Mục đích chuyến đi là đưa đoàn học sinh giỏi gồm 54 em tham dự kỳ thi Olympic truyền thống 30-4 tại Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong (TP. Hồ Chí Minh). Hành trình chinh phục đỉnh cao tri thức ấy càng trở nên ý nghĩa hơn khi đó cũng là hành trình về nguồn của thầy trò Trường THPT chuyên Hùng Vương chúng tôi.
Điểm đến đặc biệt của hành trình lần này là miền đất Củ Chi, đất lửa anh hùng từng ghi dấu những chiến công oanh liệt của Nhân dân miền Nam trong cuộc chiến tranh chống Mỹ cứu nước.
Dẫu đã từng nghe, từng biết đến vùng “đất thép thành đồng” qua báo đài, sách vở nhưng khi đi dưới trời Củ Chi xanh miên man, cao lồng lộng, giữa những cánh rừng rợp mát bóng cây, chúng tôi không khỏi xúc động, bồi hồi.
Bởi lẽ, chiến tranh đã lùi xa nhưng chứng tích chiến tranh vẫn còn đó, là xác những chiếc xe tăng, máy bay còn nằm lại giữa rừng, những khẩu súng hoen rỉ dấu thời gian được trưng bày trong các tủ kính, là hệ thống địa đạo chằng chịt, dọc ngang nhiều tầng lớp còn nguyên dưới lòng đất, là tên tuổi của các anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống vì đất nước được khắc trên bốn bức tường đá hoa cương tại gian chính điện Đền tưởng niệm Bến Dược.
Củ Chi bây giờ thanh bình quá đỗi. Sông Sài Gòn quãng chảy qua đây cũng lặng như tờ, chỉ những đám lục bình cứ mải miết trôi.
Cả một vùng đất mênh mông từng là tam giác sắt bị đạn bom Mỹ cày xới, thiêu rụi trong chiến tranh, bị giặc Mỹ lùng sục từng mét đất để tìm diệt quân giải phóng giờ thành di tích lịch sử cấp quốc gia, mỗi năm thu hút hàng triệu lượt khách đến tham quan, tìm hiểu.
Như buổi sáng tháng Tư này, từ tờ mờ đã có nhiều đoàn cựu chiến binh, học sinh, sinh viên và các em nhỏ của trường tiểu học khu vực lân cận về dâng hương và tham quan khu di tích.
Những cây mít, cây bưởi sai trĩu quả, những giàn hoa nở thắm khắp các lối đi, những khu vui chơi rộn rã tiếng cười trẻ thơ khiến chúng tôi vừa mừng vui, hạnh phúc, vừa thấm thía giá trị quý báu của hòa bình.
Theo chân hướng dẫn viên, chúng tôi tiến vào lòng địa đạo, lom khom trong những ngách hầm chật chội, tối om, hình dung thuở cha ông chiến đấu một mất một còn với kẻ thù xâm lược bằng cơ mưu và trí dũng, bằng sức mạnh của lòng dân và thế trận chiến tranh nhân dân mà quá đỗi cảm phục, tự hào.
Trong không gian ấy, bài “Tiến quân ca” vang lên hào hùng. Chúng tôi đã cùng nhau hát Quốc ca như lần đầu được hát, bản hùng ca về cuộc chiến tranh nhân dân rền vang từ thuở “đoàn quân Việt Nam đi”, qua bao thế hệ nay càng hiện lên rõ rệt hình ảnh “cờ in máu chiến thắng mang hồn nước”…
Thì ra, lịch sử không phải là những con số, những trang giấy, không phải là những tháng ngày đã đi qua, đã lùi xa. Lịch sử vẫn luôn hiện hữu trong trái tim những người đang sống, trong nụ cười và nước mắt của mỗi chúng ta hôm qua và hôm nay.
Lịch sử nhắc chúng ta nhớ rằng, hòa bình không phải tự nhiên mà có, độc lập, tự do được đánh đổi bằng máu xương của các thế hệ cha ông nên càng phải biết trân quý, giữ gìn.
Khi tôi viết những dòng này cũng là thời điểm bộ phim điện ảnh “Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối” được công chiếu trên màn ảnh. Những ấn tượng đặc biệt, những cảm xúc thiêng liêng trong tôi về miền đất Củ Chi được cộng hưởng cùng những thước phim chân thực, sống động của đạo diễn Bùi Thạc Chuyên, một lần nữa cho tôi thêm thấm thía những năm tháng đau thương của đồng bào miền Nam trong chiến tranh chống Mỹ, thêm cảm phục tinh thần bất khuất, kiên trung của Nhân dân ta.
Bộ phim không chỉ làm sống lại lịch sử anh dũng của dân tộc ta hơn nửa thế kỷ trước mà còn phản ánh sức mạnh tinh thần không gì lay chuyển của một đội quân du kích với lực lượng ít ỏi, trang bị thô sơ trước một đội quân nhà nghề có lực lượng áp đảo và vũ khí hiện đại.
Trong hoàn cảnh khốc liệt, giữa khói lửa của chiến tranh, giữa sự sống và cái chết, nhân tính, lòng trung thành của con người bị thử thách một cách khốc liệt nhưng tình yêu và khát vọng vẫn nảy nở, như mặt trời vẫn tỏa rạng trong lòng địa đạo.
Chúng tôi rời thành phố mang tên Bác khi nơi đây đang tưng bừng rộn rã chuẩn bị cho lễ duyệt binh, diễu hành kỷ niệm 50 năm ngày chiến thắng lịch sử.
Hành trang thầy trò chúng tôi mang về ngoài 50 huy chương danh giá của cuộc thi truyền thống Olympic 30-4 như một thành tích báo công, còn là tình yêu thiết tha với quê hương, Tổ quốc, còn là lòng biết ơn, là niềm tự hào không vơi cạn của thế hệ trẻ hôm nay với các thế hệ cha anh đã ngã xuống cho đất nước được hòa bình, độc lập.
