Sinh ra ở tỉnh Hòa Bình (nay là tỉnh Phú Thọ), Bùi Ngọc Thanh (SN 1992, dân tộc Mường, thôn K2) gắn bó với mảnh đất Vĩnh Sơn từ khi 5 tuổi. Anh Thanh được biết đến là một trong những thanh niên DTTS làm kinh tế giỏi, tiên phong kết hợp nông nghiệp với du lịch trải nghiệm, mang lại thu nhập khoảng 200 triệu đồng/năm.
Những năm 2018-2019, anh Thanh học kỹ thuật trồng dâu tây ở trong và ngoài tỉnh. Đất đỏ dốc, khó giữ nước khiến việc trồng trọt gặp nhiều trở ngại nhưng anh không bỏ cuộc.
Gần 1 năm kiên trì thử nghiệm, những luống dâu tây đầu tiên đã cho trái ngọt. Cuối năm 2022, anh mạnh dạn vay 100 triệu đồng đầu tư hệ thống tưới tự động.
Hiện khu rẫy 2 ha của anh được chia thành nhiều khu vực, trong đó phần lớn diện tích dành cho trồng dâu tây, phần còn lại trồng các loại rau củ, quả ôn đới như phúc bồn tử, dâu da, sim rừng... cùng một số cây, hoa nhằm đa dạng không gian để du khách có thể trải nghiệm thêm.
Anh cũng đang nhân giống khoai lang mật, dự kiến năm tới sẽ sản xuất khoai lang mật sấy dẻo. Từ đó, ý tưởng “Làng xanh Vĩnh Sơn-Một làng xanh, muôn trải nghiệm” cũng ra đời, hướng đến phát triển du lịch cộng đồng gắn với văn hóa truyền thống.
Anh Thanh xây dựng tour tham quan thành Tà Kơn, thác Dơi; tổ chức các hoạt động trải nghiệm đậm bản sắc dân tộc. Căn nhà nhỏ của gia đình được cải tạo thành homestay để du khách nghỉ lại, cùng làm nông, thưởng thức nông sản sạch.
Không chỉ làm kinh tế giỏi, anh Thanh còn là “hạt nhân kết nối” trong phong trào thanh niên địa phương. Anh lập nhóm thanh niên làm du lịch cộng đồng với 10 thành viên nòng cốt, hướng dẫn khách tham quan, biểu diễn văn nghệ, giới thiệu sản phẩm truyền thống; đồng thời, liên kết với 2 hộ dân mở điểm trải nghiệm đan lát, dệt thổ cẩm và cải tạo nhà ở thành homestay.
Từ năm 2019, anh còn lập Fanpage “Vĩnh Sơn-Đất và Người” trên Facebook để quảng bá hình ảnh, kết nối tiêu thụ nông sản, gọi mời du khách ghé thăm mảnh đất mang vẻ đẹp hoang sơ.
Trang hiện có hơn 2,8 nghìn lượt theo dõi, trở thành cầu nối đưa sản phẩm và văn hóa vùng cao đến gần hơn với du khách.
Ở xã Biển Hồ, Lu-Y Djoan (SN 2006, dân tộc Jrai) được biết đến như một gương mặt trẻ vừa học, vừa gìn giữ, lan tỏa âm nhạc dân tộc. Hiện là sinh viên năm cuối ngành Guitar (Khoa Văn hóa-Nghệ thuật, Trường Cao đẳng Gia Lai), Djoan rất say mê cồng chiêng, đàn t’rưng.
Bén duyên với âm nhạc từ lớp 8, Djoan khởi đầu bằng cồng chiêng, rồi tự học thêm t’rưng, organ, guitar.
Hai năm gần đây, cậu tìm đến các nghệ nhân trong tỉnh để học chế tác đàn t’rưng. Djoan vẫn nhớ rõ, để hoàn thiện cây đàn t’rưng đầu tiên, anh đã mất gần 1 tháng với hàng chục lần làm đi làm lại, từ bước chọn tre, nứa đến bước điều chỉnh cao độ. Đến nay, Djoan vẫn gìn giữ cây đàn đầu tay ấy như một kỷ niệm đẹp.
Giờ đây, Djoan đã thành thạo chế tác, biểu diễn và cảm thụ âm sắc của đàn t’rưng. Cậu còn mở lớp dạy t’rưng, guitar cho hơn 20 thanh thiếu niên trong xã, góp phần hình thành nhóm nghệ nhân trẻ chuyên biểu diễn trong các lễ hội, sinh hoạt cộng đồng.
Mỗi lần biểu diễn, nhóm thường phối hợp t’rưng, cồng chiêng và k’long put. Những thanh âm ngân dài, cứ thế hòa quyện thành bản nhạc vang vọng núi rừng.
Không dừng lại ở việc biểu diễn, Djoan còn mang đàn t’rưng đến các chương trình giao lưu, sự kiện văn hóa, góp phần lan tỏa phong trào “Thanh niên gìn giữ văn hóa truyền thống”. Ngoài âm nhạc, anh còn tích cực tham gia công tác Đoàn, tình nguyện, văn nghệ ở địa phương.
