Ðáng chú ý, một số công trình đã được đưa vào sử dụng trong khi các thủ tục liên quan đến đất đai, xây dựng và điều kiện kinh doanh chưa hoàn tất, đặt ra yêu cầu kiểm tra, rà soát về tính pháp lý của các hạng mục này.
Tại khu vực thác Ba, nhiều nhà chòi bằng gỗ được dựng lên phục vụ nhu cầu tham quan, ăn uống của du khách. Ngoài ra, cơ sở còn có khu pha chế, lễ tân, nhà bếp, các chòi lá và sàn gỗ. Đáng chú ý, một số hạng mục được bố trí sát dòng chảy, có sàn gỗ chỉ cách mặt nước khoảng 0,5 m, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho du khách, đặc biệt vào mùa mưa khi mực nước suối có thể dâng cao đột ngột.
Qua tìm hiểu, cơ sở kinh doanh nói trên thuộc hộ ông Yin (làng Ngol), hoạt động từ năm 2025 đến nay. Trao đổi với phóng viên, đại diện UBND xã Đak Đoa cho biết, ông Yin đã dựng 7 nhà chòi bằng gỗ, diện tích từ 16 - 30 m²/căn; trong đó 6 căn đã hoàn thiện và đưa vào sử dụng. Các nhà chòi có trụ gỗ, khung sắt, mái lợp tôn, nền lát đá granite. Ngoài ra, tại đây còn có 6 chòi lá và 3 sàn gỗ phục vụ khách.
Theo Phòng Kinh tế xã Đak Đoa, khu đất gia đình ông Yin đang sử dụng được xác định là đất nông nghiệp. Một số hạng mục nhà chòi, sàn gỗ nằm gần hành lang suối, trong khi khu vực này không thuộc diện được phép xây dựng các công trình như hiện trạng.
Bà Dương Thị Thu Thủy - Trưởng Phòng Kinh tế xã Đak Đoa - cho biết: Qua kiểm tra, ông Yin chưa hoàn thiện đầy đủ hồ sơ, thủ tục liên quan đến đất đai, xây dựng, PCCC và giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm. Chính quyền địa phương đã lập biên bản, yêu cầu ông tạm dừng hoạt động kinh doanh ăn uống tại khu vực thác Ba, đồng thời dừng toàn bộ hoạt động xây dựng để cơ quan chức năng xem xét, xử lý các vấn đề liên quan.
Làm việc với đoàn kiểm tra, ông Yin cho biết, khu đất đang sử dụng do ông bà, cha mẹ khai hoang để lại. Trước đây, gia đình ông chủ yếu sử dụng khu đất để trồng cà phê và lúa. Những năm gần đây, khi ngày càng có nhiều người dân, du khách tìm đến thác Ba tham quan, chụp ảnh, gia đình bắt đầu dựng các chòi và hạng mục phụ trợ để kinh doanh dịch vụ ăn uống.
Gia đình ông cũng đã đề nghị làng Ngol và một số hộ dân xác nhận quá trình sử dụng đất. Tuy nhiên, đến nay khu đất vẫn chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Trước vấn đề này, Phòng Kinh tế xã Đak Đoa yêu cầu trong thời gian giải quyết các vấn đề liên quan đến đất đai, ông không được xây dựng thêm công trình phục vụ kinh doanh hoặc để ở. Hoạt động kinh doanh tại khu vực thác Ba phải tạm dừng cho đến khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định.
Đối với thủ tục về an toàn thực phẩm, PCCC và hồ sơ xây dựng, chủ cơ sở được yêu cầu phối hợp với các đơn vị liên quan để được hướng dẫn, hoàn thiện theo quy định pháp luật.
Việc phát triển dịch vụ phục vụ khách tham quan góp phần khai thác lợi thế cảnh quan thác Ba, đáp ứng nhu cầu ăn uống, nghỉ chân của du khách. Tuy nhiên, các công trình cần được xây dựng và đưa vào hoạt động đúng quy định, bảo đảm an toàn, nhất là tại khu vực sát mép suối.
Cùng với việc xử lý các hạng mục hiện có, cơ quan chức năng cần xác định hướng giải quyết phù hợp đối với từng công trình, hướng dẫn người dân hoàn thiện thủ tục nếu đủ điều kiện, đồng thời bảo vệ dòng chảy và cảnh quan tự nhiên tại khu vực thác Ba.
