Làng Hle Hlang có 163 hộ với 684 nhân khẩu. Trước đây, đường nội làng nhỏ hẹp, thậm chí nhiều khu vực chưa có đường giao thông. Tuyến đường vào khu sản xuất của người dân cũng chưa được bê tông hóa khiến việc đi lại, vận chuyển nông sản gặp nhiều khó khăn, nhất là vào mùa mưa.
Năm 2018, với cương vị là Phó Trưởng thôn, ông Mlơn tổ chức họp dân để tuyên truyền về lợi ích của việc làm đường giao thông nông thôn. Tuy nhiên, công tác vận động hiến đất ban đầu gặp không ít khó khăn. Nhiều người dân không ủng hộ vì diện tích đất ở hạn chế, mặt khác một số gia đình đã xây hàng rào kiên cố nên không muốn tháo dỡ.
Trước tình hình đó, ông Mlơn đã tiên phong hiến 347 m2 đất để làm đường, tạo được sự lan tỏa trong cộng đồng. Từ sự đi đầu của ông, 81 hộ dân trong làng đã tự nguyện hiến gần 17.908 m2 đất để phục vụ việc mở rộng, nâng cấp đường giao thông. Bên cạnh đó, bà con còn đóng góp 2.678 ngày công, chung tay chỉnh trang nhà cửa, làm đường, phát dọn vệ sinh, trồng hoa tại cổng ngõ và xây dựng nhà rông.
“Trước đây, đường nội làng chỉ rộng khoảng 1-2 m, nay mở rộng lên 5 m (riêng mặt đường bê tông 3 m). Vào mùa thu hoạch nông sản, việc giao thương và đi lại của người dân khá thuận lợi. Không chỉ phục vụ sản xuất, con đường còn giúp các cháu học sinh đến lớp dễ dàng”-ông Mlơn phấn khởi nói.
Ngoài việc tích cực trong hiến đất làm đường, ông Mlơn còn tuyên truyền người dân bảo vệ môi trường, vận động bà con chuyển sang nuôi nhốt gia súc để bảo đảm vệ sinh, hiệu quả và quản lý tốt hơn.
Dẫn chúng tôi tham quan nhà rông của làng, ông Đinh Bar cho biết: Ông là đảng viên, từng giữ vai trò Trưởng ban Công tác Mặt trận làng Hle Hlang từ năm 2010 đến 2019. Đảng viên phải là người đi trước nên ông luôn tận tụy với cộng đồng, từ vận động sửa chữa nhà rông, hiến đất làm đường, phát triển kinh tế đến xóa bỏ tập tục lạc hậu.
Nhà rông của làng Hle Hlang được xây dựng từ năm 1991. Qua thời gian, công trình này xuống cấp, ảnh hưởng đến việc tổ chức các cuộc họp, sinh hoạt cộng đồng và lễ hội truyền thống. Năm 2018, ông Bar đứng ra vận động dân làng chung tay đóng góp kinh phí để sửa chữa nhà rông. Sau khi họp bàn, dân làng thống nhất mỗi nhân khẩu đóng góp 500 ngàn đồng để mua vật liệu. Tuy nhiên, khi triển khai, một số hộ chần chừ không muốn đóng góp.
Ông Đinh Bar phải đến từng nhà vận động, giải thích về sự cần thiết của nhà rông đối với cộng đồng; đồng thời, tranh thủ thời điểm người dân thu hoạch nông sản để kêu gọi đóng góp kinh phí. Với sự kiên trì, ông đã thuyết phục được toàn bộ dân làng chung tay đóng góp với tổng số tiền lên đến 1 tỷ đồng. Sau khi có kinh phí, làng tiến hành mua vật liệu và huy động bà con đóng góp ngày công để sửa chữa nhà rông. Chỉ trong vòng 2 tháng, công trình đã hoàn thành.
“Nhà rông là nơi tổ chức các cuộc họp và diễn ra các lễ hội của cộng đồng. Vì vậy, việc sửa chữa nhà rông không chỉ giữ gìn một công trình kiến trúc mà còn là bảo tồn nét đẹp truyền thống”-ông Đinh Bar khẳng định.
Không dừng lại ở đó, ông Bar còn tích cực hiến đất làm đường. Năm 2018, dù gia đình đông con, đất ở ít nhưng khi có chủ trương làm đường giao thông nội làng, ông đã hiến 400 m2 đất để mở đường. Vào năm 2007, khi làm đường Trường Sơn Đông, ông cũng đã hiến 90 m2 đất.
Ngoài ra, ông Bar cũng là người Bahnar đầu tiên trồng mía ở làng Hle Hlang. Năm 1983, ông bắt đầu trồng vài sào mía và chế biến đường thủ công để bán. Năm 2000, ông tích cực khai hoang đất đai, mở rộng diện tích canh tác. Thời điểm đó, trong khi hầu hết dân làng trồng bắp, mì thì ông vẫn trồng mía. Vài năm sau, giá mía tăng cao giúp ông có thu nhập ổn định. Hiện nay, sau khi chia đất cho 4 người con (mỗi người hơn 1 ha), ông vẫn còn sở hữu 2 ha đất trồng mía.
Thấy ông Bar trồng mía có lãi, người dân hào hứng làm theo. Ông tiếp tục khuyến khích bà con chăn nuôi bò, heo để nâng cao thu nhập, xóa đói giảm nghèo. Hiện nay, làng Hle Hlang chỉ còn 10 hộ nghèo.
Ông Bar cũng tích cực tuyên truyền, vận động người dân xóa bỏ các tập tục lạc hậu, mê tín dị đoan, đặc biệt là quan niệm về “ma lai”, “thuốc thư”. Năm 2018, ông được Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh tặng bằng khen vì có thành tích xuất sắc trong công tác Mặt trận.
Nhận xét về các ông Đinh Văn Mlơn và Đinh Bar, Phó Chủ tịch UBND xã Đinh Văn Brơn khẳng định: Ông Mlơn và ông Bar là những tấm gương điển hình trong xây dựng NTM ở địa phương. Nhờ sự vào cuộc quyết liệt của hệ thống chính trị và người dân, trong đó có 2 ông Đinh Văn Mlơn và Đinh Bar, cuối năm 2020, làng Hle Hlang cùng xã Yang Trung đã về đích NTM.
Năm 2023, ông Mlơn và ông Bar đã được Chủ tịch UBND tỉnh tặng bằng khen vì có thành tích xây dựng NTM trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số từ năm 2018 đến năm 2022.
