Chư Păh nỗ lực duy trì nghề dệt thổ cẩm

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
(GLO)- Những năm gần đây, huyện Chư Păh (tỉnh Gia Lai) đã đưa nghề dệt thổ cẩm vào chương trình dạy nghề và tổ chức hàng chục lớp đào tạo nghề dệt thổ cẩm cho phụ nữ dân tộc thiểu số. 
Duyên nợ với thổ cẩm
Chúng tôi đến thăm khi bà Yõi (làng Mor, xã Đak Tơ Ve) đang ngồi phía đầu hồi nhà sàn dệt thổ cẩm. Tuy đã 66 tuổi nhưng bà vẫn nhanh nhẹn, chuẩn xác từng động tác. Từ đôi tay của bà, tấm thổ cẩm với những nét hoa văn độc đáo dần hiện ra. Bà đang dệt tấm chăn đắp để tặng con gái vừa sinh con đầu lòng.
Làng Mor có 120 hộ nhưng số phụ nữ theo nghề dệt thổ cẩm như bà Yõi không nhiều. Bà Yõi hồi nhớ: “Trước đây, con gái lấy chồng thế nào cũng phải có bộ quần áo thổ cẩm mẹ cho, coi như của hồi môn và bộ quần áo biếu cha mẹ chồng để tỏ lòng kính trọng đấng sinh thành. Tuy nhiên, hiện nay, nhiều khung dệt bỏ không, thấy tiếc lắm”.
Bà Yõi (làng Mor, xã Đak Tơ Ve) đã có hơn nửa thế kỷ gắn bó với nghề dệt thổ cẩm. Ảnh: Đinh Yến
Bà Yõi (làng Mor, xã Đak Tơ Ve) đã có hơn nửa thế kỷ gắn bó với nghề dệt thổ cẩm. Ảnh: Đinh Yến
Bà Yõi được mẹ truyền nghề dệt từ năm 12 tuổi. Ngày ấy, khi nào mẹ ngồi vào khung dệt là bà lân la ngồi bên cạnh và được chỉ cho từng li từng tí từ lắp khung dệt đến xe chỉ và dệt. Đến chỗ dệt hoa văn khó nhất, bà được mẹ hướng dẫn cách tạo hình, phối màu công phu. Khó nhưng được mẹ chỉ dạy tỉ mỉ, bà lại tháo vát nên vài lần thử là biết dệt ngay. “Tôi mong truyền nghề cho con cháu trong nhà để sau này lớn lên chúng biết dệt váy, chăn sử dụng, biết nâng niu, quý trọng nghề truyền thống ông cha để lại”-bà Yõi bày tỏ.
Tương tự, bà Rơ Châm Wo (làng Mrông Yố, xã Ia Ka) được nhiều người biết đến với những sản phẩm khác biệt, có hoa văn, họa tiết rất đặc sắc. Bà chia sẻ: “Giá trị của mỗi tấm thổ cẩm không chỉ ở chất liệu mà còn phải tinh xảo. Nhiều người nhìn thấy tấm thổ cẩm mình dệt là thích và mua ngay”.
Chỉ vào tấm thổ cẩm do mình làm ra, bà Wo cho biết chất liệu của nó hoàn toàn tự nhiên. Bông hái từ rừng về, phơi, xe thành sợi rồi nhuộm bằng nước màu lá rừng. Nếu thích màu xanh thì ngâm với lá cây, màu nâu thì ngâm với củ nâu, màu chàm thì ngâm với vỏ ốc suối, màu đỏ thì ngâm với quả rừng. “Dệt được một tấm thổ cẩm mất rất nhiều công đoạn. Từ khi hái bông, xe sợi, nhuộm màu đến lúc dệt mất hàng tháng trời. Tấm thổ cẩm giá trị nhìn vào thấy màu sắc đẹp, sờ thì mịn màng, họa tiết hoa văn tinh tế”-bà Wo chia sẻ.
Bảo tồn nghề truyền thống
Ông Cao Phi Văn-Chủ tịch UBND xã Đak Tơ Ve-cho biết: Nghề dệt thổ cẩm ở địa phương đang bị mai một dần. Nguyên nhân là lớp trẻ có phần xem nhẹ nghề này cũng như việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc mình. Bên cạnh đó, những người lớn tuổi hoặc có tay nghề cao cũng ít có điều kiện để kèm cặp, chỉ bảo cho lớp trẻ. Sản phẩm thổ cẩm làm ra chỉ để dùng trong gia đình chứ chưa bán rộng rãi ra thị trường. “Xã có kế hoạch rà soát số chị em còn theo nghề dệt thổ cẩm để vận động họ duy trì nghề, bồi dưỡng thêm cho lớp trẻ. Mặt khác, phối hợp tìm đầu ra và hướng đi phù hợp để thổ cẩm đến được với khách du lịch, tạo nguồn thu nhập cho chị em. Để gìn giữ và phát triển nghề dệt thổ cẩm truyền thống, rất cần sự quan tâm đúng mức của các cấp, các ngành”-ông Văn bày tỏ.
Bà Rơ Châm Wo, làng Mrông Yố, xã Ia Ka tỉ mẩn dệt ra những tấm thể cẩm có hoa văn rất đẹp. Ảnh: Đinh Yến
Bà Rơ Châm Wo (làng Mrông Yố, xã Ia Ka) tỉ mẩn dệt ra những tấm thổ cẩm có hoa văn rất đẹp. Ảnh: Đinh Yến
Trong khi đó, bà Rơ Châm Ngoan-Phó Chủ tịch UBND xã Ia Ka thì cho biết: Cấp ủy, chính quyền và các hội, đoàn thể rất quan tâm đến việc giữ gìn các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số. Trên thực tế, nhiều giá trị văn hóa được khôi phục, gìn giữ như cồng chiêng, đan lát, dệt thổ cẩm, hát dân ca, múa xoang, làm nhà rông và nhà sàn. “Xã đã thành lập 2 câu lạc bộ dệt thổ cẩm. Sắp tới, xã vận động thành lập thêm ở những làng còn lại, tạo điều kiện cho chị em cải thiện thu nhập, lưu giữ nghề truyền thống”-bà Rơ Châm Ngoan chia sẻ.
Trao đổi vớ P.V, ông Nguyễn Minh Đức-Trưởng phòng Văn hóa và Thông tin huyện Chư Păh-cho biết: Thời gian qua, UBND huyện đưa dệt thổ cẩm vào chương trình dạy nghề và tổ chức hàng chục lớp đào tạo nghề dệt thổ cẩm cho phụ nữ tại các xã, thị trấn. Từ đó, nhiều chị em có ý thức tốt hơn về nghề truyền thống, đa phần đều biết dệt thổ cẩm sau khi được đào tạo. Tuy nhiên, người dân chỉ dệt thổ cẩm để phục vụ trong gia đình chứ chưa thể sống bằng nghề này do sản phẩm chưa tìm được đầu ra ổn định. “Chúng tôi đang nỗ lực thành lập tổ hợp tác nghề thổ cẩm nhằm tạo thương hiệu, tìm kiếm thị trường cho sản phẩm. Hy vọng, tổ hoạt động hiệu quả để địa phương tiếp tục nhân rộng trên địa bàn. Có thị trường tiêu thụ thì người dệt thổ cẩm có thể sống được với nghề”-ông Đức nói.
ĐINH YẾN

Có thể bạn quan tâm

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

Chất thuần khiết nâng tầm thổ cẩm

(GLO)- Với việc hợp chuẩn OCOP, nhiều sản phẩm thổ cẩm Bahnar, Jrai ở Gia Lai bắt đầu định vị được thương hiệu. Quá trình này có công rất lớn của nhiều phụ nữ, nghệ nhân đã dồn tâm huyết từng bước đưa thổ cẩm truyền thống ra thị trường.

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

Tiến sĩ Lê Quang Lâm cùng câu chuyện tù và Jrai

(GLO)- Hiểu về văn hóa Tây Nguyên bắt đầu từ những hiện vật dân tộc học, đó cũng là một trong những cách tiếp cận của TS. Lê Quang Lâm (phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai) khi nghiên cứu về văn hóa của người Jrai. Trong hàng nghìn hiện vật mà ông dày công sưu tầm, có bộ sưu tập tù và Jrai độc đáo.

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ

Suy nghĩ từ những lò gốm cổ dọc sông Côn

(GLO)- Dọc theo dòng sông Côn huyền thoại, tuyến giao thương quan trọng từng nối vùng cao nguyên với cửa biển Thị Nại, nếu không để ý kỹ, người ta rất dễ đi ngang qua những gò đất tưởng như bình thường. Nhưng dưới lớp đất trầm mặc ấy là dấu tích của một thời Champa rực rỡ.

Giọt nước - Mạch nguồn văn hóa Jrai

Giọt nước - Mạch nguồn văn hóa Jrai

(GLO)- Ở Tây Nguyên, những bước chân đầu ngày của người Jrai hướng về giọt nước của làng. Nguồn nước trong lành từ đó đã đi cùng các buôn làng qua bao mùa rẫy, bao thế hệ; đồng thời lưu giữ những lớp trầm tích văn hóa, tín ngưỡng và nếp sinh hoạt cộng đồng từ ngàn xưa.

Đi con đường ít người đi…

Đi con đường ít người đi…

(GLO)- Giữa nhịp sống hiện đại gấp gáp, có những người chọn lặng lẽ đi ngược dòng thời gian, lần theo dấu vết chữ nghĩa xưa để phục dựng hồn cốt văn hóa một vùng đất. Tiến sĩ Võ Minh Hải-Phó trưởng Khoa Khoa học Xã hội và Nhân văn (Trường ĐH Quy Nhơn), nhà nghiên cứu Hán Nôm - là một người như thế.

Tái hiện lễ ăn hỏi truyền thống của dân tộc Jrai tại làng Ơp, phường Pleiku, tỉnh Gia Lai nhằm phát triển du lịch

Phục dựng lễ ăn hỏi truyền thống của người Jrai gắn với phát triển du lịch cộng đồng

(GLO)- Giữa làng Ơp (phường Pleiku, tỉnh Gia Lai), lễ ăn hỏi truyền thống của người Jrai được phục dựng với đầy đủ nghi thức. Hoạt động này góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa địa phương, đồng thời mở ra hướng phát triển du lịch cộng đồng, tạo thêm sinh kế, nâng cao đời sống người dân.

Gìn giữ và phát huy giá trị di sản Hán Nôm

Cần phối hợp liên ngành để gìn giữ và phát huy giá trị di sản Hán Nôm

(GLO)- Từ những sắc phong, gia phả, văn tế, địa bạ đến hoành phi, câu đối…, di sản Hán Nôm đang lưu giữ trên vùng đất Gia Lai là lớp trầm tích đặc biệt của lịch sử và văn hóa. Việc nhận diện giá trị, gìn giữ kho tư liệu này sẽ gợi mở con đường bảo tồn, phát huy giá trị di sản trong đời sống.

Giữ thói quen treo lịch Tết

Giữ thói quen treo lịch Tết

Những ngày cuối năm dương lịch 2025 đang cạn dần. Trên phố, không khí Giáng sinh và Tết Dương lịch đã tràn ngập. Thế nhưng, có một hình ảnh quen thuộc của mùa cuối năm dường như đang lùi lại rất chậm: Cảnh người dân đi mua lịch Tết.

null