Đây được xem là bước tiến quan trọng trong cải cách hành chính thuộc lĩnh vực xây dựng, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, tại Gia Lai, việc thực hiện còn nhiều khó khăn do tỷ lệ bao phủ quy hoạch chi tiết còn thấp.
Vướng mắc từ cơ sở
Theo đánh giá của các chuyên gia và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây dựng, việc Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo nghiên cứu miễn giấy phép xây dựng là chủ trương hoàn toàn đúng đắn, tháo gỡ những “nút thắt” về thủ tục hành chính. Ông Đỗ Đình Chung-Giám đốc Công ty Xây dựng Hoàng Dũng Gia Lai-nhận định: Công điện số 78/CĐ-TTg thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong cải cách thủ tục hành chính. Tuy nhiên, để được áp dụng miễn giấy phép xây dựng, điều kiện tiên quyết là khu vực đó phải có quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 được phê duyệt. Đây là điều mà hiện không phải địa phương nào cũng đáp ứng.
“Tại TP. Pleiku, hiện chỉ có một số khu đô thị mới như: FBS, VK Highland, SH Land hoặc một số tuyến như đường Lý Nam Đế mới có quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500. Còn lại phần lớn khu dân cư hiện hữu vẫn chưa đáp ứng điều kiện này nên người dân vẫn phải hoàn thiện đầy đủ thủ tục, hồ sơ xin cấp phép xây dựng theo quy định hiện hành”-ông Chung chỉ rõ.
Từ thực tế cơ sở, ông Đỗ Trung Hùng-Chủ tịch UBND phường Yên Thế (TP. Pleiku) cũng thẳng thắn chia sẻ: “Trên địa bàn phường hiện chưa có khu vực nào có quy hoạch chi tiết 1/500. Do đó, địa phương chưa thể triển khai việc miễn giấy phép xây dựng”.
Còn ông Nguyễn Ngọc Quang-Phó Chủ tịch UBND phường Hội Thương (TP. Pleiku) thì cho rằng: Trên địa bàn thành phố có rất ít điểm quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500. Theo quy định hiện hành, khu vực nào đã có quy hoạch chi tiết 1/500 thì không cần xin giấy phép xây dựng mà chỉ gửi thông báo thời điểm khởi công xây dựng, hồ sơ thiết kế xây dựng để chính quyền địa phương kiểm tra, giám sát. Tuy nhiên, để làm được điều này thì người dân cần tiếp cận quy hoạch chi tiết, đảm bảo các điều kiện về đất ở hoàn toàn, có quy hoạch chi tiết 1/500 được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, đảm bảo an toàn phòng cháy chữa cháy, cây xanh bóng mát, hệ thống thoát nước...
Gia Lai đang từng bước hoàn thiện hệ thống quy hoạch nhằm đảm bảo đồng bộ và làm nền tảng triển khai cải cách hành chính trong lĩnh vực xây dựng. Tuy nhiên, tỷ lệ phủ quy hoạch chi tiết của tỉnh còn khá thấp. Ông Lý Tấn Toàn-Phó Giám đốc Sở Xây dựng-thông tin: “Toàn tỉnh hiện mới đạt khoảng 30% khu vực có quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500. Ngoài TP. Pleiku, hầu như các địa phương còn lại chưa có đồ án thiết kế đô thị riêng. Đây là một trong những nguyên nhân khiến việc triển khai các nội dung trong Công điện số 78/CĐ-TTg còn gặp nhiều khó khăn”. Cũng theo Phó Giám đốc Sở Xây dựng, các địa phương cần đẩy nhanh tiến độ lập và phê duyệt quy hoạch chi tiết, đồng thời ban hành quy chế quản lý kiến trúc đô thị, từ đó tạo nền tảng pháp lý vững chắc để áp dụng miễn giấy phép xây dựng theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
Kỳ vọng chủ trương sớm đi vào thực tiễn
Ông Vũ Văn Nam (tổ 4, phường Yên Thế) cho biết: “Để xin giấy phép xây dựng, tôi phải bỏ ra 2,5 triệu đồng thuê thiết kế bản vẽ nhằm hoàn thiện hồ sơ xin giấy phép. Nếu những khu vực đã có quy hoạch chi tiết được miễn giấy phép xây dựng thì người dân sẽ bớt được nhiều chi phí và thời gian”.
Trong khi chờ văn bản hướng dẫn, các doanh nghiệp xây dựng khuyến cáo người dân không nên hiểu nhầm chủ trương cải cách hành chính là “bỏ” giấy phép xây dựng. Ông Lê Cảnh Trường-Giám đốc Công ty Xây dựng An Lộc Tiến (TP. Pleiku) cho rằng: “Trong điều kiện chưa có hướng dẫn cụ thể, vai trò của đơn vị tư vấn thiết kế là rất quan trọng, giúp người dân đảm bảo hồ sơ đầy đủ, đúng quy định và công trình đạt chất lượng”.
Cùng quan điểm, Giám đốc Công ty Xây dựng Hoàng Dũng Gia Lai cảnh báo: Nếu hiểu sai chủ trương, nghĩ rằng mọi nhà dân đều được miễn giấy phép rồi tự ý xây dựng thì rất nguy hiểm vì sẽ xuất hiện những công trình không đảm bảo kết cấu, không phù hợp quy hoạch, ảnh hưởng không gian đô thị và an toàn dân cư. Mặc dù Chính phủ đã có chủ trương rõ ràng nhưng trong khi chưa có hướng dẫn cụ thể, các tổ chức, cá nhân vẫn cần tuân thủ quy định cấp phép xây dựng hiện hành.
Phó Giám đốc Sở Xây dựng đề xuất: Bộ Xây dựng cần sớm ban hành văn bản hướng dẫn cụ thể để địa phương có cơ sở triển khai. Trong quá trình thực hiện, cần lưu ý đến các quy định hiện hành của Luật Xây dựng, tránh chồng chéo hoặc hiểu sai phạm vi được miễn phép. Đáng chú ý, theo Luật Xây dựng hiện hành, có 9 trường hợp được miễn giấy phép xây dựng, bao gồm cả một số loại nhà ở riêng lẻ. Khi có hướng dẫn mới, người dân và doanh nghiệp cần chủ động rà soát để xác định mình có thuộc diện được miễn giấy phép xây dựng hay không.
“Trong lúc chờ hướng dẫn từ Bộ Xây dựng, người dân, doanh nghiệp vẫn phải tuân thủ các quy định cấp phép hiện hành. Khi có hướng dẫn chính thức, cần rà soát kỹ để xác định trường hợp thuộc diện được miễn giấy phép xây dựng”-Phó Giám đốc Sở Xây dựng nhấn mạnh.
