“Làn sóng xanh” bao trùm đêm bầu cử giữa kỳ tại Mỹ
Đảng Dân chủ Mỹ giành lại quyền kiểm soát cả Thượng viện và Hạ viện trong 2 năm tới, sau khi lật ngược ít nhất 6 ghế Thượng viện của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3-11.
“Làn sóng xanh” đã xuất hiện tại nhiều bang, cho thấy sự chuyển dịch đáng kể trên bản đồ chính trị Mỹ. Những lợi thế mà Tổng thống Donald Trump từng giành được năm 2024 tại các vùng nông thôn Trung Mỹ và khu vực có đông cử tri gốc Mỹ Latinh đều suy giảm đáng kể.
Các ứng cử viên được ông Trump ủng hộ cũng thất bại hoặc bị dẫn trước tại nhiều cuộc đua Thượng viện. Đảng Dân chủ giành chiến thắng tại Texas, Ohio, Kansas, Iowa, North Carolina và South Carolina.
Đáng chú ý, tại South Carolina, ứng cử viên Dân chủ Annie Andrews đánh bại Darline Graham, em gái cố Thượng nghị sĩ Lindsey Graham. Đây là chiến thắng lịch sử bởi lần gần nhất một ứng cử viên Dân chủ giành ghế Thượng viện tại bang này là năm 1998.
Tại Iowa, nghị sĩ bang Josh Turek đánh bại Hạ nghị sĩ Ashley Hinson; ở Ohio, chính trị gia Sherrod Brown đánh bại Thượng nghị sĩ Jon Husted. Trong khi đó, mục sư Adam Hamilton thắng Thượng nghị sĩ Roger Marshall tại Kansas và cựu Thống đốc Roy Cooper đánh bại Michael Whatley tại North Carolina.
Kết quả bầu cử cũng tạo thêm lợi thế cho các chính trị gia Dân chủ được kỳ vọng tham gia cuộc đua tổng thống năm 2028. Thống đốc bang Illinois JB Pritzker và Thống đốc bang Pennsylvania Josh Shapiro đều dễ dàng tái đắc cử.
Tại Kentucky, Thống đốc Andy Beshear có thêm tín hiệu thuận lợi khi cựu trợ lý Zach Dembo giành chiến thắng tại một ghế Hạ viện vốn nghiêng về đảng Cộng hòa. Còn tại Georgia, chiến thắng của Thượng nghị sĩ Jon Ossoff tiếp tục làm dấy lên đồn đoán về khả năng ông tranh cử tổng thống.
Cũng tại bang này, cựu Thị trưởng Atlanta Keisha Lance Bottoms giành chiến thắng trong cuộc đua thống đốc, mở ra khả năng một đồng minh của đảng Dân chủ được lựa chọn thay thế ông tại Thượng viện nếu ông quyết định tranh cử tổng thống.
Kết quả bầu cử giữa kỳ được đánh giá là tín hiệu tích cực đối với đảng Dân chủ, đồng thời tạo tiền đề cho những tính toán chính trị hướng tới cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2028.
Ông Kim Jong-un thúc đẩy đóng tàu chiến hiện đại, tăng sức mạnh hải quân
Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un kêu gọi phát triển những tàu chiến tiên tiến và mạnh mẽ nhất nhằm nâng cao năng lực quân sự của nước này.
Theo Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA), ngày 2-11, ông Kim Jong-un thăm Nhà máy đóng tàu Nampho, nơi đang chế tạo một tàu chiến mới. Ông cho rằng tình hình địa chính trị và các hành động thù địch từ những đối thủ cho thấy sự cần thiết phải sở hữu các tàu chiến hiện đại, có sức mạnh vượt trội.
Ông tuyên bố tàu chiến đang được đóng có hệ thống tác chiến với năng lực vận hành mà chưa quốc gia nào trên thế giới sở hữu, đồng thời nhấn mạnh mục tiêu bảo vệ đất nước, chủ quyền và ngăn chặn các mối đe dọa.
Năm 2025, Triều Tiên công bố một tàu khu trục có lượng giãn nước 5.000 tấn, được các chuyên gia nhận định có khả năng mang tên lửa đối đất và đối không. Bình Nhưỡng đang tiếp tục hiện đại hóa hải quân, thử nghiệm tên lửa phóng từ tàu chiến và có kế hoạch chế tạo tàu lớn hơn, lượng giãn nước 10.000 tấn, đồng thời trang bị vũ khí hạt nhân cho hạm đội.
Triều Tiên cho rằng việc mở rộng lực lượng hải quân là cần thiết để đối phó với các mối đe dọa từ Mỹ và Hàn Quốc. Chuyến thăm của ông Kim Jong-un diễn ra một ngày sau khi nước này phóng thử tên lửa hành trình chiến lược, tiếp nối vụ thử tên lửa mang đầu đạn bom chùm vào cuối tuần trước.
Israel cảnh báo Iran có thể phát triển vũ khí hóa học gắn trên tên lửa
Israel đã cung cấp cho Mỹ thông tin tình báo cho rằng Iran đang phát triển công nghệ đưa vũ khí hóa học lên tên lửa. Tuy nhiên, một số quan chức cấp cao Mỹ tỏ ra hoài nghi về cảnh báo này.
Theo tờ New York Times ngày 3-11, trong 2 tuần qua, các quan chức Israel nhiều lần trao đổi với phía Mỹ về nguy cơ Iran sử dụng vũ khí hóa học để tấn công các đối thủ. Israel cho rằng Iran đang phát triển công nghệ gắn loại vũ khí này lên tên lửa hoặc bí mật đưa vào Israel và các nước khác. Tuy nhiên, phía Israel chưa cung cấp bằng chứng hỗ trợ.
Tại Washington, một số quan chức bày tỏ lo ngại, trong khi những người khác nghi ngờ đây có thể là nỗ lực gây sức ép của chính quyền Thủ tướng Benjamin Netanyahu nhằm thuyết phục Tổng thống Donald Trump nối lại chiến dịch quân sự quy mô lớn chống Iran.
Theo New York Times, các chính phủ vùng Vịnh cũng cho rằng cáo buộc của Israel chưa có cơ sở thuyết phục. Dù vậy, một số quan chức Mỹ nhận định mối đe dọa cần được xem xét nghiêm túc. Nhà Trắng chưa bình luận; người phát ngôn Văn phòng Thủ tướng Israel khẳng định nước này đang theo dõi sát các nguy cơ từ Iran và sẵn sàng ứng phó.
Những cảnh báo trên gợi lại thông tin tình báo sai lệch về vũ khí hủy diệt hàng loạt của Iraq năm 2002. Các chuyên gia Mỹ cho rằng việc gắn vũ khí hóa học lên tên lửa đạn đạo không quá khó, nhưng bảo đảm chất độc phát tán hiệu quả lại phức tạp.
Hiện đánh giá về khả năng và tốc độ triển khai loại vũ khí này của Iran chưa thống nhất. Tehran phủ nhận sở hữu vũ khí hóa học, đồng thời cho rằng cáo buộc của Israel là chiến tranh tâm lý.
Nhiều nước khuyến cáo người dân dự trữ nhu yếu phẩm trong 72 giờ
Thái Lan, Anh và nhiều nước châu Âu đang khuyến cáo người dân chuẩn bị thực phẩm, nước uống và vật dụng thiết yếu để ứng phó các tình huống khẩn cấp. Đây là biện pháp tăng khả năng tự ứng phó, không phải dấu hiệu cho thấy một thảm họa sắp xảy ra.
Ngày 2-11, Cục Phòng chống và Giảm nhẹ thiên tai Thái Lan (DDPM) khuyến cáo các gia đình chuẩn bị túi đồ khẩn cấp đủ dùng trong 72 giờ đầu, gồm thuốc men, thực phẩm, nước uống, thiết bị liên lạc, giấy tờ, tiền mặt và vật dụng cá nhân. Túi đồ có thể hỗ trợ ứng phó thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn và các sự cố khác.
Tại Anh, chiến dịch Be Ready được công bố ngày 22-10, khuyến khích hộ gia đình dự trữ thực phẩm không dễ hỏng, nước uống và chuẩn bị ứng phó khi điện, nước, điện thoại hoặc internet bị gián đoạn. Chính phủ Anh cho biết phần lớn hướng dẫn không mới, đã được công bố từ tháng 5-2024.
Bỉ và Luxembourg cũng lần lượt ban hành cẩm nang ứng phó khẩn cấp trong tháng 10, khuyến nghị người dân chuẩn bị nhu yếu phẩm ít nhất 72 giờ. Nhật Bản khuyến cáo dự trữ trong 3 ngày, hoặc 7 ngày nếu có điều kiện, trước nguy cơ động đất mạnh và núi lửa phun trào.
Ở cấp độ khu vực, Liên minh châu Âu (EU) công bố Chiến lược Liên minh Sẵn sàng ứng phó ngày 26-3-2025, khuyến khích người dân chuẩn bị đủ nhu yếu phẩm trong ít nhất 72 giờ khi xảy ra khủng hoảng. Các nguy cơ được đề cập gồm xung đột, căng thẳng địa chính trị, tấn công mạng, biến đổi khí hậu và thiên tai.
Việc chuẩn bị nhu yếu phẩm không phải là chủ trương mới. Thụy Điển đã duy trì hướng dẫn người dân ứng phó khủng hoảng và chiến tranh trong nhiều thập niên. Cẩm nang mới nhất, công bố năm 2024, khuyến nghị người dân chuẩn bị để tự đáp ứng nhu cầu cơ bản trong ít nhất một tuần nếu không nhận được hỗ trợ từ các dịch vụ xã hội.
Nhìn chung, các khuyến cáo nhằm giúp người dân chủ động ứng phó khi thiên tai hoặc tình huống khẩn cấp làm gián đoạn những dịch vụ thiết yếu và chuỗi cung ứng.
