Hoa văn Việt Nam thêm một lần tiếc nuối

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Cuốn sách Hoa văn Việt Nam - Từ thời tiền sử đến nửa đầu thời kỳ phong kiến của cố PGS Nguyễn Du Chi (Nhà xuất bản Hồng Đức) đang được giới thiệu tới độc giả.

 

Bìa sách và một hoa văn được in trong sách (ảnh nhỏ) - Ảnh: K.M
Bìa sách và một hoa văn được in trong sách (ảnh nhỏ) - Ảnh: K.M




Hoa văn Việt Nam - Từ thời tiền sử đến nửa đầu thời kỳ phong kiến được xuất bản lần đầu tiên năm 2003, nhân giỗ 3 năm của PGS Nguyễn Du Chi (1938 - 2000).

PGS Nguyễn Du Chi sinh tại xã Ích Hậu, H.Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh, trong một gia đình có nhiều đóng góp về nghiên cứu khoa học cho đất nước. Ông nội là Nguyễn Hiệt Chi - người sáng lập Công ty Liên Thành và Trường Dục Thanh (Phan Thiết); bác ruột là bác sĩ Nguyễn Kinh Chi - từng làm Thứ trưởng Bộ Y tế và chuyên gia dân tộc học; bố đẻ là GS Nguyễn Đổng Chi - nhà nghiên cứu văn hóa dân gian, nhà dân tộc học và chuyên gia Hán Nôm; anh ruột là GS Nguyễn Huệ Chi - có tiếng với công trình Thơ văn Lý Trần...

Năm 1962, Nguyễn Du Chi tốt nghiệp Khoa Ngữ văn - Trường ĐH Sư phạm Vinh (Nghệ An), về công tác tại Viện Mỹ thuật (thuộc Đại học Mỹ thuật Việt Nam) cho đến khi qua đời. Gần 40 năm cống hiến cho ngành nghiên cứu mỹ thuật, làm Trưởng ban Nghiên cứu mỹ thuật cổ, Thư ký Hội đồng khoa học, PGS Nguyễn Du Chi và các đồng nghiệp đã xác lập một trật tự chính xác về phân kỳ lịch sử mỹ thuật Việt Nam. PGS - nhà giáo nhân dân Nguyễn Lương Tiểu Bạch đánh giá ông xứng đáng là chuyên gia về kiến trúc cổ truyền người Việt.

Hoa văn Việt Nam - Từ thời tiền sử đến nửa đầu thời kỳ phong kiến là một trong 2 công trình nghiên cứu của Nguyễn Du Chi được trao Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật (2002). Sách được tác giả chia làm 3 chương lớn: chương 1: Hoa văn thời tiền sử, chương 2: Hoa văn thời sơ sử, chương 3: Hoa văn nửa đầu thời phong kiến. Hai chương đầu, PGS Nguyễn Du Chi phân loại theo hình mẫu trang trí như hoa văn bọ gậy, hoa văn sóng nước, hoa văn hình về loài cỏ, hoa văn các loại hình người nhảy múa... Chương 3, tác giả phân loại hoa văn theo mô típ như rồng, phượng, hoa cúc, hoa sen... Từ đó, tác giả phân tích sâu về các biểu tượng của mô típ này trong xã hội, về mối quan hệ của hoa văn Việt Nam với các nền văn hóa khác trong khu vực.

Đáng tiếc là PGS Nguyễn Du Chi viết đến hoa văn hình hoa mẫu đơn thì đột ngột ốm nặng rồi qua đời. Chính điều này khiến cho nội dung cuốn sách phải dừng lại ở các hoa văn thế kỷ XV. Từ thế kỷ XVI đến hết thời Nguyễn và nửa đầu thế kỷ XX, dù tư liệu đã được ông chuẩn bị đầy đủ song không thể có ai tiếp tục viết thay ông. Ngoài ra, những người biên soạn sách Hoa văn Việt Nam - Từ thời tiền sử đến nửa đầu thời kỳ phong kiến trong lần xuất bản đầu tiên còn cho biết thêm, có thể vẫn thiếu cả hoa văn nghệ thuật Champa và di tích miền Nam mà sinh thời PGS Nguyễn Du Chi đã có nhiều dịp đi thực tế nghiên cứu.

Một điều đáng tiếc nữa cho lần xuất bản mới đây, không hiểu vì lý do gì, các hình minh họa hoa văn đi kèm không được chú ý chăm chút. Cả cuốn sách chỉ in hai màu đen trắng khiến cho nhiều họa tiết hoa văn rất lem nhem, không bằng lần xuất bản đầu tiên gần 20 năm trước, trong sách còn những hình màu. Chính vì chỉ in hai màu đen trắng này đã làm giảm đi nhiều giá trị của cuốn sách, nhất là với những bạn đọc chuyên ngành đòi hỏi độ chính xác cao và những người yêu sách kỳ khu muốn những cuốn sách vừa hay về nội dung vừa đẹp về hình thức. Bên cạnh đó, việc biên tập cho lần tái bản này cũng chưa được chăm chút kỹ càng, còn sót lỗi chính tả cả về kỹ thuật lẫn nội dung.

 

Theo Khải Mông (thanhnien)

Có thể bạn quan tâm

Tái hiện lễ ăn hỏi truyền thống của dân tộc Jrai tại làng Ơp, phường Pleiku, tỉnh Gia Lai nhằm phát triển du lịch

Phục dựng lễ ăn hỏi truyền thống của người Jrai gắn với phát triển du lịch cộng đồng

(GLO)- Giữa làng Ơp (phường Pleiku, tỉnh Gia Lai), lễ ăn hỏi truyền thống của người Jrai được phục dựng với đầy đủ nghi thức. Hoạt động này góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa địa phương, đồng thời mở ra hướng phát triển du lịch cộng đồng, tạo thêm sinh kế, nâng cao đời sống người dân.

Gìn giữ và phát huy giá trị di sản Hán Nôm

Cần phối hợp liên ngành để gìn giữ và phát huy giá trị di sản Hán Nôm

(GLO)- Từ những sắc phong, gia phả, văn tế, địa bạ đến hoành phi, câu đối…, di sản Hán Nôm đang lưu giữ trên vùng đất Gia Lai là lớp trầm tích đặc biệt của lịch sử và văn hóa. Việc nhận diện giá trị, gìn giữ kho tư liệu này sẽ gợi mở con đường bảo tồn, phát huy giá trị di sản trong đời sống.

Ngân vang tiếng cồng chiêng Chăm H’roi

Ngân vang tiếng cồng chiêng Chăm H’roi

(GLO)- Trước những đổi thay của đời sống hiện đại, các nghệ nhân người Chăm H’roi ở Câu lạc bộ (CLB) Cồng chiêng làng Canh Thành (xã Vân Canh, tỉnh Gia Lai) vẫn bền bỉ gìn giữ tiếng cồng, tiếng chiêng - linh hồn văn hóa của dân tộc mình.

Đến Paris xem tuần phim Việt Nam

Đến Paris xem tuần phim Việt Nam

Tuần lễ điện ảnh VN tại Paris - hành trình ánh sáng và đáng nhớ của cộng đồng người VN tại Pháp và châu Âu - diễn ra từ 5 - 12.12. Đây là tuần lễ phim VN đầu tiên được tổ chức quy mô với số lượng khán giả khổng lồ.

Lời nứa tre kể chuyện buôn làng

Lời nứa tre kể chuyện buôn làng

(GLO)- Bằng sự trao truyền thế hệ mạnh mẽ, sản phẩm của làng đan gùi Ngơm Thung của đồng bào Jrai (xã Ia Băng) lâu nay nổi tiếng về nét đẹp, độ bền chắc. Ðiều rất bất ngờ với nhiều người là một trong những hạt nhân làm nên tiếng thơm ấy hãy còn rất trẻ: nghệ nhân Rinh-năm nay vừa tròn 40 tuổi.

Chuyện những người tiếp lửa di sản

Chuyện những người tiếp lửa di sản

(GLO)- Liên tiếp 2 lớp bồi dưỡng về di sản văn hóa phi vật thể do Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch tổ chức mới đây trên địa bàn phía Tây tỉnh Gia Lai đã tạo cơ hội quý giá và khuyến khích nghệ nhân trao truyền cho thế hệ kế cận niềm say mê, tâm huyết bảo tồn và phát huy giá trị di sản.

Hồi sinh đội bả trạo Xương Lý

Hồi sinh đội bả trạo Xương Lý

(GLO)- Hơn 1 tháng nay, tại Lăng Ông Nam Hải vạn đầm Xương Lý (làng biển Nhơn Lý, phường Quy Nhơn Ðông, tỉnh Gia Lai), đội bả trạo địa phương tập luyện rất tích cực với quyết tâm hồi sinh hình thức diễn xướng vốn chỉ còn trong ký ức người già.

Đồng hồ đá độc nhất Việt Nam

Đồng hồ đá độc nhất Việt Nam

Trải qua nhiều giai đoạn tách nhập nhưng Cà Mau vẫn giữ được bản sắc độc đáo riêng. Xứ này là nơi cộng cư của người Việt, người Khmer, người Hoa...; trong đó văn hóa tín ngưỡng của người Hoa còn khá đậm nét.

null