Công nghệ phải phục vụ người dân
Tại phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo về phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh đầu tháng 8, Phó Giám đốc sở KH&CN Nguyễn Hữu Hà cho biết, quá trình triển khai đã xuất hiện nhiều mô hình, cách làm sáng tạo, từng bước đưa công nghệ đến gần hơn với người dân.
Y tế là lĩnh vực thể hiện rõ sự thay đổi này. Sở Y tế đã triển khai bệnh án điện tử, ki ốt y tế thông minh và kết nối dữ liệu khám chữa bệnh với hệ thống quốc gia. Đến nay, 83 ki ốt y tế được lắp đặt tại 12 bệnh viện và 28 TTYT; 40 cơ sở khám chữa bệnh công lập đã vận hành bệnh án điện tử, đạt 100%.
Theo Giám đốc Sở Y tế Lê Quang Hùng, việc hoàn thành bệnh án điện tử, đưa ki ốt y tế thông minh vào vận hành và kết nối dữ liệu khám chữa bệnh là bước tiến quan trọng trong chuyển đổi số của ngành.
Hiệu quả được thể hiện ngay trong trải nghiệm của người bệnh. Ki ốt y tế thông minh giúp người dân chủ động đăng ký khám, lấy số thứ tự, giảm các khâu trung gian và thời gian chờ. Tại Bệnh viện Mắt tỉnh (phường Quy Nhơn), trước đây người bệnh thường phải xếp hàng từ sáng sớm, quy trình khám có thể kéo dài khoảng 4 giờ. Sau khi hệ thống ki ốt bấm số tự động, tích hợp dữ liệu liên khoa được đưa vào hoạt động, thời gian khám rút ngắn xuống còn khoảng 1 - 2 giờ.
Trong cải cách hành chính, cách làm lấy người dân làm trung tâm cũng được cụ thể hóa bằng mô hình thực hiện thủ tục hành chính không phụ thuộc địa giới. Tỉnh đã công bố 235 thủ tục hành chính cấp tỉnh và 110 thủ tục cấp xã, cho phép người dân nộp hồ sơ tại bất kỳ Trung tâm Phục vụ hành chính công xã, phường nào trong tỉnh.
Cách làm này giúp người dân, DN chủ động lựa chọn nơi giao dịch thuận tiện, giảm thời gian và chi phí đi lại. Quá trình xử lý hồ sơ cũng được theo dõi trên hệ thống điện tử VNPT-iGate, góp phần tăng tính công khai, minh bạch.
Để mô hình vận hành thông suốt, Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh đã thành lập Đội phản ứng nhanh, hỗ trợ kỹ thuật trực tuyến cho cơ sở thông qua các nhóm Zalo. “Chúng tôi xác định không để hồ sơ phi địa giới bị ách tắc vì lý do kỹ thuật” - ông Đặng Trung Du - Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh - chia sẻ.
Những thay đổi này nằm trong quá trình cải cách thủ tục hành chính được đẩy mạnh. Riêng năm 2025, tỉnh đã rà soát 100% thủ tục hành chính và cắt giảm hơn 55% thời gian giải quyết, qua đó tạo thuận lợi hơn cho người dân, DN.
Tuy nhiên, công nghệ chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi người dân có thể sử dụng thuận tiện. Vì vậy, xây dựng lực lượng hỗ trợ ngay tại cơ sở đang trở thành một phần quan trọng trong quá trình chuyển đổi số.
Đến nay, 135/135 xã, phường đã thành lập Tổ công nghệ số cộng đồng với 2.600 thành viên; 141 Đoàn Thanh niên xã, phường và đơn vị trực thuộc thành lập đội hình “Bình dân học vụ số”. Tỉnh đoàn Gia Lai cũng triển khai mô hình “Tuổi trẻ Gia Lai tiên phong chuyển đổi số”, với 2.250 ĐVTN tham gia, 162 Tổ công nghệ số thanh niên và 58 đội hình lưu động gồm 750 đoàn viên.
Theo Bí thư Tỉnh đoàn Phạm Hồng Hiệp, lực lượng trẻ đang chuyển từ vai trò người sử dụng sang trực tiếp hỗ trợ cộng đồng tiếp cận công nghệ, nhất là tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đoàn viên không chỉ hướng dẫn dịch vụ công, kỹ năng số mà còn hỗ trợ người dân ứng dụng công nghệ trong sản xuất, kinh doanh, từng bước hình thành kinh tế số ở cơ sở.
Từ chiếc điện thoại đến không gian số
Nếu chuyển đổi số trong y tế và hành chính tập trung giải quyết những nhu cầu thiết yếu, thì trong sản xuất, kinh doanh, công nghệ đang mở thêm cơ hội để người dân tiếp cận thị trường rộng hơn.
Mô hình “Chợ số - Nông thôn số” là một ví dụ. Trong 7 tháng năm 2026, các cơ quan liên quan tổ chức 6 lớp tập huấn cho 480 tiểu thương, hỗ trợ đưa hơn 200 sản phẩm OCOP lên sàn thương mại điện tử.
Tại xã Đak Pơ, “Chợ số Đak Pơ” thu hút hơn 2.300 thành viên, kết nối nông dân, tiểu thương với người tiêu dùng. ĐVTN hỗ trợ người dân xây dựng nội dung, quảng bá sản phẩm và đưa nông sản lên môi trường mạng.
Bí thư Đoàn Thanh niên xã Đak Pơ Bùi Thanh Hoa bày tỏ: Mô hình giúp người dân mở rộng phạm vi tiếp cận khách hàng, giảm thời gian đi lại và giao dịch linh hoạt. Đoàn Thanh niên xã còn chủ động quay, dựng video giới thiệu sản phẩm OCOP, giúp nông sản địa phương tiếp cận người mua trực quan, sinh động hơn.
Ở tầm rộng hơn, Phó Giám đốc Sở Công Thương Nguyễn Đình Kha cho rằng thương mại điện tử xuyên biên giới đang mở ra hướng phát triển mới. Gia Lai kỳ vọng hợp tác với các nền tảng quốc tế sẽ từng bước hình thành hệ sinh thái xuất khẩu số, giúp DN địa phương đưa sản phẩm mang thương hiệu Gia Lai đến người tiêu dùng toàn cầu.
Như vậy, với một chiếc điện thoại thông minh, người nông dân, HTX hay tiểu thương không chỉ liên lạc mà còn có thể giới thiệu sản phẩm, tìm kiếm khách hàng và mở rộng thị trường.
Chuyển đổi số cũng đang được đưa vào từng gia đình. Tại xã Ân Tường, mô hình “Gia đình số” được xác định là nền tảng để hình thành chính quyền số, công dân số và xã hội số từ cơ sở. Chủ tịch UBND xã Vũ Thành Minh cho rằng việc này không chỉ giúp người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến mà còn khuyến khích ứng dụng công nghệ trong học tập, chăm sóc sức khỏe, quản lý tài chính, tiêu dùng và nuôi dạy con cái.
Đến cuối năm 2026, xã Ân Tường phấn đấu 98% hộ gia đình cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, giáo viên và hơn 95% hộ có đoàn viên, học sinh từ lớp 8 trở lên đạt tiêu chí, được công nhận “Gia đình số”.
Cùng với đó, mô hình “Phụ nữ hội nhập an toàn trên môi trường mạng” của Hội LHPN tỉnh, hay “Lắng nghe nhân dân nói qua mã QR” tại xã An Lương cho thấy chuyển đổi số đang mở rộng sang nhiều lĩnh vực của đời sống.
Nền tảng cho quá trình này tiếp tục được củng cố. Trong 7 tháng năm 2026, tỉnh kết nối thành công 23 hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quốc gia; tỷ lệ phủ sóng di động và băng rộng di động đạt 100% tại trung tâm xã, phường và 99,9% tại thôn, làng.
Những con số cho thấy hạ tầng và các nền tảng số đang từng bước hoàn thiện. Tuy nhiên, phía sau hệ thống, cơ sở dữ liệu và thiết bị công nghệ, mục tiêu cuối cùng vẫn là phục vụ con người, để mỗi tiện ích số giải quyết một nhu cầu cụ thể, giúp cuộc sống thuận tiện hơn.
