Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social hôm 25-5: "Uranium làm giàu (bụi hạt nhân) sẽ ngay lập tức được bàn giao cho Mỹ mang về tiêu hủy, hoặc tốt hơn là sẽ được tiêu hủy tại chỗ hoặc tại một địa điểm chấp nhận được khác dưới sự phối hợp và điều phối với Cộng hòa Hồi giáo Iran, với sự chứng kiến của Ủy ban Năng lượng Nguyên tử hoặc một cơ quan tương đương trong suốt tiến trình này".
Theo tờ The Hill, từ lâu, Mỹ luôn giữ vững lập trường rằng Iran phải dỡ bỏ chương trình hạt nhân và từ bỏ kho dự trữ uranium làm giàu của nước này.
Vấn đề này vẫn là một rào cản lớn trong vòng đàm phán mới nhất tại Qatar, nơi hai bên đang tiến rất gần đến một thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột và từng bước mở lại eo biển Hormuz.
Kể từ khi xung đột nổ ra vào tháng 2, ông Donald Trump nói bóng gió rằng Mỹ sẽ tịch thu "bụi hạt nhân" của Iran - một thuật ngữ phi kỹ thuật mà ông dùng để chỉ uranium làm giàu.
Trước đó, ông cũng từng cân nhắc việc triển khai bộ binh để tịch thu và di dời số uranium này.
Vào ngày 24-6, Chủ tịch Hạ viện Mỹ Mike Johnson cũng đã sử dụng thuật ngữ nêu trên khi ca ngợi những nỗ lực của chính quyền ông Donald Trump trong vòng đàm phán mới nhất.
Ông Johnson phát biểu trong chương trình "Fox & Friends Weekend": "Chúng tôi sẽ giải quyết triệt để số bụi hạt nhân đó". Đồng thời sẽ mở lại eo biển Hormuz để hạ nhiệt giá xăng trong nước cũng như ổn định thế giới".
Theo Chủ tịch Hạ viện Mỹ, đó là lý do các đồng minh khu vực đang tin tưởng vào sự dẫn dắt của Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump
Nhắc lại việc từng hủy bỏ thỏa thuận hạt nhân thời ông Barack Obama vào năm 2018, ông Donald Trump chỉ trích thỏa thuận cũ này quá lỏng lẻo khi chỉ hạn chế kho uranium của Tehran, đồng thời kiên quyết khẳng định Iran tuyệt đối không được sở hữu hay chế tạo vũ khí hạt nhân.
Hãng AP đưa tin người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei ngày 25-5 tuyên bố số phận số vật liệu hạt nhân của Iran không nằm trong nội dung đàm phán, và "trọng tâm của các cuộc đàm phán ở giai đoạn này là nhằm chấm dứt xung đột".
Trong khi trước đó, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian chia sẻ với đài truyền hình nhà nước Iran rằng đất nước của ông sẵn sàng "cam kết với thế giới không theo đuổi vũ khí hạt nhân". Đây cũng là lập trường nhất quán của các quan chức nước này khi trước đó luôn khẳng định chương trình hạt nhân của Iran chỉ nhằm phục vụ mục đích hòa bình.
Các lực lượng Mỹ đã tấn công vào các cơ sở hạt nhân của Iran trước khi lệnh ngừng bắn mới nhất có hiệu lực.
Theo truyền thông nhà nước Iran, hai cơ sở là nhà máy sản xuất uranium làm giàu Ardakan (ở TP Ardakan thuộc tỉnh Yazd) và nhà máy sản xuất nước nặng Shahid Khondab (ở TP Arak thuộc tỉnh Markazi) đã bị nhắm mục tiêu vào tháng 3.
Các cơ sở hạt nhân này vốn là mục tiêu hàng đầu trong các cuộc tấn công ban đầu của Mỹ và Israel vào Iran hồi tháng 6 năm ngoái, sau đó ông Donald Trump tuyên bố các cơ sở này đã bị "phá hủy hoàn toàn".
Theo Huệ Bình (NLĐO)
