Nhà báo Phạm Nguyễn (báo Tiền Phong) vẫn nhớ như in lần vào lớp học đặc biệt tại Khoa Nhi, Bệnh viện Ung bướu TP Hồ Chí Minh năm 2019. Trong vỏn vẹn 20 phút, anh ghi lại hình ảnh cô giáo Hồng, người phụ nữ nhỏ bé hơn 10 năm dạy học cho bệnh nhi ung thư.
“Không tiếng trống, không bảng hiệu, nhưng nơi đây chất đầy nghị lực sống”, nhà báo Phạm Nguyễn kể. Cô giáo từng mất đi hàng chục học trò, nhưng vẫn mỉm cười đứng lớp: “Còn trò là còn lớp”. Tác phẩm của anh sau đó giành Giải Báo chí Quốc gia.
Cảnh tượng khiến anh xúc động hơn cả là khi bắt gặp những bàn tay bé xíu, chi chít băng y tế vẫn cố cầm lấy cây bút. “Nhiều em vừa truyền thuốc, tay run run, nhưng vẫn nắn nót từng nét chữ. Những đôi mắt ngây thơ ánh lên tia sáng yếu ớt nhưng không tắt”. Giữa không gian ấy, sự sống và cái chết cùng hiện diện, nhưng chưa bao giờ đánh gục được tinh thần những chiến binh nhỏ tuổi.
Trên tường, dòng chữ “Đừng bao giờ từ bỏ ước mơ” được vẽ bằng tay, tô điểm bởi hàng trăm con hạc giấy xếp tỉ mỉ – mỗi con là một điều ước mong manh. “Tôi giơ máy ảnh lên, tay run. Không ai nói ra, nhưng tôi biết tất cả đang chiến đấu trong thầm lặng”, nhà báo Phạm Nguyễn xúc động kể lại.
Bức ảnh khiến tôi day dứt đến nay chính là khoảnh khắc cô Hồng nhẹ nhàng chỉnh lại tay cầm bút cho một em nhỏ đang thở gấp. “Một cái cúi người, một ánh mắt, một tấm lòng”, anh rời lớp học, mang theo những giấc mơ đang được viết dở bằng đôi tay non nớt đầy vết kim tiêm. “Có những điều không thể kể bằng lời, bởi cảm xúc vượt lên ngôn từ”, nhà báo Phạm Nguyễn chia sẻ thêm.
Với nhà báo Lê Mạnh Linh, báo Tin tức và Dân tộc (TTXVN), mỗi lần cầm máy là một lần theo đuổi khoảnh khắc chạm đến trái tim: "Nhiều năm theo mảng ảnh thời sự, quốc phòng, tôi nhận ra lan tỏa thông tin không chỉ là ghi nhận sự kiện mà là săn và giữ lấy 'khoảnh khắc vàng'".
Đặc biệt, trong hành trình tác nghiệp tháng Tư lịch sử nhân kỷ niệm 50 năm Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, mỗi bức ảnh anh chụp đều đẫm mồ hôi, xúc cảm và cả lòng tự hào dân tộc. “Sau một chuyến bay trực thăng chụp ảnh từ trên cao, tôi trở về trong tình trạng chóng mặt, mệt lả. Nhưng đam mê thì chưa bao giờ vơi cạn”, nhà báo Mạnh Linh chia sẻ thêm.
Nhà báo Mạnh Linh kể: "Ngày 30/4, thay vì chọn vị trí dễ dàng tại lễ đài như nhiều đồng nghiệp, tôi tìm đến tầng cao khách sạn Rex – nơi có góc nhìn toàn cảnh để “săn” khoảnh khắc độc đáo. Giây phút chiếc Su-30MK2 bay vút qua bầu trời TP Hồ Chí Minh rực nắng và bắn đạn nhiệt, tôi liều lĩnh chọn ống kính tele, thay vì góc rộng thường dùng. Đó là quyết định mạo hiểm, nhưng đã tạo nên loạt ảnh mãn nhãn về mặt thông tin lẫn nghệ thuật".
“Có những ngày, tôi phải 'chôn chân' hàng giờ đồng hồ trên đường Lê Duẩn, có đêm phải ngủ lại cơ quan để sẵn sàng tác nghiệp bất kể giờ giấc. Với tôi, lan tỏa thông tin không đơn thuần là công việc mà là sứ mệnh”, nhà báo Mạnh Linh tự hào kể lại.
Nhà báo Nguyễn Luân, Báo ảnh Việt Nam (TTXVN) lại tìm thấy ý nghĩa nghề nghiệp trong những chuyến đi xa, những vùng đất khắc nghiệt và những câu chuyện thấm đẫm xúc cảm. Với anh, mỗi chuyến công tác là một dấu ấn không thể phai mờ, nhưng sâu đậm nhất chính là chuyến đi Trường Sa, nơi anh tháp tùng đoàn kiều bào đến thăm mộ các liệt sĩ trên đảo.
Nhà báo Nguyễn Luân cho biết: “Tôi xúc động khi chứng kiến tình cảm của kiều bào với các chiến sĩ đã hy sinh. Không ai kìm được nước mắt, nhưng tôi phải gác lại cảm xúc để làm nhiệm vụ ghi nhận. Với tôi, ống kính là đôi mắt của cộng đồng, là cầu nối để đưa những hình ảnh thiêng liêng đó đến với hàng triệu người Việt trong và ngoài nước”.
Nhà báo Nguyễn Luân từng giành Giải Báo chí Quốc gia với bộ ảnh “Tây Nguyên khác”, nói về cơn khát giữa đại ngàn. Nhưng tác phẩm khiến anh day dứt nhất lại là phóng sự ảnh về hạn mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long năm 2016. Khi tận mắt chứng kiến người dân quay cuồng đối phó với thiên tai, từ ruộng lúa chết khô đến giọt nước sạch trở thành xa xỉ, anh không khỏi xót xa.
Nhà báo Nguyễn Luân nhớ lại: "Lúc đó, tôi chụp một chị nông dân đang cầm bông lúa bị nhiễm mặn, khô quắt. Ánh mắt chị ấy như bất lực trước thiên nhiên tàn khốc. Cũng nhờ những bức ảnh ấy, nhiều tổ chức quốc tế đã tìm đến hỗ trợ bà con miền Tây. Tôi nhận ra, công việc của mình không chỉ là ghi lại hiện thực mà còn góp phần tạo ra thay đổi tích cực cho cộng đồng”.
Theo nhà báo Nguyễn Luân, yếu tố then chốt tạo nên một tác phẩm ảnh báo chí chất lượng không phải là kỹ thuật mà là cảm xúc chân thật. Kỹ thuật có thể rèn luyện, nhưng cảm xúc thì phải xuất phát từ sự đồng cảm và rung động với cuộc sống.
Nhà báo Nguyễn Luân cho rằng, người làm báo ảnh phải luôn đặt câu hỏi: Tại sao tôi chụp khoảnh khắc này? Hình ảnh này truyền tải thông điệp gì? Độc giả sẽ cảm nhận ra sao? Chính sự tự vấn đó sẽ giúp tác phẩm chân thực, dễ chạm đến người xem.
“Một người bình thường cũng phải hiểu được điều mà ảnh muốn nói. Chúng ta không đứng ngoài sự kiện mà phải sống trong nó, hòa mình vào nó để kể lại bằng ánh sáng, bố cục và khoảnh khắc. Tuy nhiên, chụp ảnh có thể chỉ là khoảnh khắc, nhưng để cảm nhận được hết chiều sâu của bức ảnh thì cần cả đời. Đam mê và dấn thân, đó là hai yếu tố quan trọng nhất để trở thành nhà báo ảnh thực thụ”, nhà báo Nguyễn Luân khẳng định.
Mỗi nhà báo mang một câu chuyện, một cách cảm nhận và thể hiện khác nhau, nhưng đều chung một điểm, đó là họ không chỉ chụp ảnh mà chạm vào sự sống, vào ký ức tập thể và khắc họa thời đại bằng thứ ngôn ngữ không lời. Nhờ những khoảnh khắc ấy, thông tin được lan tỏa không chỉ bằng chữ mà bằng cả trái tim.
Theo An Hiếu (baotintuc)
