Đặc biệt, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết “Thư gửi Hội nghị cán bộ y tế”, đăng trên Báo Nhân Dân số 362 ngày 27-2-1955 (sau này được chọn làm Ngày Thầy thuốc Việt Nam), thể hiện rõ quan điểm về xây dựng nền y tế cách mạng.
Những lời dạy của Bác về đoàn kết, thương yêu người bệnh và xây dựng nền y học của dân tộc không chỉ là "kim chỉ nam" cho ngành Y tế trong những năm đầu độc lập, mà còn mang giá trị trường tồn, tiếp tục soi sáng sự nghiệp chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân hôm nay.
Đoàn kết - sức mạnh vượt khó
Bác căn dặn: “Trước hết là phải thật thà đoàn kết - Đoàn kết là sức mạnh của chúng ta. Đoàn kết thì vượt được mọi khó khăn, giành được nhiều thành tích”.
Theo lời Bác, đoàn kết ở đây được nhấn mạnh giữa cán bộ cũ và cán bộ mới. Đoàn kết giữa tất cả những người trong ngành Y tế, từ các bộ trưởng, thứ trưởng, bác sĩ, dược sĩ cho đến các anh chị em giúp việc. Bởi vì công việc và địa vị tuy có khác nhau, nhưng người nào cũng là một bộ phận cần thiết trong ngành Y tế, trong việc phục vụ nhân dân. Đây là tư tưởng dân chủ sâu sắc, coi trọng mọi thành phần, bởi mỗi cá nhân đều là một mắt xích quan trọng trong hệ thống chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Trong thực tiễn, tinh thần đoàn kết đã trở thành nguồn sức mạnh giúp ngành Y tế vượt qua nhiều thử thách khốc liệt, đặc biệt là trong đại dịch Covid-19. Từ tuyến trung ương đến cơ sở, từ đội ngũ y bác sĩ đến lực lượng tình nguyện viên, tất cả đã đồng lòng, dốc sức vì mục tiêu bảo vệ sức khỏe cộng đồng, thể hiện sinh động lời dạy của Bác trong hoàn cảnh mới.
Thương yêu người bệnh - nền tảng của y đức
Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn: “Thương yêu người bệnh - Người bệnh phó thác tính mệnh của họ nơi các cô, các chú. Chính phủ phó thác cho các cô, các chú việc chữa bệnh tật và giữ sức khỏe cho đồng bào. Đó là một nhiệm vụ rất vẻ vang. Vì vậy, cán bộ cần phải thương yêu, săn sóc người bệnh như anh em ruột thịt của mình, coi họ đau đớn cũng như mình đau đớn.
“Lương y phải như từ mẫu”, câu nói ấy rất đúng”.
Cốt lõi trong lời dạy của Người chính là chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp cao quý của người thầy thuốc - phải coi nỗi đau của bệnh nhân như nỗi đau của chính mình, đặt sinh mệnh con người lên trên hết.
Trong bối cảnh hiện nay, khi áp lực công việc ngày càng lớn, số lượng bệnh nhân tăng cao, yêu cầu chuyên môn ngày càng khắt khe, lời dạy của Bác như một chuẩn mực không đổi về ý thức và trách nhiệm nghề nghiệp. Hình ảnh những y bác sĩ tận tụy ngày đêm nơi bệnh viện, sẵn sàng hy sinh trong tuyến đầu chống dịch, chăm sóc người bệnh bằng cả trách nhiệm và tình thương, chính là minh chứng sinh động cho tinh thần “lương y phải như từ mẫu”.
Xây dựng nền y học khoa học, dân tộc, đại chúng
Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Xây dựng một nền y học của ta - Trong những năm nước ta bị nô lệ thì y học cũng như các ngành khác đều bị kìm hãm. Nay chúng ta đã độc lập, tự do, cán bộ cần giúp đồng bào, giúp Chính phủ xây dựng một nền y tế thích hợp với nhu cầu của nhân dân ta. Y học càng phải dựa trên nguyên tắc: khoa học, dân tộc và đại chúng.
Ông cha ta ngày trước có nhiều kinh nghiệm quý báu về cách chữa bệnh bằng thuốc ta, thuốc bắc. Để mở rộng phạm vi y học, các cô, các chú cũng nên chú trọng nghiên cứu và phối hợp thuốc “Đông” và thuốc “Tây”. Mong các cô, các chú cố gắng thi đua làm tròn nhiệm vụ”.
Những chỉ dẫn này thể hiện tầm nhìn chiến lược của Người đối với nền y học Việt Nam. Ba nguyên tắc “khoa học - dân tộc - đại chúng” vừa bảo đảm tính hiện đại, vừa giữ gìn bản sắc, đồng thời hướng tới mục tiêu phục vụ đông đảo nhân dân.
Ngày nay, tư tưởng ấy đã được hiện thực hóa rõ nét. Ngành Y tế Việt Nam phát triển song song y học hiện đại và y học cổ truyền, ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ trong chẩn đoán và điều trị, đồng thời mở rộng mạng lưới chăm sóc sức khỏe cộng đồng, đưa dịch vụ y tế đến gần hơn với người dân ở mọi vùng miền.
Giá trị trường tồn của tư tưởng Hồ Chí Minh đối với ngành Y tế
“Thư gửi Hội nghị cán bộ y tế” rất ngắn gọn, song Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu bật những quan điểm cơ bản, cốt lõi nhất về xây dựng nền y học Việt Nam: đoàn kết trong toàn ngành, thương yêu người bệnh và xây dựng nền y học mang tính khoa học, dân tộc, đại chúng. Ba nội dung này trở thành trụ cột tạo nên nền y tế Việt Nam nhân văn, hiện đại và vì con người.
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, những lời dạy ấy vẫn giữ nguyên giá trị thời sự, tiếp tục định hướng cho ngành Y tế phát triển toàn diện, hiện đại nhưng luôn gắn bó mật thiết với nhân dân. Đó chính là con đường để ngành Y tế Việt Nam vừa kế thừa truyền thống tốt đẹp, vừa vươn lên mạnh mẽ, thực hiện sứ mệnh cao cả: chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân - vì hạnh phúc của mỗi gia đình và tương lai của đất nước.
Tin tưởng rằng, với việc tiếp tục quán triệt và thực hiện sâu sắc quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ngành Y tế Việt Nam sẽ ngày càng phát triển bền vững, khoa học, nhân văn và đạt nhiều thành tựu to lớn hơn nữa trong sự nghiệp chăm sóc sức khỏe nhân dân.