Đây là giải thưởng thứ 4 được công bố trong mùa Nobel năm nay, sau các giải Y sinh, Vật lý và Hóa học.
Người được vinh danh sẽ nhận 12 triệu krona Thụy Điển, cùng huy chương và bằng chứng nhận. Năm 2025, Nobel Văn học thuộc về nhà văn Hungary László Krasznahorkai.
Trước thềm công bố, nhà văn Trung Quốc Tàn Tuyết tiếp tục nằm trong nhóm được dự đoán có khả năng giành giải. Các nhân vật Haruki Murakami, Gerald Murnane và Thomas Pynchon cũng xuất hiện trong các bảng dự đoán quốc tế.
Việc lựa chọn bắt đầu từ tháng 9 năm trước, khi Ủy ban Nobel gửi thư mời đề cử đến những cá nhân, tổ chức đủ điều kiện.
Các nhóm có quyền đề cử là giới nghiên cứu văn học, ngôn ngữ học, những người từng đoạt Nobel Văn học và lãnh đạo các hội nhà văn đại diện cho nền văn học của quốc gia mình.
Qua nhiều bước sàng lọc, Ủy ban Nobel lựa chọn 5 tác giả để trình Viện Hàn lâm xem xét. Các thành viên đọc tác phẩm trong mùa hè, sau đó thảo luận và bỏ phiếu vào mùa thu. Người đoạt giải phải nhận được hơn 1/2 số phiếu.
Danh sách đề cử và hồ sơ xét chọn được giữ kín trong 50 năm, khiến công chúng không thể biết những tác giả được nhắc đến trong các dự đoán có thực sự vào vòng cuối hay không.
Một nguyên nhân khác khiến kết quả khó dự báo là việc đánh giá thành tựu văn chương không dễ quy đổi thành các tiêu chí định lượng.
Viện Hàn lâm xem xét sự nghiệp sáng tác của nhà văn, thay vì chỉ lựa chọn một cuốn sách nổi bật xuất bản trong năm.
Yêu cầu trong di chúc của Alfred Nobel về giá trị văn chương và khuynh hướng lý tưởng cũng tạo ra phạm vi diễn giải rộng.
Thực tế cho thấy vị trí dẫn đầu các bảng dự đoán không bảo đảm chiến thắng. Nhà văn Tàn Tuyết từng được các nhà cái đánh giá cao nhất vào năm 2023 và 2024, nhưng giải thưởng lần lượt thuộc về Jon Fosse và Han Kang.
Những trường hợp này cho thấy khoảng cách giữa kỳ vọng của công chúng và quyết định cuối cùng của Viện Hàn lâm Thụy Điển.
