Giêng hai ăn ngọn đậu bùi

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
(GLO)- Một sáng cuối Giêng gọi điện về hỏi thăm nhà, tôi mới hay mẹ vừa từ đồng làng về, tay hãy còn bưng chiếc nón lá đựng mớ ngọn đậu đỏ, đậu đen non mướt. Mẹ cười hiền lành: “Món này giờ ít ai còn nhớ, thế nhưng đã ăn thì thể nào cũng nghiện!”. Lời nhắc nhớ của mẹ khiến tôi bỗng dưng thèm được ăn món rau đặc biệt này quá đỗi!
Ngày trước, quê tôi hầu như nhà nào cũng trồng đậu bên cạnh đậu phộng, mè, bắp, khoai… Những ngày cuối tháng 10 Âm lịch, nhà nào nhà nấy đã bắt đầu chộn rộn làm đất, gieo hạt, tưới tắm, chăm bón cho từng luống từng vạt đậu. Cứ thế ra Giêng, trời nắng ấm, đậu bén hơi xuân vươn lên xanh mỡ màng. Đây cũng là mùa đậu cho ngọn béo mập, giòn ngọt, thơm bùi nhất.
Ngày còn nhỏ, tôi vẫn thường theo mẹ ra đồng. Chỉ một, hai lần quan sát mẹ làm, tôi đã học được “bí kíp” hái ngọn đậu sao cho đúng cách. Đó là phải dùng ngón tay cái và tay trỏ bấm từng ngọn đậu dài 10-12 cm. Mẹ bảo: “Đây là khoảng mà ngọn đậu ngon nhất, dù có chế biến bất kỳ món nào”. Cứ thế, năm nào ra Giêng, tôi cũng theo mẹ ra đồng thu hoạch ngọn đậu. Tôi vẫn thường gọi đó là lộc, là thức quà đặc biệt mà đất trời giêng hai đã ban tặng cho những người dân nghèo quê tôi.
Cùng với ngọn khoai lang, rau muống, rau sam, dền cơm,… ngọn đậu là sự lựa chọn ưu tiên của mẹ cho bữa cơm gia đình những ngày gian khó. Ngọn đậu được hái về, khi thì mẹ luộc chấm mắm ớt tỏi, khi mẹ nấu canh với cua hoặc tép đồng,… Nhưng tôi thích nhất món ngọn đậu xào tỏi dân dã mẹ vẫn thường làm. Nhờ món này, gia đình tôi chẳng những có được bữa cơm no bụng mà còn giúp khẩu vị thêm thơm ngon, đậm đà.
Ngọn đậu hái về được mẹ rửa sạch rồi để ráo. Riêng phần ngọn có nhiều lá, mẹ vò sơ qua cho lá mềm hơn để khi ăn sẽ cảm nhận được rõ vị ngọt bùi. Mẹ cho một phần nước vừa đủ ăn vào nồi, cho ít muối hạt, bắc lên bếp nấu sôi, sau đó cho ngọn đậu vào nồi, dùng đũa trở qua trở lại đến khi ngọn rau xanh đều mới vớt ra rổ. Phần nước luộc rau được mẹ vắt chanh, nêm nếm gia vị dùng làm canh; riêng phần rau luộc sẽ tiếp tục được xào. Mẹ cho mỡ vào chảo, phi với tỏi đã được băm nhuyễn. Khi tỏi thơm, mẹ tiếp tục cho phần ngọn đậu luộc vào, đảo đều, thêm gia vị đầy đủ, vừa ăn rồi tắt bếp, cho ra đĩa.
Minh họa: Huyền Trang
Minh họa: Huyền Trang
Những bữa cơm với món ngọn đậu xào tỏi vừa thơm bùi, vừa beo béo, đậm vị, hao cơm đến độ tôi ăn liền mấy chén mà vẫn chưa thấy no bụng. Nhớ khoảng thời gian sau này, khi đã lên phố học đại học, quà mẹ gửi mỗi tuần cho tôi, bên cạnh gạo, khoai, hành, tỏi; bên cạnh con tôm con cá; quả na, quả ổi,… còn có cả bó ngọn đậu ngọt ngon được gói trong chiếc lá chuối xanh cột dây rơm. Mẹ vẫn thường nói: “Trên phố, cái gì cũng phải ra chợ mua mới có chứ ở quê thì chỉ cần đem rổ ra vườn hay ra đồng một tí, kiểu gì cũng có mớ rau cải thiện khi nhỡ bữa”. Những thức quà bình dị, yêu thương như thế từ quê nhà đã dần nuôi lớn ước mơ của tôi mỗi ngày.
Giờ cuộc sống không còn khó khổ như xưa. Ấy vậy mà những món ăn dân dã, bình dị một thời từ ngọn rau lang, ngọn đậu, ngọn bầu… nay có khi lại trở thành đặc sản, được nhiều người ưa chuộng. Đơn giản bởi đây là nguồn rau sạch, lạ miệng, giúp bữa ăn càng thêm hấp dẫn, thú vị. Yêu quê hương, yêu những gì dung dị, đời thường, tôi càng thêm trân quý những sản vật có được từ mồ hôi, công sức của người dân lao động dù chỉ là mớ rau, con cá.
Sáng cuối tuần, dạo qua cổng chợ, tôi chợt thấy bóng dáng bà cụ ngồi bó gối bên mấy bó ngọn đậu đặt trong rổ tre. Nhìn tôi, bà móm mém cười, đon đả: “Tháng Giêng ăn ngọn đậu bùi/Bâng khuâng nhớ mẹ bùi ngùi ruột đau… Cô ơi, ngọn đậu mùa này ngon lắm, mua giúp bà đi cô!”. Ngắm nụ cười bình dị của bà, tôi như thấy bóng dáng mẹ tôi nơi quê nhà, càng da diết nhớ món ngọn đậu ngọt bùi một thuở!
LÊ THỊ XUYÊN

Có thể bạn quan tâm

Thơ Đào An Duyên: Ghi ở Đền Hùng

Thơ Đào An Duyên: Ghi ở Đền Hùng

(GLO)- 

Cảnh vật trên đỉnh Nghĩa Lĩnh cũ xưa như nghìn năm vẫn thế. Tác giả như lạc về nghìn xưa ấy và cảm nhận được bước luân chuyển vần vũ của thời gian. Vật đổi sao dời, chỉ có những buổi chiều nơi đây luôn mãi trong xanh…

Thiết chế văn hóa cộng đồng

Thiết chế văn hóa cộng đồng

Từ giữa tháng 3.2024, dù chỉ mới hoạt động thử nghiệm, chưa hoàn thiện bàn giao, nhưng nhiều người vẫn chờ đợi suốt nhiều giờ để chờ xem nhạc nước tại quảng trường 29.3 (đường 2.9, Q.Hải Châu, TP.Đà Nẵng).
Thơ Nguyễn Tấn Hỷ: Hoàng hôn

Thơ Nguyễn Tấn Hỷ: Hoàng hôn

(GLO)- "Hoàng hôn" của nhà thơ Nguyễn Tấn Hỷ là tác phẩm nhiều cảm xúc trước bóng chiều hoàng hôn. Trong tia nắng le lói cuối ngày, những cánh chim mải miết tìm về tổ ấm, những đôi chân lam lũ mải miết về nhà...
Gương mặt thơ: Hoàng Vũ Thuật

Gương mặt thơ: Hoàng Vũ Thuật

(GLO)- Hoàng Vũ Thuật thuộc thế hệ nhà thơ đàn anh của tôi, cùng lứa với các tài hoa như Nguyễn Trọng Tạo, Nguyễn Khắc Thạch, Thạch Quỳ... ở miền Trung. Dẫu lớn tuổi nhưng ông luôn có ý thức tìm tòi, cách tân thơ cả hình thức và nội dung.
Thơ Nguyễn Ngọc Hưng: Nắng

Thơ Nguyễn Ngọc Hưng: Nắng

(GLO)- Nắng hòa cùng bốn mùa xuân, hạ, thu, đông thành những gam màu khác nhau. Trong bài thơ mới của tác giả Nguyễn Ngọc Hưng, nắng được hóa thân thành "cô bé" với những tính cách nhí nhảnh, đáng yêu...
Gương mặt thơ: Nguyễn Ngọc Tư

Gương mặt thơ: Nguyễn Ngọc Tư

(GLO)- Tôi quen và chơi với Nguyễn Ngọc Tư đã mấy chục năm và cũng hết sức bất ngờ khi mới đây chị công bố... thơ, mà tới 2 tập liên tiếp và bán tơi tới. Thì cả nước đều biết Nguyễn Ngọc Tư là nhà văn nổi tiếng, nhất là sau khi “Cánh đồng bất tận” xuất hiện.
Thơ Lê Từ Hiển: Cỏ mây

Thơ Lê Từ Hiển: Cỏ mây

(GLO)- "Cỏ mây" của nhà thơ Lê Từ Hiển như một khúc tự tình của hoa dại, của mây trời, thỏa sức sống đời thảnh thơi nơi triền sông, cô độc trong sự ngọt ngào, hồn nhiên, ngất ngưởng...
Gương mặt thơ: Bùi Quang Thanh

Gương mặt thơ: Bùi Quang Thanh

(GLO)- Nhà thơ Bùi Quang Thanh quê Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh, tuổi Canh Dần (1950). Năm 1971, ông là lính của Mặt trận Tây Nguyên, đã từng tham gia chiến dịch giải phóng Đăk Tô-Tân Cảnh 1972 và suýt nữa thì nằm lại giữa rừng “cánh Trung” vì sốt rét.