Thông tin trên được Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng nêu tại Hội nghị sơ kết, đánh giá công tác người cao tuổi 7 tháng đầu năm 2026 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới, do Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà - Chủ tịch Ủy ban Quốc gia về Người cao tuổi Việt Nam chủ trì sáng 17-8.
Theo đánh giá tác động chính sách, nếu hạ độ tuổi hưởng trợ cấp từ 75 xuống 70 tuổi, kinh phí thực hiện dự kiến tăng thêm khoảng 11.680 tỷ đồng/năm.
Ai đang được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội?
Theo quy định hiện hành tại Điều 21 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 và Nghị định 176/2025/NĐ-CP, từ ngày 1-7-2025, công dân Việt Nam từ đủ 75 tuổi trở lên được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội nếu không hưởng lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng, hoặc đang hưởng các khoản này nhưng thấp hơn mức trợ cấp hưu trí xã hội theo quy định; đồng thời có văn bản đề nghị hưởng trợ cấp.
Riêng người từ đủ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi hiện cũng có thể được hưởng, nhưng phải thuộc hộ nghèo hoặc hộ cận nghèo và đáp ứng các điều kiện về lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và hồ sơ theo quy định.
Mức trợ cấp hưu trí xã hội hiện được quy định là 500.000 đồng/người/tháng. Trường hợp đồng thời thuộc diện hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng thì được hưởng chế độ có mức cao hơn.
Nếu hạ xuống 70 tuổi, ai sẽ có thêm cơ hội?
Điểm đáng chú ý của phương án đang được nghiên cứu là mở rộng diện người từ 70 đến dưới 75 tuổi được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, thay vì chỉ những người trong nhóm tuổi này thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo như quy định hiện nay.
Tuy nhiên, cần lưu ý đây mới là phương án đang được nghiên cứu, chưa phải quy định đã có hiệu lực. Tại dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội, Bộ Nội vụ từng đề xuất giao Chính phủ quyết định điều chỉnh giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp xuống đủ 70 tuổi, căn cứ điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và khả năng cân đối ngân sách từng thời kỳ.
Theo Bộ Nội vụ, sau khi giảm độ tuổi hưởng trợ cấp từ 80 xuống 75 tuổi, số người sau độ tuổi nghỉ hưu được hưởng lương hưu, bảo hiểm xã hội hằng tháng và trợ cấp hưu trí xã hội tăng thêm khoảng 500.000 người, đưa tỷ lệ người được hưởng lên gần 42% vào năm 2025. Tuy nhiên, con số này vẫn thấp hơn mục tiêu khoảng 60% số người sau độ tuổi nghỉ hưu được hưởng lương hưu, bảo hiểm xã hội hằng tháng và trợ cấp hưu trí xã hội vào năm 2030 theo Nghị quyết 28-NQ/TW.
Vì sao chưa thể áp dụng ngay?
Việc mở rộng đối tượng hưởng trợ cấp đồng nghĩa với áp lực lớn hơn đối với ngân sách nhà nước. Bộ Nội vụ ước tính riêng phương án giảm tuổi từ 75 xuống 70 sẽ làm tăng chi khoảng 11.680 tỷ đồng mỗi năm. Vì vậy, việc điều chỉnh độ tuổi cần được cân nhắc cùng khả năng ngân sách và tương quan với các chính sách bảo hiểm xã hội khác.
Tại hội nghị ngày 17-8, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu việc mở rộng diện bao phủ trợ cấp hưu trí xã hội phải đi kèm đánh giá đầy đủ tác động đối với ngân sách và mối tương quan với hệ thống chính sách bảo hiểm xã hội.
Chính phủ cũng đang đặt vấn đề hoàn thiện chính sách người cao tuổi trong bối cảnh già hóa dân số, đồng thời thúc đẩy hệ sinh thái “kinh tế bạc” để người cao tuổi không chỉ được chăm lo mà còn có điều kiện tiếp tục tham gia và đóng góp cho xã hội.
Như vậy, nếu phương án được thông qua và triển khai, nhóm đáng chú ý nhất là người từ đủ 70 đến dưới 75 tuổi hiện chưa thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo và chưa có lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng.
Tuy nhiên, tại thời điểm hiện nay, nhóm này chưa đương nhiên được hưởng trợ cấp theo diện mở rộng; chính sách giảm tuổi vẫn đang trong quá trình nghiên cứu, hoàn thiện.
