(GLO)- Thời gian gần đây, bà con nông dân trong tỉnh phát triển mạnh mô hình trồng xen cây ăn quả trong vườn cà phê. Mô hình này bước đầu giúp người dân tăng thu nhập hàng trăm triệu đồng trên mỗi héc ta.
Thu nhập cao từ trồng xen canh
Từ năm 2016, chị Bùi Thị Mai (tổ 2, thị trấn Chư Ty, huyện Đức Cơ) chuyển dần 2 ha hồ tiêu bị chết sang trồng cà phê kết hợp xen canh các loại cây ăn quả như: dừa, sầu riêng, mít, bơ, chanh, cam, phật thủ… Chị cho biết: “Lúc đầu, tôi chỉ trồng vài cây phật thủ. 6 tháng sau khi trồng, cây bắt đầu ra quả. Dịp Tết, tôi bán 1 trái phật thủ được 200 ngàn đồng, còn ngày thường bán 100 ngàn đồng. Thấy hiệu quả kinh tế mang lại nên tôi trồng thêm 50 cây. Hiện tại, các loại cây trồng mới cho thu bói nhưng cũng lời hơn 100 triệu đồng. Năm tới, nguồn thu có thể sẽ hơn 200 triệu đồng. Trong tương lai, nguồn thu đem lại mỗi năm có thể đạt cả tỷ đồng”.
 |
| Chị Nguyễn Thị Dưỡng (thôn Tân Tiến, xã Trang, huyện Đak Đoa) thu hoạch bơ. Ảnh: Ngọc Sang |
Tương tự, chị Nguyễn Thị Dưỡng (thôn Tân Tiến, xã Trang, huyện Đak Đoa) trồng cây ăn quả xen trong 3,5 ha cà phê. Chị chia sẻ: “Năm 2015, tôi trồng xen 40 cây sầu riêng hạt lép trong vườn cà phê. Năm 2018 và 2019, tôi tiếp tục trồng thêm 250 cây sầu riêng. Ngoài ra, tôi còn trồng 300 cây bơ hass, booth và bơ không hạt. Năm 2019, gia đình thu hơn 100 triệu đồng từ 40 cây sầu riêng trồng năm 2015 và một số cây bơ cho thu bói. Năm nay, sầu riêng ra hoa rất nhiều nên bình quân mỗi cây cho thu khoảng 1 tạ quả. Bơ bắt đầu bước vào thu hoạch chính. Sầu riêng bán được 50-60 ngàn đồng/kg, giá bơ 20-30 ngàn đồng/kg. Sau khi trừ chi phí, gia đình tôi thu gần 300 triệu đồng”.
Ông Lê Tấn Hùng-Phó Trưởng phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Đak Đoa-cho biết: Toàn huyện có khoảng 630 ha cây ăn quả, trong đó có 76% số cây ăn quả được trồng xen trong vườn cà phê. Chủ trương của huyện là khuyến khích người dân trồng xen cây ăn quả trong vườn cà phê để giảm thiểu rủi ro khi giá một số mặt hàng nông sản bấp bênh. Tuy nhiên, đầu ra của sản phẩm chưa ổn định. Hiện tại, sản phẩm sau thu hoạch chưa có sự liên kết trong tiêu thụ nên người dân chủ yếu bán nhỏ lẻ cho thương lái.
Định hướng để phát triển bền vững
Qua thống kê của cơ quan chuyên môn, toàn tỉnh hiện có 97.357 ha cà phê, trong đó có 4.200 ha đã được trồng xen cây hồ tiêu, điều, sầu riêng, bơ, mít, xoài, chôm chôm... Mô hình trồng xen mang lại hiệu quả kinh tế cao gấp 3-4 lần so với trồng thuần. Tuy nhiên, việc trồng xen cây ăn quả trong vườn cà phê ở nhiều địa phương còn mang tính tự phát, thiếu sự liên kết trong sản xuất và chưa có đầu ra ổn định.
 |
| Phật thủ là cây trồng mới được chị Bùi Thị Mai đưa về trồng xen canh trong vườn cà phê. Ảnh: Lê Nam |
Ông Trần Xuân Khải-Phó Chi cục trưởng phụ trách Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Sở Nông nghiệp và PTNT) thông tin: “Hiện người dân các huyện: Chư Prông, Đak Đoa, Ia Grai, Chư Sê, Đức Cơ, Chư Păh, Kbang, Chư Pưh, Mang Yang và TP. Pleiku trồng xen cây ăn quả trong vườn cà phê khá nhiều. Để việc trồng xen trong vườn cà phê mang lại hiệu quả, các địa phương cần đánh giá đúng hiện trạng trồng xen trong các vùng cà phê; có đề án trồng xen cây công nghiệp, cây ăn quả trên cơ sở phát huy tiềm năng, lợi thế và phù hợp với điều kiện thực tiễn; cần xác định vùng trồng xen tập trung có hiệu quả, hình thành vùng trồng xen trọng điểm trên cơ sở cà phê là cây trồng chính; đảm bảo yêu cầu áp dụng đồng bộ các tiến bộ khoa học kỹ thuật và cơ giới hóa sản xuất.
“Những năm tới, các địa phương cần tăng cường công tác khuyến nông và bố trí kinh phí để xây dựng các mô hình trồng xen trong vườn cà phê nhằm áp dụng trong tái canh cà phê. Trong đó, chú trọng đến mật độ trồng, nguồn giống, biện pháp kỹ thuật tưới nước, bón phân hợp lý cho cây trồng chính và cây trồng xen. Tổ chức tập huấn cho nông dân về kỹ thuật canh tác. Việc định hướng phát triển cây công nghiệp và cây ăn quả lâu năm trên địa bàn phải gắn với thị trường. Việc trồng xen phải theo đúng quy trình của Bộ Nông nghiệp và PTNT đã ban hành. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân liên kết sản xuất và gắn tiêu thụ sản phẩm thông qua các tổ hợp tác, hợp tác xã, doanh nghiệp để từng bước hình thành và xây dựng chuỗi giá trị sản phẩm cây trồng”-ông Khải nhấn mạnh.
NGỌC SANG-LÊ NAM
