival cồng chiêng do tỉnh tổ chức.

Trao đổi về định hướng trong những năm tới, Phó Chủ tịch UBND huyện Đinh Văn Súy cho biết: Huyện tiếp tục triển khai thực hiện Kế hoạch số 15-KH/TU của Tỉnh ủy về “Xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước giai đoạn 2021-2025”. Theo đó, khuyến khích các xã, thị trấn tổ chức lễ hội, tạo điều kiện cho bà con giao lưu, học hỏi, bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống. Phát huy vai trò của đội ngũ nghệ nhân, khuyến khích việc truyền dạy các giá trị văn hóa phi vật thể như: cồng chiêng, xoang, hát dân ca, nhạc cụ, các nghi thức trong lễ hội… tại các thôn, làng, tổ dân phố.

Có thể bạn quan tâm

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

Nét đẹp cúng Quý xuân ở đình An Mỹ

(GLO)- Cứ đến ngày 10 tháng 2 hàng năm, người dân phường An Phú (tỉnh Gia Lai) lại tổ chức Lễ cúng Đình làng An Mỹ. Đây là nét đẹp trong đời sống tín ngưỡng của người dân, thể hiện lòng biết ơn các bậc tiền hiền, hậu hiền khai hoang lập đất và cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

Các thung lũng ở Quy Nhơn xưa

(GLO)- Trong cuốn "Du ký Trung kỳ theo đường cái quan", Camille Paris - nhà khảo cổ người Pháp từng tham gia xây dựng đường điện báo tại Trung Kỳ giai đoạn 1885-1889 đã nhắc đến 2 thung lũng nổi tiếng của Quy Nhơn xưa: thung lũng Công và thung lũng Gà.

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

Lễ cúng Quý Xuân tại tổ đình An Khê

(GLO)- Sáng 28-3 (tức mùng 10 tháng 2 âm lịch), tại đình An Khê (phường An Khê, tỉnh Gia Lai), Ban Nghi lễ đình tổ chức lễ cúng Quý Xuân trong không gian linh thiêng, rộn ràng tiếng chiêng, trống giữa tiết trời đẹp nhất của mùa xuân.

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

Di tích Plei Ơi chào đón du khách

(GLO)- Khu di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia Plei Ơi - điểm đến mang giá trị tâm linh, lịch sử gắn với truyền thuyết Vua Lửa của đồng bào Jrai ở xã Chư A Thai - vừa được đầu tư đồng bộ, khang trang, sẵn sàng chào đón du khách trong Năm Du lịch quốc gia - Gia Lai 2026.

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

Lặng lẽ tìm về ký ức nghề xưa

(GLO)- Cuối năm 2025, cuốn sách Nghề dệt truyền thống tỉnh Bình Định (từ thế kỷ XIX đến nay) của ThS. Hoàng Bình ra mắt bạn đọc như một công trình biên khảo công phu về một nghề thủ công từng gắn bó mật thiết với đời sống người dân đất Võ.

Bộ chiêng của các thủ lĩnh Jrai trở thành bảo vật quốc gia

Bộ chiêng Kơ Đơ trở thành bảo vật quốc gia

(GLO)- Bộ cồng chiêng Kơ Đơ (niên đại đầu thế kỷ XX) vừa được công nhận là bảo vật quốc gia. Không chỉ là nhạc cụ cổ, chiêng Kơ Đơ còn là hiện vật gắn với những thủ lĩnh Jrai xưa, phản ánh cấu trúc xã hội, đời sống tín ngưỡng và nghệ thuật âm nhạc độc đáo của cư dân Tây Nguyên.

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành

Những mùa xuân huy hoàng trên kinh thành Hoàng Đế

(GLO)- Thành Hoàng Đế thuộc huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định (cũ) là di tích duy nhất còn lại của vương triều Tây Sơn. Đây là một công trình kiến trúc thành cổ khá đặc biệt, sau 6 lần khai quật khảo cổ phục vụ nghiên cứu và trùng tu, đến nay vẫn còn nhiều bí ẩn...

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

Giai thoại về ba con ngựa nổi tiếng trong lịch sử

(GLO)- Trong dòng chảy lịch sử, không chỉ có những bậc anh hùng làm nên huyền thoại, mà còn có những chiến mã góp phần tạo nên kỳ tích. Trong những thời khắc sinh tử, có 3 con ngựa nổi tiếng đã đi vào sử sách như biểu tượng của lòng trung nghĩa và sức mạnh phi thường.

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

(GLO)- Với việc hợp chuẩn OCOP, nhiều sản phẩm thổ cẩm Bahnar, Jrai ở Gia Lai bắt đầu định vị được thương hiệu. Quá trình này có công rất lớn của nhiều phụ nữ, nghệ nhân đã dồn tâm huyết từng bước đưa thổ cẩm truyền thống ra thị trường.

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

(GLO)- Hiểu về văn hóa Tây Nguyên bắt đầu từ những hiện vật dân tộc học, đó cũng là một trong những cách tiếp cận của TS. Lê Quang Lâm (phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) khi nghiên cứu về văn hóa của người Jrai. Trong hàng nghìn hiện vật mà ông dày công sưu tầm, có bộ sưu tập tù và Jrai độc đáo.

Giọt nước - Mạch nguồn văn hóa Jrai

Giọt nước - Mạch nguồn văn hóa Jrai

(GLO)- Ở Tây Nguyên, những bước chân đầu ngày của người Jrai hướng về giọt nước của làng. Nguồn nước trong lành từ đó đã đi cùng các buôn làng qua bao mùa rẫy, bao thế hệ; đồng thời lưu giữ những lớp trầm tích văn hóa, tín ngưỡng và nếp sinh hoạt cộng đồng từ ngàn xưa.

null