Tới đây, xã Vĩnh Sơn mới sẽ được thành lập trên cơ sở hợp nhất xã Vĩnh Sơn hiện tại và Vĩnh Kim của huyện Vĩnh Thạnh. Ðịa danh Vĩnh Sơn là biểu tượng của khát vọng trường tồn, của mối gắn kết giữa con người và thiên nhiên.
Tên gọi gắn với bản sắc văn hóa và ý chí con người
Địa danh Vĩnh Sơn là sự kết tinh giữa hai khái niệm biểu tượng có sức nặng trong văn hóa Á Đông. Chữ “Vĩnh” (永) mang nghĩa trường tồn, lâu dài, bất diệt, thường xuất hiện trong các tên gọi thể hiện lý tưởng sống mãi, yêu thương vĩnh cửu, dòng chảy truyền thống không ngừng nghỉ. Trong khi đó, chữ “Sơn” (山) là biểu tượng của núi non bền vững, hùng tráng và che chở, biểu thị cho sự ổn định, trọng lượng và sức mạnh vượt thời gian.
 |
| Ngày hội hoa đào năm 2025 ở xã Vĩnh Sơn. Ảnh: NGUYỄN DŨNG |
Ghép lại, địa danh Vĩnh Sơn có thể hiểu là “ngọn núi vĩnh cửu”, “vùng đất trường tồn giữa đại ngàn” hoặc “sự sống bền bỉ giữa lòng núi cao”. Đây là cách đặt tên vừa giàu chất thơ, vừa mang đậm tinh thần nhân sinh và vũ trụ quan của người Việt: Sống thuận thiên nhiên, hướng về sự bền vững và bảo tồn giá trị truyền thống.
Tên gọi Vĩnh Sơn không chỉ phản ánh đặc điểm địa hình, mà còn phản ánh ý chí con người. Cư dân nơi đây (dù là Bana hay người Kinh) đều chung một tinh thần gắn bó với núi rừng, vượt khó vươn lên, giữ gìn bản sắc văn hóa. Những lễ hội cồng chiêng, tục lễ cúng rẫy, rước nước... vẫn được tổ chức hằng năm. Những nếp nhà sàn, lớp học giữa núi cao, thôn làng gắn với những đỉnh núi sương phủ... tất cả như minh chứng sống động cho ý nghĩa của hai chữ “Vĩnh Sơn” - vừa là nơi cư trú, vừa là chốn tâm linh, vừa là biểu tượng cho sự trường tồn giữa thiên nhiên.
Vĩnh Sơn - nơi địa linh giữa đại ngàn
Vĩnh Sơn nằm trên vùng cao phía Tây của tỉnh Bình Định, giáp với tỉnh Gia Lai. Đây là vùng đất có nhiều núi rừng, thác ghềnh và sông suối, là nơi hội tụ của nhiều dòng tộc người Kinh, Bana.
Với độ cao trên 1.000 m, Vĩnh Sơn là nơi khởi nguồn của các dòng suối, sông ngòi, trong đó có thượng nguồn sông Côn - dòng sông lớn của Bình Định. Những dãy núi sừng sững, rừng già trùng điệp của Vĩnh Sơn không chỉ tạo nên cảnh sắc thiên nhiên hùng vĩ mà còn là phên giậu tự nhiên, bảo vệ lưu vực đồng bằng phía Đông suốt nhiều thế kỷ.
Vĩnh Sơn không chỉ là vùng đất có cảnh quan thiên nhiên phong phú, mà còn có vai trò quan trọng trong lịch sử giữ nước của dân tộc. Với vị trí hiểm yếu và địa thế dễ phòng thủ, Vĩnh Sơn là “hậu phương chiến lược” của nhiều lực lượng cách mạng trong các thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.
Vĩnh Sơn - tượng đài của sự bền vững và phát triển
Giải mã địa danh Vĩnh Sơn giúp ta hiểu sâu hơn về cách người Việt xưa và nay đặt tên cho nơi chốn: Không chỉ tả thực, mà còn gửi gắm đạo lý, nhân sinh quan và kỳ vọng về tương lai. Vĩnh Sơn - núi mãi mãi - là lời ngợi ca một vùng đất của Bình Định nơi thiên nhiên, lịch sử và văn hóa cùng hòa quyện để tạo nên một biểu tượng bền vững.
Hơn thế nữa, sự bền vững của Vĩnh Sơn cũng phản ánh một phần nguyện vọng sống lâu dài của cư dân nơi đây, những người đã trân trọng và bảo vệ từng tấc đất, ngọn núi, suối nguồn.
Vĩnh Sơn còn là một biểu tượng văn hóa, nơi con người và thiên nhiên hòa quyện, tạo nên một không gian sống lâu dài qua nhiều thế hệ. Đây là vùng đất của sự bền bỉ, của sự khát khao phát triển vững chắc, gắn bó và bảo tồn những giá trị truyền thống, đồng thời mở ra những triển vọng mới cho sự phát triển bền vững của vùng núi cao.
TS VÕ MINH HẢI
