Giải mã được dòng chữ khắc 2.600 năm tuổi ở Thổ Nhĩ Kỳ

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News

Một dòng chữ cổ 2.600 năm tuổi bị hư hỏng nặng được trang trí bằng hình sư tử và nhân sư ở Thổ Nhĩ Kỳ cuối cùng đã được giải mã, và nó được cho là liên quan đến "mẹ của các vị thần".

Tượng đài có dòng chữ cổ được gọi là Arslan Kaya (còn được viết là Aslan Kaya), có nghĩa là "đá sư tử" trong tiếng Thổ Nhĩ Kỳ. (Ảnh: Daphnusia)
Tượng đài có dòng chữ cổ được gọi là Arslan Kaya (còn được viết là Aslan Kaya), có nghĩa là "đá sư tử" trong tiếng Thổ Nhĩ Kỳ. (Ảnh: Daphnusia)

Mark Munn, giáo sư về lịch sử và khảo cổ học Hy Lạp cổ đại tại Đại học Tiểu bang Pennsylvania, Mỹ, cho biết đã giải mã được dòng chữ này trong một bài báo vừa được đăng trên tạp chí Kadmos.

Tượng đài, được khắc hình ảnh sư tử và nhân sư, được gọi là Arslan Kaya (còn được viết là Aslan Kaya), có nghĩa là "đá sư tử" trong tiếng Thổ Nhĩ Kỳ. Chữ khắc này đánh vần là "Materan", một nữ thần của người Phrygians, người đã phát triển mạnh mẽ ở nơi hiện là Thổ Nhĩ Kỳ từ khoảng năm 1200 đến năm 600 trước Công nguyên. Họ biết bà "chỉ đơn giản là Mẹ".

Các nền văn hóa cổ đại khác cũng tôn kính Materan. "Người Hy Lạp biết bà là Mẹ của các vị thần", Munn nói, lưu ý rằng người La Mã gọi bà là "Magna Mater" hay "Mẹ vĩ đại". Vào thời điểm tượng đài được xây dựng, một vương quốc được gọi là Lydia, cũng rất tôn trọng Materan, có thể đã cai trị khu vực này.

Tượng đài bị hư hại nặng nề do thời tiết và cướp bóc, khiến cho dòng chữ khắc cực kỳ khó đọc. Để giải quyết bí ẩn, Munn đã chụp ảnh dòng chữ khắc một cách chi tiết khi ánh sáng tốt và xem xét lại các bức ảnh và hồ sơ cũ hơn về dòng chữ khắc.

Munn cho biết, rất có lý khi tượng đài mang tên Materan vì nó cũng chứa hình ảnh của nữ thần. Tên Materan có thể là một phần của dòng chữ khắc và có ý nghĩa lớn hơn việc giải thích ai là người đã ủy quyền cho dòng chữ khắc đó và Materan là ai.

Theo Hà Thu (TPO/nguồn Live Science)

Có thể bạn quan tâm

Chuyển đổi số nâng cao hiệu quả quản lý đo lường, chất lượng

Chuyển đổi số nâng cao hiệu quả quản lý đo lường, chất lượng

(GLO)- Thời gian qua, Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng (Sở Khoa học và Công nghệ) đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, cải cách TTHC và hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng chương trình bảo đảm đo lường, góp phần bảo đảm tính chính xác trong giao dịch thương mại, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Đại diện các doanh nghiệp và tổ chức vinh dự nhận giải thưởng dành cho 97 đơn vị tiêu biểu có thành tựu xuất sắc trong lĩnh vực chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.

Vinh danh 97 đơn vị tiêu biểu tạo dấu ấn trong chuyển đổi số

(GLO)- Lễ biểu dương “Thành tựu tác động vì Việt Nam số” (Vietnam I4 Impact Awards) năm 2026 diễn ra tại Hà Nội ngày 30-5. Theo đó, 97 đơn vị được vinh danh có thành tựu xuất sắc trong lĩnh vực chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ vào thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội.

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại cuộc họp cho chủ trương về công tác nghiên cứu khoa học cơ bản

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại cuộc họp cho chủ trương về công tác nghiên cứu khoa học cơ bản

(GLO)- Sáng 25-5, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm - Trưởng ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chủ trì buổi làm việc của Thường trực Ban Chỉ đạo để cho chủ trương về công tác nghiên cứu khoa học cơ bản.

Tăng cường bảo vệ tài sản trí tuệ trong thời đại số

Tăng cường bảo vệ tài sản trí tuệ trong thời đại số

(GLO)- Luật Sở hữu trí tuệ hiện hành cũng quy định rõ trách nhiệm bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan và quyền sở hữu công nghiệp trong môi trường số. Phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai có cuộc trao đổi với ông Phan Hồ Giang-Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ về vấn đề này.

Kiểm soát hình ảnh AI

Kiểm soát hình ảnh AI

Gần đây, nhiều quốc gia liên tục thắt chặt việc kiểm soát thông qua các hình thức dán nhãn, xử lý sai phạm liên quan việc sử dụng hình ảnh được tạo từ công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI).

Phát hiện khoảng 100 quả trứng khủng long hóa thạch tại Pháp, niên đại ước tính 72 triệu năm

Phát hiện khoảng 100 quả trứng khủng long hóa thạch tại Pháp, niên đại ước tính 72 triệu năm

(GLO)- Bảo tàng Khủng long Mèze tọa lạc tại tỉnh Hérault (miền Nam nước Pháp) cho biết vừa phát hiện khoảng 100 quả trứng khủng long hóa thạch có niên đại ước tính 72 triệu năm; qua đó đưa khu vực này trở thành một trong những điểm khảo cổ quan trọng hàng đầu thế giới.

null