Chuyện chưa kể về người Anh hùng: Người vợ thuyền trưởng anh hùng

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
Phải mất rất nhiều thời gian, chúng tôi mới tìm gặp được bà Nguyễn Thị Tần (62 tuổi, hiện đang ở TP.HCM) là vợ của Anh hùng - liệt sĩ Vũ Phi Trừ.
Kỳ nghỉ phép ngắn
Bà Tần sinh năm 1961, kém ông Trừ 4 tuổi và cùng ở làng Nga (xã Quảng Khê, H.Quảng Xương, Thanh Hóa). Tháng 2.1975, ông Trừ nhập ngũ vào Đoàn 125 hải quân (nay là Lữ đoàn 125 Vùng 2 hải quân) và 3 năm sau được cử đi học khóa 23 chỉ huy tàu mặt nước tại Trường Sĩ quan chỉ huy kỹ thuật hải quân (nay là Học viện Hải quân). Kỳ nghỉ phép đầu tiên trong đời học viên sĩ quan, ông Trừ về nhà cả tháng và có thời gian tìm hiểu bà Tần. Năm 1981, ông Trừ tốt nghiệp trường sĩ quan, về làm thuyền phó tàu HQ-604 (Hải đội 1, Lữ đoàn 125 hải quân). Đầu tháng 11.1982, ông Trừ nghỉ phép, về quê thuyết phục 2 bên gia đình cho tổ chức lễ cưới, chỉ trong vòng 4 ngày trước ngày Tết âm lịch.

Vòng hoa tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ hy sinh tại Trường Sa, được thả xuống vùng biển Cô Lin - Len Đao, tháng 4.2021. Ảnh: Mai Thanh Hải
Vòng hoa tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ hy sinh tại Trường Sa, được thả xuống vùng biển Cô Lin - Len Đao, tháng 4.2021. Ảnh: Mai Thanh Hải
Cuối năm 1983, cậu con trai của ông bà ra đời, được đặt tên là Vũ Xuân Đăng. Đầu tháng 5.1987, cậu con trai thứ 2 Vũ Xuân Khoa chào đời. “Thằng Đăng sinh ra lớn lên còn biết đến bố, qua mấy kỳ nghỉ phép. Em Khoa sinh được nửa năm bố mới về một lần và sau đó đi biển đảo Trường Sa, hy sinh”, bà Tần kể.
Tư liệu của Quân chủng Hải quân ghi: Trước các diễn biến mới phức tạp ở quần đảo Trường Sa, đêm 24.10.1987, Tư lệnh Hải quân Giáp Văn Cương ra lệnh chuyển lên trạng thái sẵn sàng chiến đấu cao cho các đảo thuộc Lữ đoàn 146 (Vùng 4 hải quân); lệnh cho Vùng 4 hải quân và Lữ đoàn 125 sẵn sàng tàu, pông tông để làm nhiệm vụ chi viện và đóng giữ đảo. Thời điểm này, thuyền trưởng Vũ Phi Trừ, sau 2 năm liên tục bám tàu bám biển, được chỉ huy đơn vị cho về quê Thanh Hóa nghỉ phép thăm con trai Vũ Xuân Khoa mới sinh.
Mới được ít hôm, ông Trừ nhận điện khẩn của đơn vị: “Vào ngay Cam Ranh làm nhiệm vụ khẩn cấp”. Sáng 22.1.1988, đại úy Vũ Phi Trừ vào đơn vị. “Trước khi đi, anh Trừ đến chào từng gia đình trong làng. Thậm chí đạp xe cả ngày lên Vĩnh Lộc chào chị cả”, bà Tần kể và lại khóc: “Buổi sáng trước khi đi, anh Trừ dặn tôi: Chuyến đi này sẽ rất dài, em cố gắng chăm sóc các con, dù khổ thế nào cũng cho chúng nó ăn học hết cấp 3, ra nghành nghề cho đàng hoàng”.
Chiều 14.3.1988, bà Tần đang làm cỏ ngoài đồng thì cậu em hớt hải chạy ra hỏi: “Anh Trừ ở tàu HQ-604 phải không?”, khiến bà ngạc nhiên. “Từ hồi ra trường, anh ấy chỉ ở tàu ấy chứ có đi đâu?”. Cậu em hét lên bất lực: “Đài tiếng nói VN vừa thông báo các tàu ta bị Trung Quốc bắn chìm ngoài Trường Sa kìa. Có tên Vũ Phi Trừ, tàu HQ-604 trong 74 bộ đội mất tích”.
Tối 14.3.1988, cả làng Nga tìm đến nhà động viên an ủi: “Ông Trừ là chỉ huy, dễ gì lao ra chỗ chết”. Bà Tần lắc đầu: “Tính anh ấy xông pha, không bao giờ lẩn tránh hòn tên mũi đạn”. Thời gian sau, nhiều đồng đội trên tàu HQ-604 về thăm gia đình, đều kể lại: “Đợt pháo hạm đầu tiên của Trung Quốc nã vào đài chỉ huy tàu HQ-604, đã khiến thuyền trưởng Vũ Phi Trừ bị thương nặng ở đầu. Trước lúc hy sinh, ông vẫn dặn ca trực bình tĩnh khắc phục máy hỏng (do bị pháo Trung Quốc bắn), cố gắng lao tàu lên Gạc Ma để khẳng định chủ quyền”.

Bà Nguyễn Thị Tần bên di ảnh của người chồng - thuyền trưởng Anh hùng Vũ Phi Trừ
Bà Nguyễn Thị Tần bên di ảnh của người chồng - thuyền trưởng Anh hùng Vũ Phi Trừ
Có đất ở làng, sao phải đi xin
Cuối tháng 12.1989, liệt sĩ Vũ Phi Trừ được truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Quân chủng Hải quân cho xe về Thanh Hóa đón ra Hà Nội nhận danh hiệu, bà Tần một mực xin cho con trai Vũ Xuân Đăng (khi đó mới 6 tuổi) đi cùng. Sau buổi lễ, mẹ con bà được gặp Đại tướng Võ Nguyên Giáp (lúc ấy là Phó chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng) và Đại tướng Lê Đức Anh (Bộ trưởng Bộ Quốc phòng). Khi được hỏi tâm tư nguyện vọng, bà Tần thật thà: “Trước lúc đi, anh Trừ đã mua luồng ngâm dưới ao, đóng vài nghìn gạch để dựng căn nhà. Cháu mong anh ấy toại nguyện”.
Ngay sau đó, số tiền 3 triệu đồng được chuyển cho chính quyền địa phương để thực hiện việc xây nhà cho gia đình liệt sĩ. Nhẩn nha hơn 2 năm sau, căn nhà cấp 4 diện tích khoảng 50 m2 mới được hoàn thành. Năm 2012, ngôi nhà xuống cấp hư hỏng, Công ty Cảng dịch vụ dầu khí PTSC tài trợ mấy chục triệu để sửa chữa và gắn bảng “nhà tình nghĩa” lên tường. Bà Tần kể: “Hồi ấy cả huyện và xã đều bảo tôi chọn một trong mấy mảnh đất ưu tiên để xây nhà. Tôi từ chối bảo: Đất nhà mình có, sao phải đi xin?”...
Chồng mất, bà Tần gầy mòn, sụt ký từ trên 50 kg xuống chỉ còn 41 - 42 kg. Ban ngày, bà cắm mặt ngoài cánh đồng với 4 sào ruộng, đêm tối bà lại thắp đèn cùng mẹ chồng và 2 con trai bé tí, kỳ cạch dệt chiếu. Nhiều người thấy thế, khuyên đi bước nữa để có người đỡ đần, chia sẻ. Bà Tần bảo: “Gần 30 tuổi, 2 mặt con nheo nhóc, là khổ lắm rồi. Các bác để yên cho tôi nuôi con lớn khôn”…

Mộ tượng trưng của Anh hùng - liệt sĩ Vũ Phi Trừ tại nghĩa trang liệt sĩ H.Quảng Xương (Thanh Hóa) ghi sai năm sinh và ngày hy sinh
Mộ tượng trưng của Anh hùng - liệt sĩ Vũ Phi Trừ tại nghĩa trang liệt sĩ H.Quảng Xương (Thanh Hóa) ghi sai năm sinh và ngày hy sinh
Người tạp vụ lặng lẽ
Giữa năm 2006, khi con trai đầu Vũ Xuân Đăng đã nhập ngũ và cậu út Vũ Xuân Khoa vào đại học, bà Tần cũng xách túi vào TP.Pleiku (Gia Lai) trông cháu, giúp việc nhà cho em trai. “Cả 2 đứa đều trong TP.HCM, mình thì ở trên Tây nguyên, chúng nó có sao, xuống thăm cũng tiện”, bà Tần thật thà nói và tần ngần: “Với lại, giúp việc nhà, thi thoảng cậu mợ cho mấy đồng, góp lại mỗi tháng cũng được khoản tiền, gửi cho thằng út đang học đại học”. Được ít lâu, bà Tần xin vào Trường tiểu học Lương Thạnh (P.Đống Đa, TP.Pleiku) làm nấu ăn - bếp núc cho học sinh bán trú, và sau đó là cả việc dọn vệ sinh trong trường, để kiếm khoản thu nhập 1,2 - 1,5 triệu mỗi tháng, gửi cho con ăn học.
Năm 2010, cậu út Vũ Xuân Khoa tốt nghiệp đại học. Bà Tần rời TP.Pleiku xuống TP.HCM, ở cùng nhà trọ với con trai tại Q.Bình Thạnh và lại xin làm công việc tạp vụ cho một công ty trong Khu công nghệ cao TP.HCM.
Cậu con trai đầu Vũ Xuân Đăng nhập ngũ năm 2001, được bố trí ôn thi Học viện Hải quân, nhưng do thiếu điểm nên đưa vào học Trường trung cấp Kỹ thuật hải quân (nay là Cao đẳng Kỹ thuật hải quân). Ra trường, Đăng được phong hàm thiếu úy quân nhân chuyên nghiệp và phân công về Lữ đoàn 125 (Vùng 2 hải quân) nhận nhiệm vụ pháo thủ trên các tàu vận tải quân sự.
Cuối năm 2010, sau mấy năm dành dụm tiền phụ cấp đi biển, thiếu úy quân nhân chuyên nghiệp Vũ Xuân Đăng vay mượn thêm bạn bè, liều mua mảnh đất chỉ có giấy tờ viết tay và dựng lên mái nhà tôn, để mẹ và em trai khỏi phải thấp thỏm thuê trọ. Bây giờ, căn nhà tôn đã được nâng cấp thành căn nhà cấp 4, nằm tít sâu trong mấy hẻm của đường số 17, P.Long Thạnh Mỹ, TP.Thủ Đức, TP.HCM. Muốn tìm được vào nhà, phải có người ra đón, từ trụ sở phường.
Cuối tháng 7.2013, ông Nguyễn Thiện Nhân (khi đó là Phó thủ tướng Chính phủ) tìm đến tận căn nhà tạm để thăm bà Nguyễn Thị Tần. Lúc ấy người dân và chính quyền địa phương mới biết đó là gia đình Anh hùng - liệt sĩ Vũ Phi Trừ.
“Tháng 3.2016, cháu Khoa nhận công tác ngoài Đà Nẵng, do không có chỗ ở nên TP.Đà Nẵng đã tặng 1 căn hộ chung cư ở P.Hòa Thuận Đông, Q.Hải Châu. Tôi thì cứ ở đây, trông con cho cháu Đăng yên tâm bảo vệ biển đảo”, bà Tần kể và khoe: “Năm 2021, tôi đã được nhập hộ khẩu TP.Thủ Đức và khoản tiền hỗ trợ thân nhân Anh hùng (1.624.000 đồng/tháng), bây giờ cũng được nhận tại TP.HCM, khỏi phải nhờ nhận ngoài quê Thanh Hóa”. (còn tiếp)
Theo Mai Thanh Hải (TNO)

Có thể bạn quan tâm

“Thần y trị điểu”

“Thần y trị điểu” ở An Khê

(GLO)- Hàng chục năm qua, căn nhà của anh Hoàng Huy (SN 1992, ở tổ 1, phường An Khê, tỉnh Gia Lai) luôn ríu rít tiếng chim. Ở đó, anh Huy âm thầm cứu chữa cho hàng trăm chú chào mào mắc bệnh từ khắp nơi gửi về.

Ấm áp những ngôi nhà tái định cư

Ấm áp những ngôi nhà tái định cư

(GLO)- Về thăm những khu tái định cư vùng thiên tai trên địa bàn tỉnh Gia Lai, chúng tôi cảm nhận được mùa xuân ấm áp đang về cùng với sắc hoa tươi thắm, khung cảnh sản xuất, sinh hoạt nhộn nhịp đang định hình trên vùng đất mới.

Ngôi làng Bahnar bị "bỏ quên" giữa núi rừng.

Ngôi làng Bahnar bị "bỏ quên" giữa núi rừng

(GLO)- Một ngôi làng Bahnar không người ở, bị "bỏ quên" giữa núi rừng Tây Nguyên nhưng vẫn hấp dẫn nhiều du khách ghé thăm nhờ vẻ đẹp nguyên sơ của thiên nhiên và kiến trúc nhà truyền thống. Đó là làng Kon Sơ Lăl cũ (xã Ia Khươl, tỉnh Gia Lai).

Tỷ phú nuôi bò ở Chư A Thai

Tỷ phú nuôi bò ở Chư A Thai

(GLO)- Sáng nào cũng vậy, khi mặt trời vừa lên khỏi dãy núi Chư A Thai, ông Nguyễn Kim Tống (thôn Thanh Thượng, xã Chư A Thai) lại tự lái ô tô vượt quãng đường gần 40 km sang xã Pờ Tó để kiểm tra từng khu chuồng trại, từng đàn bò.

Rẫy chung ở Đak Đoa

Rẫy chung ở Đak Đoa

(GLO)- Giữa những đồi cà phê vào độ chín rộ ở xã Đak Đoa, có những khu rẫy không thuộc về riêng một hộ nào. Đó là rẫy chung - mảnh đất “không chia phần” của cộng đồng, nơi bà con cùng góp công vun trồng, chăm sóc qua từng mùa, lặng lẽ tích lũy thành nguồn lực chung để lo việc thôn, việc làng.

Xuân về làng gốm 500 năm tuổi

Xuân về làng gốm 500 năm tuổi

Từng đoàn khách dập dìu men theo con đường nhỏ dẫn vào làng gốm Thanh Hà (phường Hội An Tây, TP. Đà Nẵng). Ngôi làng nhỏ gần 500 năm tuổi bên dòng Thu Bồn, nơi các thế hệ truyền nhau gìn giữ làng nghề nổi danh xứ Quảng.

Dựng cơ đồ bạc tỷ trên cát trắng

Dựng cơ đồ bạc tỷ trên cát trắng

(GLO)- Trên vùng đất cát trắng bạc màu, “khỉ ho cò gáy”, nông dân Nguyễn Xuân Ánh (SN 1972, thôn Thuận Phong, xã Hội Sơn) đã bền bỉ dựng nên một trang trại tổng hợp gần 10 ha, bình quân lợi nhuận 500 - 700 triệu đồng/năm.

Bình yên sau những ngày lạc lối

Trở về con đường sáng sau những ngày lạc lối

(GLO)- Thời gian qua, lực lượng Công an tỉnh Gia Lai đã kiên trì bám cơ sở, cùng cấp ủy, chính quyền địa phương, người có uy tín cảm hóa, thức tỉnh những đối tượng từng nghe theo tổ chức phản động FULRO. Nhờ đó, nhiều người đã từ bỏ những việc làm sai trái, quay về với con đường sáng và vòng tay yêu thương của buôn làng.

Tết này, người dân vùng bão lũ có nhà mới

Tết này, người dân vùng bão lũ có nhà mới

(GLO)- Càng gần đến Tết Nguyên đán, những căn nhà mới của người dân vùng bão lũ càng hiện rõ hình hài. Khi những mái ấm được dựng lên từ mồ hôi, công sức của bộ đội và sự chung tay của cộng đồng, mùa xuân cũng kịp về sớm hơn với những gia đình lam lũ từng chịu nhiều mất mát do thiên tai.

Pơtao Apui: Vua Lửa của người Jrai

Pơtao Apui: Vua Lửa của người Jrai

(GLO)- Ở khu vực phía Tây tỉnh, trên vùng đất Chư A Thai, truyền thuyết về Pơtao Apui - Vua Lửa của người Jrai đến nay vẫn còn vang vọng. Điều này không chỉ lưu giữ một di sản độc đáo của Tây Nguyên, mà đang trở thành không gian văn hóa - du lịch.

Mưu sinh bên miệng 'tử thần'

Mưu sinh bên miệng 'tử thần'

Khi màn đêm còn phủ đặc sương mặn, cũng là lúc những chiếc thuyền thúng nhỏ bé bắt đầu nghiêng mình lao vào biển động. Ở các làng chài bãi ngang Quảng Ngãi, mùa mưa bão không phải thời điểm trú ẩn, mà trái lại là “mùa vàng” hiếm hoi.

Ký ức lúa nương thiêng

Ký ức lúa nương thiêng

(GLO)- Trên những triền núi ở xã Vân Canh (tỉnh Gia Lai), đồng bào người Chăm H’roi và Bahnar vẫn gieo trồng lúa nương. Với họ, đây không chỉ là vụ mùa mà quan trọng hơn là cách gìn giữ ký ức của cha ông, hương vị thiêng quý của núi rừng.

null