Ngược núi lên đỉnh Ngọc Linh 'ăn Tết với sâm'

16/02/2026 16:05

Những ngày cuối năm, khi sắc xuân đã bắt đầu len lỏi xuống các bản làng dưới chân núi, thì trên đỉnh Ngọc Linh ở độ cao gần 2.000m, một cái Tết rất khác đang diễn ra.

Ở đó, người đồng bào Xơ Đăng (tỉnh Quảng Ngãi) không quây quần bên bếp lửa trong ngôi nhà sàn ấm áp, mà khoác ba lô, mang theo gạo muối, lương thực, lặng lẽ lên rừng “ăn Tết với sâm” giữa đại ngàn.

Tại các thôn làng của xã Măng Ri (tỉnh Quảng Ngãi), khi dưới bản rộn ràng gói bánh, chuẩn bị rượu cần, trên núi, những chòi canh nhỏ bằng gỗ đã đỏ lửa.

Tết với người đồng bào Xơ Đăng trồng sâm không bắt đầu bằng những mâm cỗ đủ đầy, mà bằng những ca trực nối nhau giữa đại ngàn, để bảo vệ thứ tài sản quý giá nhất của mỗi gia đình đó là những vườn sâm Ngọc Linh, thứ được ví như “quốc bảo của Việt Nam”.

Người đồng bào Xơ Đăng lên đỉnh Ngọc Linh “ăn Tết với sâm”.

Theo bà con nơi đây, thời điểm giáp và trong Tết Nguyên đán luôn được xem là những ngày “nhạy cảm”. Lợi dụng lúc nhiều gia đình ăn Tết, kẻ gian có thể đột nhập, nhổ trộm sâm, loại cây có giá trị kinh tế rất cao. Chưa kể, chuột rừng phá hoại mạnh, chỉ một đêm lơ là cũng có thể khiến cả khoảnh sâm bị “bay màu”. Vì vậy, suốt nhiều năm nay, cứ đến Tết là người dân lại rủ nhau lên núi, thay phiên túc trực ngày đêm.

Những chòi canh sâm trên đỉnh Ngọc Linh.

Anh A Đức (trú thôn Đắk Viên, xã Măng Ri) chia sẻ, mấy năm nay quen rồi, cứ gần Tết là lên rừng. Ở đây không có ti vi, sóng điện thoại chập chờn, nhưng có sâm, có rừng thì vẫn là Tết.

Theo anh Đức, gia đình anh là một trong 7 hộ thay phiên nhau canh giữ vườn sâm chung. Từ khoảng 20 tháng Chạp đến mùng 5 Tết, mỗi ca trực kéo dài vài ngày. Trước khi bàn giao, người ca trước phải đi một vòng quanh vườn, kiểm tra kỹ từng hàng rào, từng bẫy chuột rồi mới yên tâm rời chòi.

Chế biến các món ăn ngay tại các chòi canh.

Còn anh A Nghiêm (trú xã Măng Ri - chủ vườn hơn 5.000 gốc sâm) nói rằng, năm nào cũng vậy, cứ đến Tết là anh em lại “khăn gói lên núi ăn Tết với sâm”. Một vườn mất là cả làng lo. Trên này lạnh lắm, đêm phải mặc mấy lớp áo, không điện, không sóng điện thoại ổn định. Nhưng ai cũng ráng. Về dưới bản làng ăn Tết thì vui đó, nhưng sợ kẻ gian lợi dụng lúc không có người nhổ trộm sâm.

Bà con vừa đón Tết ngay tại rừng để chăm sóc sâm, bảo vệ vườn sâm.

Theo ông Phạm Xuân Quang - Chủ tịch UBND xã Măng Ri, việc bà con Xơ Đăng lên rừng canh sâm dịp Tết đã trở thành thông lệ nhiều năm nay. Sâm Ngọc Linh là cây trồng chủ lực, gắn với sinh kế và tương lai của hàng trăm hộ dân trong xã. Dịp Tết cũng là lúc nguy cơ trộm cắp, chuột phá hoại cao nhất, buộc người dân phải dựa vào tinh thần cộng đồng, thay phiên nhau bảo vệ để cùng nhau giữ sinh kế.

Theo Nguyễn Ngọc (TPO)

Xem link nguồn