Hạ tầng, sinh kế và đời sống người dân từng bước được cải thiện, góp phần nâng cao đời sống người dân, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và tạo nền tảng phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Từ hỗ trợ hạ tầng đến mở rộng sinh kế
Nằm ở độ cao hơn 1.100 m so với mực nước biển, làng Pờ Yầu (xã Lơ Pang) với phần đông đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) Bana sinh sống, từng gần như biệt lập với bên ngoài bởi con đường độc đạo dốc cao, đi lại vô cùng khó khăn. Điều kiện giao thông hạn chế khiến người dân chủ yếu sản xuất tự cung tự cấp, đời sống còn nhiều thiếu thốn.
Bước ngoặt đến vào năm 2019 khi có tuyến đường bê tông dài hơn 7 km nối từ tỉnh lộ 666 lên làng. Công trình không chỉ tháo gỡ điểm nghẽn giao thông mà còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế cho người dân địa phương.
Ông Teo - Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng thôn Pờ Yầu - cho biết: Trước đây, bà con chủ yếu trồng mì, lúa, bời lời thì nay đã mạnh dạn chuyển đổi các loại cây có giá trị kinh tế cao như cà phê, chanh dây. Giao thông thuận lợi giúp thương lái vào tận nơi mua gom nông sản, giảm chi phí vận chuyển, tăng thu nhập cho người dân. Điều kiện học tập của con em trong làng cũng được cải thiện, đã có học sinh theo học tại Trường CĐ Sư phạm Trung ương - Nha Trang. Tỷ lệ hộ nghèo giảm, hiện làng còn 43 hộ nghèo trong tổng số 148 hộ dân.
Không riêng Pờ Yầu, nhiều thôn, làng trên địa bàn xã Lơ Pang - nơi đồng bào DTTS chiếm hơn 83% dân số - cũng được hưởng lợi từ các chính sách hỗ trợ. Chị Amin (làng Ar Tơ Măn) chia sẻ: “Gia đình mình được Nhà nước hỗ trợ cây giống cà phê, xây dựng nhà ở và cấp một con bò giống sinh sản để phát triển kinh tế. Nhờ vậy, cuộc sống từng bước ổn định và đã thoát nghèo”.
Còn tại xã Ya Ma, đồng bào DTTS chiếm 70,9% dân số, công tác chăm lo đời sống người dân luôn được chú trọng. Địa phương thường xuyên bám sát cơ sở để nắm bắt nhu cầu thực tế, đồng thời đầu tư nhiều công trình hạ tầng thiết yếu phục vụ sản xuất và sinh hoạt. Riêng năm 2025, từ nguồn lực huy động và lồng ghép các chương trình, xã đã hỗ trợ 227 con bò cái sinh sản cho hộ nghèo, cận nghèo; hỗ trợ xây dựng và sửa chữa hơn 100 căn nhà.
“Từ khi được hỗ trợ xây dựng nhà ở theo chương trình xóa nhà tạm, gia đình tôi không còn thấp thỏm mỗi khi mùa mưa đến, yên tâm lao động sản xuất và ổn định cuộc sống” - bà Đinh Thị Om (làng Bà Bã, xã Ya Ma) bày tỏ.
Gia Lai hiện có 47 dân tộc cùng sinh sống, trong đó đồng bào DTTS chiếm gần 24% dân số toàn tỉnh. Tỉnh đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ thiết thực nhằm nâng cao đời sống vật chất và tinh thần; lồng ghép nhiều nguồn lực hỗ trợ đất ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt, phát triển sinh kế cho hộ nghèo DTTS; đồng thời ưu tiên đầu tư giao thông, thủy lợi, điện, trường học và các công trình thiết yếu phục vụ dân sinh.
Đến cuối năm 2025, toàn tỉnh còn 18.567 hộ nghèo, chiếm 2,1% tổng số hộ dân; trong đó có 15.179 hộ nghèo là đồng bào DTTS, chiếm 8,3% tổng số hộ DTTS trên địa bàn.
Hướng tới phát triển bền vững
Nhằm tiếp tục thúc đẩy phát triển vùng đồng bào DTTS và miền núi, cuối tháng 5.2026, UBND tỉnh đã triển khai Kế hoạch thực hiện Chiến lược công tác dân tộc đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, với mục tiêu phát triển toàn diện, nhanh và bền vững, nhất là các địa bàn đặc biệt khó khăn; rút ngắn khoảng cách phát triển giữa vùng DTTS với các khu vực có điều kiện thuận lợi hơn.
Gia Lai hiện có 1.763 thôn vùng DTTS và miền núi, 583 thôn đặc biệt khó khăn cùng 93 xã vùng DTTS và miền núi. Đây là cơ sở quan trọng để tỉnh tiếp tục ưu tiên nguồn lực đầu tư cho các địa bàn còn nhiều khó khăn.
Tỉnh phấn đấu đến năm 2030, thu nhập bình quân của người DTTS đạt bằng một nửa mức bình quân chung của toàn tỉnh; tỷ lệ hộ nghèo đa chiều vùng DTTS và miền núi giảm dưới 10%; cơ bản không còn xã, thôn đặc biệt khó khăn; trên 85% số xã, thôn vùng DTTS và miền núi có đủ hạ tầng thiết yếu đáp ứng yêu cầu phát triển KT-XH và đời sống người dân…
Tại xã An Toàn, nơi đồng bào Bahnar và H’re chiếm hơn 95% dân số, nhiều chính sách hỗ trợ đã phát huy hiệu quả rõ rệt. Hạ tầng giao thông, điện, trường học, trạm y tế được đầu tư đồng bộ, góp phần ổn định đời sống người dân. Chủ tịch UBND xã Đinh Văn Nghin cho hay, thời gian tới địa phương chuyển trọng tâm từ hỗ trợ trực tiếp sang tạo sinh kế bền vững thông qua chuyển đổi sản xuất, liên kết tiêu thụ sản phẩm, phát triển OCOP và du lịch cộng đồng.
Tương tự, xã biên giới Ia Púch tiếp tục xác định phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế và nhân rộng các mô hình kinh tế hiệu quả là giải pháp trọng tâm để nâng cao thu nhập cho đồng bào DTTS. Phó Chủ tịch UBND xã Nguyễn Văn Lâm nhấn mạnh, Ia Púch tiếp tục tập trung phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế, đầu tư hạ tầng, nâng cao chất lượng giáo dục, y tế và bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống.
Từ những kết quả đã đạt được cùng các mục tiêu, giải pháp cụ thể trong giai đoạn mới, vùng đồng bào DTTS và miền núi của tỉnh có thêm động lực để phát triển nhanh, bền vững; đời sống người dân tiếp tục được nâng lên, khối đại đoàn kết toàn dân tộc ngày càng được củng cố.
