Phát hiện 'Con mắt của Sauron' hướng thẳng vào Trái Đất

20/08/2025 13:42

Các nhà thiên văn học đã chụp được hình ảnh chi tiết về nơi sinh ra một luồng tia vũ trụ đang tuôn "hạt ma quỷ" về phía Trái Đất.

Cách Trái Đất hàng tỉ năm ánh sáng, blazar được gọi là PKS 1424+240 được xác định là nguồn sản sinh "hạt ma quỷ" neutrino sáng nhất, hướng thẳng vào Trái Đất.

Blazar là một loại nhân thiên hà hoạt động (AGN) đặc biệt, được tạo ra bởi một lỗ đen siêu khối đang điên cuồng nuốt vật chất ở trung tâm một thiên hà, khiến vật chất xoáy xung quanh nó thành một đĩa bồi tụ.

Một phần nhỏ vật chất trong đĩa bồi tụ này không bị lỗ đen nuốt chửng mà được gia tốc cực mạnh, tạo thành hai luồng vật chất và năng lượng khổng lồ phun ra vuông góc với đĩa bồi tụ. Khi một trong hai luồng này hướng về phía Trái Đất, nó là blazar.

"Con mắt của Sauron" trong hình ảnh vừa được công bố (ảnh nhỏ, góc nhìn trực diện và mô tả về cách luồng tia vũ trụ từ "con mắt" tuôn về phía Trái Đất - Ảnh: NSF/AUI/NRAO/B. Saxton/YY Kovalev

Sau 15 năm theo dõi, các nhà thiên văn học hiện đã tạo ra hình ảnh chi tiết nhất từ trước đến nay về PKS 1424+240 và đặt tên cho nó là "Con mắt của Sauron".

Con mắt của Sauron xuất hiện trong tiểu thuyết "Chúa tể những chiếc nhẫn" của nhà văn Anh J.R.R. Tolkien, rực lửa trên đỉnh tháp Barad-dûr, đại diện cho Chúa tể hắc ám.

Hình ảnh vừa được công bố về PKS 1424+240 rất giống với mô tả về Con mắt của Sauron, nên được đặt biệt danh như thế.

“Chúng tôi chưa bao giờ thấy thứ gì giống như vậy: Một từ trường hình xuyến gần như hoàn hảo với một luồng tia hướng thẳng về phía chúng tôi” - TS Yuri Kovalev từ Viện Thiên văn Vô tuyến Max Planck (MPIfR), tác giả chính của nghiên cứu, cho biết.

Theo TS Jack Livingston, đồng tác giả tại MPIfR, vì luồng tia hướng gần như chính xác về phía Trái Đất, ánh sáng mà nó tạo ra được khuếch đại lên gấp 30 lần hoặc hơn; đồng thời, luồng tia cũng như di chuyển chậm do một ảo ảnh quang học.

Hình ảnh trực diện này cho phép các nhà khoa học nhìn thẳng vào lõi tia của blazar, một cơ hội cực kỳ hiếm có.

Các tín hiệu vô tuyến phân cực đã giúp nhóm nghiên cứu lập bản đồ cấu trúc từ trường của tia và hiểu thêm nhiều điều về cấu trúc vũ trụ còn đầy bí ẩn này.

Theo Anh Thư (NLĐO)

Xem link nguồn