Độc đáo giường của 'thủ lĩnh Bình Xuyên' trong bộ sưu tập Vương Hồng Sển

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Chiếc giường được mệnh danh là “Quý phi sàng” trong bộ sưu tập Vương Hồng Sển từng là vật sở hữu của thủ lĩnh Bình Xuyên Bảy Viễn, hiện đang trưng bày tại bảo tàng Lịch Sử TP.HCM.

 

Chiếc quý phi sàng trong phòng trưng bày Vương Hồng Sển được nhân viên bảo tàng vệ sinh thường nhật trong mùa dịch Covid-19 - Ảnh: L.ĐIỀN
Chiếc quý phi sàng trong phòng trưng bày Vương Hồng Sển được nhân viên bảo tàng vệ sinh thường nhật trong mùa dịch Covid-19 - Ảnh: L.ĐIỀN



"Quý phi sàng" (giường của bậc quý phi) được làm theo dạng trường kỷ khổ rộng (khoảng 1,6m x 1,1m) với mặt lưng làm theo dáng tam sơn (núi 3 ngọn) với diềm gỗ lộng ôm ba phiến đá Đại Lý vân trắng xám nâu rất trang nhã.

Theo cụ Vương Hồng Sển tìm hiểu, chiếc Quý phi sàng này đóng bằng gỗ táo tàu, cho đến lúc về tay cụ thì đã "lên nước đen mun và bóng ngời".

Cũng theo hành trình sưu tầm cổ vật của cụ Vương, chiếc giường này vốn của Bảy Viễn - thủ lĩnh Bình Xuyên. Sau khi lực lượng Bình Xuyên bị tan rã dưới thời đệ nhất Cộng hòa, chiếc giường quý lưu lạc ra giới mua bán đồ cổ. Nhà sưu tập Vương Hồng Sển tìm thấy ở tiệm Huê Hưng nằm trên đường Trịnh Hoài Đức thuộc Chợ Lớn.

Câu chuyện để mua được chiếc Quý phi sàng tức chiếc giường của tướng Bảy Viễn được cụ Vương Hồng Sển kể lại trong tập hồi ký Tạp bút Quý Dậu.

Theo đó, lúc bắt gặp chiếc Quý phi sàng này cụ Vương không đủ tiền để mua bởi giá đến 16.000 đồng tiền bấy giờ, nhưng ông chủ tiệm có lẽ vốn biết uy tín của cụ Vương (lúc bấy giờ đang làm quản thủ bảo tàng viện Sài Gòn) nên mở lời cho trả trước 4000 đồng, còn 12.000 đồng trả góp trong ba tháng.

Điểm đặc biệt của chiếc giường này chính là nội dung các đề tài trang trí và hoa văn mang ngụ ý của người chủ sở hữu (có lẽ chính là người đặt làm).

Trên mặt lưng dáng tam sơn, hai bên phiến đá cẩn lớn nhất ở giữa chính là đôi câu thơ chạm nổi bằng chữ Hán thể triện thư: thi tửu cầm kỳ kiếm/ phong hoa tuyết nguyệt thiên.

Đây vốn là hai câu trích từ bài "thần đồng thi" - một giáo trình chữ Hán thông dụng, nhưng bị đổi đi một chữ. Vốn câu thơ nguyên tác là "Thi tửu cầm kỳ khách", ở đây chữ khách bị đổi thành chữ kiếm, có thể đoán được ý người đặt làm muốn dụng ý cho biết mình là người theo võ nghiệp.


 

Đôi câu đối theo thể triện thư trên mặt lưng chiếc Quý phi sàng - Ảnh: L. ĐIỀN
Đôi câu đối theo thể triện thư trên mặt lưng chiếc Quý phi sàng - Ảnh: L. ĐIỀN


Và theo ý nghĩa câu thơ đó, chiếc giường được thiết kế đầy đủ các đề tài kiêm cả hai ban văn võ: thanh kiếm cách điệu cùng với các quân cờ xe pháo mã sĩ, các dây hoa leo ôm hũ rượu, liễn đối...

Đặc biệt hai bên thành tả hữu của chiếc giường chính là mô hình chiếc đàn tỳ bà cách điệu với đầy đủ dây, trục, phím, thân đàn được chạm khắc tinh tế.


 

 Thành giường thiết kế mô hình chiếc đàn Tỳ bà - Ảnh: L. ĐIỀN
Thành giường thiết kế mô hình chiếc đàn Tỳ bà - Ảnh: L. ĐIỀN



Cũng theo lời cụ Vương Hồng Sển kể trong hồi ký, trong ba lần đem tiền và "trả góp" cho chủ tiệm Huê Hưng, cụ Vương đã tranh thủ hỏi thêm các nội dung của chiếc giường quý này.

Trong đó các đề tài của câu "thi tửu cầm kỳ kiếm" coi như đã rõ cả nơi chiếc giường, chỉ có câu "phong hoa tuyết nguyệt thiên" không biết thể hiện ở đâu.

Và câu trả lời của ông chủ tiệm đã giải tỏa những điều thắc mắc của cụ Vương: "Phiến đá giữa là cảnh gió thổi hoa lạc tơi bời, phiến bên hữu là cảnh trời xanh vân cẩu, phiến bên tả là cảnh núi tuyết và vầng trăng".


 

Các đề tài tửu, kỳ, kiếm được thiết kế khéo léo - Ảnh: L. ĐIỀN
Các đề tài tửu, kỳ, kiếm được thiết kế khéo léo - Ảnh: L. ĐIỀN



Theo lời anh Nguyễn Hữu Lộc - cán bộ phụ trách phòng trưng bày của Bảo tàng Lịch sử TP.HCM, khách tham quan nhìn hình dáng chiếc giường này dễ nhận thấy nó giống chiếc trường kỷ.

Đọc trong hồi ký Tạp bút Quý Dậu của cụ Vương thấy nhắc chiếc Quý phi sàng, "tôi kết nối thông tin từ sách và hiện vật thì có thể khẳng định đây chính là "quý phi sàng" độc nhất vô nhị" mà cụ Vương nhắc đến trong sách.

Sau đó khi tiếp xúc với người cháu đại diện gia đình cụ Vương, được xác nhận đây là chiếc Quý phi sàng cụ Vương đã mua và kể lại trong sách.

Khách tham quan bảo tàng hiện nay có thể chiêm ngưỡng chiếc Quý phi sàng của Bảy Viễn tại phòng cổ vật Vương Hồng Sển.

Ngoài những thông tin có được, các vấn đề như nghệ nhân nào đã tạo tác chiếc giường này, vật liệu gỗ táo tàu và đá Đại Lý thời bấy giờ lưu thông đến Việt Nam có mang chứa điều gì đặc biệt không... là nội dung dành cho giới nghiên cứu và tìm hiểu cổ vật có thể tiếp tục tìm kiếm.

Theo LAM ĐIỀN (TTO)

Có thể bạn quan tâm

Ngân vang tiếng cồng chiêng Chăm H’roi

Ngân vang tiếng cồng chiêng Chăm H’roi

(GLO)- Trước những đổi thay của đời sống hiện đại, các nghệ nhân người Chăm H’roi ở Câu lạc bộ (CLB) Cồng chiêng làng Canh Thành (xã Vân Canh, tỉnh Gia Lai) vẫn bền bỉ gìn giữ tiếng cồng, tiếng chiêng - linh hồn văn hóa của dân tộc mình.

Đến Paris xem tuần phim Việt Nam

Đến Paris xem tuần phim Việt Nam

Tuần lễ điện ảnh VN tại Paris - hành trình ánh sáng và đáng nhớ của cộng đồng người VN tại Pháp và châu Âu - diễn ra từ 5 - 12.12. Đây là tuần lễ phim VN đầu tiên được tổ chức quy mô với số lượng khán giả khổng lồ.

Lời nứa tre kể chuyện buôn làng

Lời nứa tre kể chuyện buôn làng

(GLO)- Bằng sự trao truyền thế hệ mạnh mẽ, sản phẩm của làng đan gùi Ngơm Thung của đồng bào Jrai (xã Ia Băng) lâu nay nổi tiếng về nét đẹp, độ bền chắc. Ðiều rất bất ngờ với nhiều người là một trong những hạt nhân làm nên tiếng thơm ấy hãy còn rất trẻ: nghệ nhân Rinh-năm nay vừa tròn 40 tuổi.

Chuyện những người tiếp lửa di sản

Chuyện những người tiếp lửa di sản

(GLO)- Liên tiếp 2 lớp bồi dưỡng về di sản văn hóa phi vật thể do Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch tổ chức mới đây trên địa bàn phía Tây tỉnh Gia Lai đã tạo cơ hội quý giá và khuyến khích nghệ nhân trao truyền cho thế hệ kế cận niềm say mê, tâm huyết bảo tồn và phát huy giá trị di sản.

Hồi sinh đội bả trạo Xương Lý

Hồi sinh đội bả trạo Xương Lý

(GLO)- Hơn 1 tháng nay, tại Lăng Ông Nam Hải vạn đầm Xương Lý (làng biển Nhơn Lý, phường Quy Nhơn Ðông, tỉnh Gia Lai), đội bả trạo địa phương tập luyện rất tích cực với quyết tâm hồi sinh hình thức diễn xướng vốn chỉ còn trong ký ức người già.

Đồng hồ đá độc nhất Việt Nam

Đồng hồ đá độc nhất Việt Nam

Trải qua nhiều giai đoạn tách nhập nhưng Cà Mau vẫn giữ được bản sắc độc đáo riêng. Xứ này là nơi cộng cư của người Việt, người Khmer, người Hoa...; trong đó văn hóa tín ngưỡng của người Hoa còn khá đậm nét.

Thanh thiếu niên Gia Lai biểu diễn cồng chiêng, góp phần bảo tồn Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên, Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Để nhịp cồng chiêng mãi ngân vang

(GLO)- Những năm gần đây, ở nhiều xã, phường vùng cao Gia Lai đã có thêm nhiều câu lạc bộ, đội cồng chiêng dành cho thanh thiếu niên và phụ nữ, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên.

Danh nhân Lê Quý Đôn được UNESCO vinh danh

Danh nhân Lê Quý Đôn được UNESCO vinh danh

(GLO)- Ngày 31-10, tại thành phố Samarkand (Cộng hòa Uzbekistan), Kỳ họp lần thứ 43 Đại hội đồng Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) đã thông qua Nghị quyết vinh danh và cùng tham gia kỷ niệm 300 năm ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn.

Chị Đỗ Thị Thanh Vân (bên trái)-Giám đốc DNTN Gốm Vân Sơn (phường Quy Nhơn Đông) giới thiệu các sản phẩm gốm Vân Sơn với khách hàng. Ảnh: Việt Hùng

Hướng đi mới cho làng gốm Vân Sơn

(GLO)- Hơn 70 năm qua, giữa dâu bể cuộc đời, làng gốm Vân Sơn (tổ dân phố Vân Sơn, phường An Nhơn Ðông, tỉnh Gia Lai) vẫn bền bỉ tồn tại. Bằng niềm đam mê và tinh thần sáng tạo, những người thợ nơi đây đang gìn giữ, phát huy nét văn hóa nghề truyền thống giữa nhịp sống hiện đại.

null