Tình yêu từ tiếng hát, cung đàn
Rơ Châm The (SN 2000, làng Ia Bă 3, xã Ia Grai) sở hữu chất giọng dân ca trong trẻo như tiếng suối reo. Vì vậy, ngay lần gặp đầu tiên, giọng ca của cô gái này đã đánh thức trái tim chàng trai Rơ Châm Chinh (SN 2001).
Ngược lại, khả năng chơi nhạc cụ của anh Chinh cũng không lọt khỏi đôi mắt sơn nữ. Cặp đôi người Jrai đến với nhau tự nhiên từ sự đồng điệu trong tâm hồn và gắn kết bởi có chung tình yêu với văn hóa Tây Nguyên.
Tốt nghiệp ngành Âm nhạc Trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương TP. Hồ Chí Minh, chị The chọn trở về quê hương làm việc. Chị mang theo tri thức được đào tạo bài bản cùng trái tim vẫn đập chung nhịp với t’rưng, đàn đá, klông pút và những khúc dân ca Jrai cổ xưa.
Không chỉ giữ cho riêng mình, chị mang tri thức trao truyền cho cộng đồng, góp phần gây dựng phong trào văn hóa, văn nghệ tại địa phương. Chị hướng dẫn phụ nữ những điệu xoang phù hợp với từng bài chiêng; dạy trẻ em hát dân ca, sửa từng nhịp, từng câu để các em hát đúng giọng và giữ được cái hồn của dân ca Jrai.
Song hành cùng người vợ có năng khiếu nghệ thuật, anh Rơ Châm Chinh cũng là một tay chiêng cừ khôi của đội cồng chiêng làng Ia Bă 3. Anh đồng thời chơi được nhiều nhạc cụ dân tộc lẫn hiện đại như guitar, organ. Sự hòa quyện giữa hai tâm hồn nghệ sĩ ấy đã đưa họ bước ra khỏi không gian buôn làng, vươn đến những sân chơi lớn.
Cả hai thường xuyên đại diện địa phương tham gia các sự kiện văn hóa, góp phần giúp đội văn nghệ của làng đạt thành tích cao tại các cuộc thi, hội diễn.
Năm 2025, cặp đôi Rơ Châm The - Rơ Châm Chinh cùng đoàn nghệ nhân Gia Lai mang hơi thở đại ngàn đến với Hội chợ Mùa Thu tại Hà Nội, góp phần quảng bá những giá trị đặc sắc của văn hóa Tây Nguyên đến bạn bè trong nước và quốc tế.
Nói về sự đồng điệu trong âm nhạc và phối hợp ăn ý trong các hoạt động cộng đồng, chị The chia sẻ: “Nếu chồng có khả năng cảm âm rất tốt thì mình lại có khả năng sư phạm nên cả hai hỗ trợ nhau rất nhiều mỗi khi tham gia các hoạt động văn hóa, nhất là hướng dẫn cho các em nhỏ và bà con trong làng”.
Già làng Rơ Châm Mur, đồng thời là đội trưởng đội cồng chiêng làng Ia Bă 3, tự hào: “Vợ chồng Rơ Châm The - Rơ Châm Chinh còn rất trẻ nhưng có ý thức gìn giữ bản sắc và tinh thần hỗ trợ cộng đồng.
2 cháu là những gương mặt nổi bật trong thế hệ kế thừa di sản cồng chiêng ở địa phương, tiếp thêm sức sống mới cho văn hóa truyền thống bằng nhiệt huyết của tuổi trẻ”.
Khi những “hgei” nên duyên
Với người Bahnar ở núi rừng Đông Trường Sơn, “hgei” là danh xưng được dùng để chỉ những người giỏi giang vượt trội ở một lĩnh vực nào đó. Giữa núi rừng bao la, tìm được một “hgei” đã khó, chuyện hai “hgei” nên duyên, mỗi người giỏi một nghề như vợ chồng anh Kro (SN 1987) - chị Bier (SN 1991, làng Kúc Rơng, xã Chơ Long) càng là một cơ duyên hiếm hoi.
Chị Bier mang đôi tay khéo léo của người phụ nữ Bahnar, thổi hồn vào khung cửi, dệt nên những tấm thổ cẩm rực rỡ sắc màu Tây Nguyên. Qua bao mùa rẫy, tay nghề của chị ngày một tinh xảo, minh chứng bằng những giải thưởng cao nhất tại các hội thi dệt thổ cẩm do huyện Kông Chro (cũ) tổ chức. Không giữ riêng kỹ năng cho mình, nhiều năm qua, chị tham gia CLB Dệt của phụ nữ xã và truyền dạy nghề cho chị em hội viên.
Anh Kro cũng có năng khiếu vượt trội với đôi tay tài hoa. Anh không chỉ đan đát giỏi mà còn khéo léo tạo tác trên từng chiếc gùi, cái nong, cái nia những đường hoa văn cách điệu hình mặt trời, mặt trăng và những dãy núi chập chùng.
Sự sáng tạo không ngừng nghỉ ấy đã giúp anh Kro vượt qua những nghệ nhân lớn tuổi để giành giải cao nhất trong các hội thi tay nghề đan đát tại địa phương.
Cặp đôi nghệ nhân tài hoa này từng đại diện huyện Kông Chro (cũ) tham gia trình diễn nghề đan đát và dệt thổ cẩm tại Liên hoan trình diễn cồng chiêng Tây Nguyên tổ chức tại Gia Lai năm 2023.
Nói về những đóng góp của vợ chồng nghệ nhân trẻ, ông Nguyễn Văn Tuấn - Trưởng Phòng Văn hóa - Thông tin xã - cho hay: “Vợ chồng Kro - Bier không chỉ giỏi nghề mà còn có ý thức sáng tạo, phát huy nghề truyền thống. Đặc biệt, việc hai nghệ nhân trẻ tích cực truyền nghề cho cộng đồng có ý nghĩa trong việc duy trì sức sống của nghề truyền thống ở địa phương”.
Khi tình yêu đôi lứa hòa quyện cùng tình yêu văn hóa dân tộc, những mái ấm không chỉ là nơi vun vén hạnh phúc mà còn trở thành nơi văn hóa được tiếp nối và thăng hoa.
