(GLO)- Mấy mẹ con tôi lâu lâu lại nhắc về căn nhà cũ. Nó vẫn bền bỉ neo lại trong thẳm sâu tâm tưởng những người đã gắn một phần đời ở nơi ấy. Một căn nhà nhỏ bé mà hàm chứa cả vùng trời ký ức vô tận. Và đôi khi, những kỷ niệm và cảm giác cũ lại làm tôi nhoi nhói trái tim mỗi khi nhớ về.
Nhà cũ ở cuối con đường ngoằn ngoèo nhỏ hẹp, sau lưng là cánh rừng xanh ngút ngàn. Giữa mảnh đất mà ông ngoại để lại cho mẹ, um tùm cây lá, tre trảy, mùa hè nắng hừng hực cháy đầu, mùa đông lạnh thấu xương. Trước nhà cũ là cây trâm thân to hơn vòng ôm con nít. Đàn kiến vàng cần mẫn bò trên cành nhánh, khéo léo kết lá cây thành nhiều cái tổ. Một năm hai mùa trái chín, chị em tôi chuyền tay nhau những chùm trâm mọng căng, ngọt lịm. Ăn xong thè lưỡi ra thấy một màu trâm chín tím tím, xanh xanh, mấy chị em ngồi cười ngặt nghẽo. Cây trâm ấy đã đổ xuống vào một đêm bão ngang qua xóm làng. Sáng tỉnh dậy, thấy mọi thứ ngổn ngang, xơ xác, tôi đã òa khóc vì thương cây.
Trước cây trâm là mảnh đất bốn mùa rau trái. Trên nền đất ủ rơm khô, mùa đông trỉa đậu phộng, mùa xuân gieo đậu xanh. Sau này, mẹ còn trồng thêm hoa lay ơn để bán vào những ngày giáp Tết. Vườn của mẹ có giàn khổ qua ra trái xanh lúc lỉu, hàng mía lóng dài ngọt thanh. Có đám cây dại bên rào, thấp thoáng những bụi cỏ mực mà ngày nhỏ tôi hay vò nát để cầm máu. Ở góc vườn, bụi chuối sứ ra búp hoa đỏ thẫm, đối diện hàng khoai sọ vừa dẻo vừa bùi, nhưng đào củ lên lại rất ngứa tay. Mảnh đất mà mẹ nâng niu, chăm chút từng ngày, cũng là nơi mẹ gửi gắm bao nỗi thương con khó nói hết. Bắt đầu từ ngày anh Hai tôi rời xa mẹ mãi mãi, rồi sau này là nỗi chênh chao, nhớ ba đứa con tháng ngày đèn sách nơi phố xá.
 |
| Minh họa: Huyền Trang |
Mùa mưa, mái nhà bị dột trên, dột dưới, nước mưa rơi long tong vào mấy cái thau cũ kỹ. Ngày bão, cha mẹ thức trắng đêm lo cho ngôi nhà liêu xiêu, cố trụ lại giữa cơn giông gió tơi bời. Giấc ngủ của tôi cũng ẩm ướt, chập chờn trong tiếng gió thét gào ngoài cánh cửa, ngọn đèn dầu le lói thỉnh thoảng lại tắt phụt. Có những ngày, bữa sáng mẹ chỉ có thể nấu cháo đậu, cháo khoai để cả nhà lót dạ. Nhiều lần, mẹ lén mấy anh em tôi vào sau buồng ngồi khóc. Mẹ thường bảo, mấy chị em tôi lớn lên từ những ngày như thế, sau này mới biết quý giọt mồ hôi, quý từng đồng tiền, bát gạo.
Rồi nhà mới cũng thành hình, khang trang, vững chãi trên nền đất cũ. Ngoài mấy tấm hình hiếm hoi còn sót lại, có những dấu vết gắn liền với nhà cũ không thể phai mờ. Vết sẹo trên cổ tay chị tôi nhắc về lần chị làm vỡ cái chum đựng nước đặt trước nhà. Cái đòn gánh bóng láng, mòn dần theo năm tháng, mẹ đã gánh không biết bao nhiêu gánh củi, gánh lá nặng trĩu chất sau nhà, giờ đứng buồn hiu ở góc nhà mới. Mảnh đất trồng rau, trồng đậu chỉ còn xanh tươi trong ký ức. Cánh rừng sau nhà cũng lùi xa dần, xa dần theo các dự án quy hoạch. Mảnh đất quê như cô gái dậy thì vụt lớn lên, đầy đặn xinh đẹp, trút bỏ lớp áo quê mùa ngày xưa. Nhưng tôi biết, ngỡ như mới hôm qua thôi, những niềm thương, những buồn vui dâu bể, cả những nỗi đau đã xa, vẫn vẹn nguyên khi tôi nhìn vào mắt mẹ. Chỉ khác rằng, chúng từng là ngọn lửa thiêu đốt lòng người, giờ đây chỉ còn như lớp tro tàn âm ỉ, dịu êm.
Tôi lên con dốc sau nhà ngày xưa, ngồi trong chiều gió hoang vu thổi ngang trảng cát trắng, nghe lá xanh reo du dương khúc ca xoa dịu tâm hồn. Anh Hai giờ ở nơi nao giữa trời đất trập trùng, anh có nghe tiếng em thầm gọi?
TRẦN VĂN THIÊN
