Hội tụ nguồn lực, khơi mở không gian sáng tạo
Thời gian qua, sự hội tụ của không gian văn hóa đại ngàn với tiếng cồng chiêng, sử thi, dân ca và bản sắc các dân tộc cùng những trầm tích lịch sử, nghệ thuật của miền đất “xứ văn chương” đã mở ra một không gian sáng tạo giàu tiềm năng cho văn học nghệ thuật Gia Lai.
Đến nay, Hội VHNT tỉnh quy tụ gần 600 hội viên thuộc nhiều chuyên ngành như văn học, âm nhạc, mỹ thuật, nhiếp ảnh, sân khấu, múa, văn nghệ dân gian và văn học nghệ thuật các dân tộc thiểu số. Mỗi lĩnh vực có một thế mạnh riêng, nhưng cùng gặp nhau ở tình yêu nghệ thuật, trách nhiệm với cộng đồng và khát vọng lưu giữ, lan tỏa những giá trị văn hóa đáng quý của quê hương.
Theo nhà văn Phạm Kim Sơn - Phó Chủ tịch Hội VHNT tỉnh, những kết quả đạt được của Hội là sự cộng hưởng giữa sự quan tâm, tạo điều kiện của tỉnh, sự đồng hành, phối hợp của các cấp, ngành và niềm đam mê sáng tạo, tình yêu quê hương của đội ngũ văn nghệ sĩ.
Tinh thần ấy được thể hiện qua nhiều hoạt động thiết thực, góp phần mở rộng cơ hội giao lưu, trao đổi chuyên môn và làm phong phú đời sống VHNT của tỉnh. Nổi bật là trại sáng tác VHNT khu vực Nam miền Trung - Tây Nguyên do Hội phối hợp với UBND tỉnh và Liên hiệp các Hội VHNT Việt Nam tổ chức vào tháng 10-2025.
Hội cũng tổ chức các chuyến đi thực tế sáng tác tại nhiều địa phương trong tỉnh, tạo điều kiện để hội viên tham gia các trại sáng tác ở Lâm Đồng, Cần Thơ, Khánh Hòa, Đà Nẵng... Qua đó, văn nghệ sĩ có thêm trải nghiệm thực tiễn để làm giàu vốn sống và chất liệu sáng tác, đổi mới tư duy sáng tạo.
Chỉ trong một năm sau hợp nhất, hội viên Chi hội Văn học đã xuất bản hàng chục đầu sách thuộc nhiều thể loại như thơ, truyện ngắn, tiểu thuyết, bút ký, lý luận phê bình… Đáng chú ý, tiểu thuyết đang dần trở thành điểm sáng của văn học Gia Lai, với sự đóng góp tích cực của các cây bút ở khu vực phía Tây tỉnh. Các thể loại văn xuôi như truyện ngắn, bút ký, tản văn, tiểu luận phê bình cũng ngày càng phong phú, góp phần tạo nên diện mạo đa dạng cho văn học địa phương.
Đáng mừng, đội ngũ sáng tác trẻ của Gia Lai ngày càng khẳng định mình qua những sân chơi văn học uy tín. Nhiều tác giả đạt giải tại các cuộc thi do Hội Nhà văn Việt Nam, Báo Văn nghệ, Tạp chí Văn nghệ Quân đội, Tạp chí Sông Hương, Văn nghệ TP. Hồ Chí Minh và các đơn vị chuyên môn tổ chức.
Nhà thơ Khổng Vĩnh An Vi - Chi hội trưởng Chi hội Văn học, chia sẻ: “Với truyền thống văn chương của hai vùng đất và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ người cầm bút, Chi hội Văn học sẽ tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, góp phần xây dựng nền văn học Gia Lai giàu bản sắc, hiện đại và ngày càng có vị trí xứng đáng trong đời sống văn học cả nước”.
Khơi mạch sáng tạo, lan tỏa giá trị quê hương
Sức sống của Hội VHNT tỉnh được bồi đắp từ những sáng tạo bền bỉ, tâm huyết của đội ngũ văn nghệ sĩ trên từng lĩnh vực. Ở chuyên ngành văn học, hội viên miệt mài với nhiều thể loại như thơ, truyện ngắn, tiểu thuyết, trường ca, bút ký, tản văn, nghiên cứu và lý luận phê bình, góp phần đưa những câu chuyện, sắc màu của vùng đất Gia Lai đến với bạn đọc rộng rãi hơn.
Ở lĩnh vực âm nhạc, chất liệu truyền thống hòa quyện cùng nhịp sống đương đại, tạo nên những sáng tác giàu bản sắc. Các tác phẩm như: Giữ trọn niềm tin, Dân ca Jrai, Thang âm điệu thức trong âm nhạc dân gian Jrai và Gia Lai ngày mới cho thấy sự phong phú trong sáng tác cũng như nỗ lực khai thác, nghiên cứu âm nhạc dân gian.
Trong nhiệm kỳ, hội viên tham gia 12 trại sáng tác, 10 liên hoan âm nhạc toàn quốc, giành 9 giải A, 12 giải B tại các cuộc thi, liên hoan âm nhạc toàn quốc; cùng với đó là 5 giải nhất và 9 giải nhì tại các cuộc thi sáng tác ca khúc. Đáng chú ý, nhạc sĩ Lê Xuân Hoan được tặng Huân chương Lao động hạng Nhì, ghi nhận những đóng góp xuất sắc trong quá trình công tác.
Với nhiếp ảnh, các nghệ sĩ tích cực đến vùng biên giới, miền núi, miền biển, ghi lại vẻ đẹp cảnh quan, di sản văn hóa, đời sống lao động và những đổi thay trên quê hương. Trong nhiệm kỳ, có 52 tác phẩm được triển lãm cấp tỉnh, 196 tác phẩm tham gia triển lãm cấp khu vực và 158 tác phẩm được giới thiệu tại các triển lãm cấp quốc gia. Chi hội Nhiếp ảnh còn 3 lần đạt giải Đồng đội xuất sắc tại Liên hoan Ảnh nghệ thuật khu vực Nam Trung Bộ - Tây Nguyên.
Song hành với sáng tác là hành trình gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống. Hội viên chuyên ngành văn nghệ dân gian tích cực nghiên cứu, sưu tầm di sản, khảo cứu văn hóa các cộng đồng Bahnar, Jrai, Chăm Hroi, H’rê. Những công trình này góp phần lưu giữ phong tục, tập quán và giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ; đồng thời bồi đắp nguồn tư liệu phục vụ nghiên cứu, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc trong tỉnh.
Đặc biệt, Tạp chí Văn nghệ Gia Lai từng bước đổi mới nội dung, hình thức, chú trọng nâng cao chất lượng tác phẩm và tính hấp dẫn trong cách thể hiện, đáp ứng nhu cầu sáng tác, thưởng thức văn học nghệ thuật ngày càng đa dạng. Cùng với việc duy trì xuất bản và mở rộng khả năng tiếp cận trên các nền tảng truyền thông, Tạp chí từng bước đưa tác phẩm đến gần hơn với công chúng, lan tỏa những giá trị văn hóa, nghệ thuật đặc sắc của Gia Lai.
Bước vào nhiệm kỳ 2026-2031, Hội VHNT tỉnh xác định tiếp tục củng cố tổ chức sau hợp nhất, nâng cao chất lượng hoạt động của các chi hội, quan tâm phát hiện và bồi dưỡng lực lượng sáng tác trẻ, đồng thời đẩy mạnh quảng bá tác phẩm trên các nền tảng truyền thông đa phương tiện.
Trong đó, việc mở rộng giao lưu với các hội chuyên ngành Trung ương và các tỉnh, thành trong khu vực được kỳ vọng sẽ tạo thêm cơ hội học hỏi, khơi thông nguồn lực và thúc đẩy sáng tạo.
Theo NSƯT Đặng Công Hưng - Chủ tịch Hội VHNT tỉnh Gia Lai, yêu cầu đặt ra trong nhiệm kỳ mới là tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, nâng cao chất lượng sáng tác, nghiên cứu, lý luận phê bình; xây dựng đội ngũ văn nghệ sĩ có bản lĩnh chính trị, trách nhiệm xã hội và năng lực chuyên môn. Đây cũng là cách để Hội phát huy rõ hơn vai trò trong đời sống văn hóa địa phương, góp phần xây dựng văn hóa và con người Gia Lai phát triển toàn diện trong thời kỳ mới.
“Hội hướng đến mục tiêu trở thành một trong những trung tâm sáng tạo VHNT tiêu biểu của khu vực miền Trung - Tây Nguyên, cầu nối không gian văn hóa Tây Nguyên, văn hóa biển đảo và văn hóa Tây Sơn với những giá trị truyền thống đặc sắc các dân tộc trong tỉnh. Qua đó góp phần xây dựng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”- ông Đặng Công Hưng nhấn mạnh.
