Dòng máu anh hùng: Con gái của sĩ quan công binh

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
Trong số 64 cán bộ, chiến sĩ Hải quân nhân dân Việt Nam hy sinh ngày 14.3.1988 ở Gạc Ma - Trường Sa, có 26 bộ đội của Lữ đoàn 83 công binh hải quân và trong số ấy, có 2 sĩ quan khi hy sinh đã có vợ con ở quê nhà. Đó là thượng úy Nguyễn Minh Tâm (trợ lý thi công) và Trần Văn Phòng (đại đội phó).

Quyết tâm làm kỹ sư xây dựng

Cô giáo Phan Thị Quý năm nay 65 tuổi, đang sống một mình trong căn nhà nhỏ ven đường liên xã Dân Chủ, H.Hưng Hà (Thái Bình). Kể về người chồng - liệt sĩ Nguyễn Minh Tâm, cô nhớ lại: Ở cùng thôn Phú Hội, cùng đi bộ mỗi ngày gần 5 tiếng đồng hồ lên thị trấn, học hết cấp 3 Bắc Hưng Hà (nay là Trường THPT Bắc Duyên Hà). Cuối năm 1974, anh Nguyễn Minh Tâm (sinh năm 1956) tốt nghiệp cấp 3 (hệ 10/10) đang chờ kết quả xét tuyển vào Đại học Xây dựng thì có giấy gọi nhập ngũ, tháng 12.1974.

Tàu HQ-931 đưa thương binh trận 14.3.1988 về căn cứ Cam Ranh. Ảnh: QCHQ

Tàu HQ-931 đưa thương binh trận 14.3.1988 về căn cứ Cam Ranh. Ảnh: QCHQ

Do đã tốt nghiệp lớp 10/10, thuộc đối tượng "có trình độ", nên chiến sĩ Tâm được đưa lên Trường trung cấp Kỹ thuật công binh (đóng ở Ba Vì, TP.Hà Nội). Sau 4 năm làm trợ giảng, chuẩn úy Nguyễn Minh Tâm tự ôn luyện và được Binh chủng Công binh cử đi thi Đại học Xây dựng, trúng tuyển vào học tại khoa Thủy lợi - cảng (nay là khoa Xây dựng công trình thủy), từ 1978 - 1982. Tốt nghiệp Đại học Xây dựng, anh Tâm được thăng hàm thiếu úy, làm trợ lý thi công, thuộc ban tham mưu, Trung đoàn Công binh 83 (nay là Lữ đoàn 83), Quân chủng Hải quân.

Năm 1981, anh Tâm và chị Quý kết hôn. Đầu tháng 10.1982, con gái đầu Nguyễn Thị Minh Hà chào đời. Cuối tháng 9.1985, con gái thứ Nguyễn Tú Huế sinh ra khi bố Tâm đang công tác xa. Đầu năm 1987, thượng úy Nguyễn Minh Tâm, trước khi về đơn vị trả phép, hứa với 3 mẹ con "Tết Nguyên đán Mậu Thìn 1988 sẽ xin nghỉ tết dài ngày". Thế nhưng cuối năm ấy, anh viết thư báo "đơn vị báo động chiến đấu, sẽ về sau"…

Tài liệu lưu trữ của Vùng 4 Hải quân ghi lại: "20 giờ 10 ngày 11.3.1988, tàu HQ-604 xuất phát từ căn cứ Cam Ranh đi đóng giữ đảo Gạc Ma. Trên tàu, đông nhất là lực lượng của Trung đoàn 83 công binh hải quân, gồm 70 người, được chia làm 2 khung xây dựng: một do thượng úy - kỹ sư Nguyễn Minh Tâm chỉ huy; khung còn lại do thượng úy Trần Văn Phòng (Phó đại đội trưởng Đại đội 9, Tiểu đoàn 887) chỉ huy ".

Sáng 14.3.1988, phía Trung Quốc bất ngờ nổ súng vào lực lượng ta đang làm nhiệm vụ trên đảo Gạc Ma, sau đó nã pháo bắn chìm, bắn cháy các tàu HQ-604, HQ-605, HQ-505 và sát hại 64 cán bộ, chiến sĩ hải quân. Cả 2 khung trưởng Nguyễn Minh Tâm và Trần Văn Phòng nằm lại trên bãi san hô Gạc Ma cùng 24 chiến sĩ công binh của mình, đều tuổi 18 - 20.

Chị Nguyễn Tú Huế bên mộ người cha Nguyễn Minh Tâm, tại nghĩa trang liệt sĩ xã Dân Chủ, H.Hưng Hà, Thái Bình. Ảnh: Mai Thanh Hải

Chị Nguyễn Tú Huế bên mộ người cha Nguyễn Minh Tâm, tại nghĩa trang liệt sĩ xã Dân Chủ, H.Hưng Hà, Thái Bình. Ảnh: Mai Thanh Hải

Chúng con đã lớn

"Cứ như là anh ấy biết sẽ hy sinh", cô giáo Phan Thị Quý nói vậy và kể: Trước khi lên tàu ra đảo, anh Tâm gửi 2 chiếc nhẫn vàng cho 2 con gái; chiếc đài, cái đồng hồ đeo tay cho vợ. Cuối tháng 8.1988, đơn vị trao lại di vật của liệt sĩ Nguyễn Minh Tâm cho gia đình. Ngoài mấy bộ quân phục cũ, chăn màn… vẫn còn nguyên chiếc ruột tượng đựng gạo và chiếc khăn mặt sờn rách mà anh Tâm được cấp phát, dùng từ hồi mới nhập ngũ.

Chồng mất, nhà lại toàn con gái, nên cô giáo Quý phải vay mượn, chắt chiu mãi mới mua được cái ao cạnh đường làng, có mẩu đất kê vừa chiếc giường, cái bếp lò, để ở. Hơn 10 năm sau đó, 3 mẹ con cặm cụi nhặt từng xô đất, mảnh gạch vỡ, xô bùn để lấp xong mảnh ao. Năm 2008, lãnh đạo cấp trên về thăm gia đình liệt sĩ Nguyễn Minh Tâm, giật mình thảng thốt: "Nhà sĩ quan, sao lại để thế này?" và chỉ đạo các đơn vị tìm cách giúp đỡ. Tháng 5.2009, ngôi nhà tình nghĩa của Quân chủng Hải quân được hoàn tất và bàn giao cho gia đình liệt sĩ Tâm, nhân kỷ niệm 54 năm ngày thành lập Hải quân nhân dân Việt Nam.

"Giờ nghĩ lại, vẫn không tưởng tượng nổi là 3 mẹ con đã vượt qua những ngày cơ hàn vất vả như thế", cô giáo Quý lại tần ngần: lương thực, thực phẩm cấp phát theo chế độ bao cấp, gia đình bộ đội - giáo viên không được chia ruộng, cô giáo Quý ngoài giờ dạy học, lăn lộn chăn nuôi, trồng rau. Mỗi buổi sáng, cô Quý còng lưng gánh khoai lang lên bán ở chợ Cầu, xong mới tất tả về nhà rồi lên lớp dạy môn toán.

Nữ kiến trúc sư Trần Thị Phương Lan (con gái liệt sĩ Trần Văn Phòng) và chồng đang làm việc tại nhà riêng ở TP.HCM. Ảnh: Phương Nam

Nữ kiến trúc sư Trần Thị Phương Lan (con gái liệt sĩ Trần Văn Phòng) và chồng đang làm việc tại nhà riêng ở TP.HCM. Ảnh: Phương Nam

Nữ kiến trúc sư Trần Thị Phương Lan

Đầu tháng 3.1988, thượng úy Trần Văn Phòng (sinh năm 1960, ở xã Minh Tân, H.Kiến Xương, Thái Bình; nhập ngũ tháng 3.1979) đang là Phó đại đội trưởng Đại đội 9, Tiểu đoàn 887, Trung đoàn 83 công binh hải quân (nay là Lữ đoàn 83), thì được cấp trên giao nhiệm vụ làm khung trưởng, đưa bộ đội theo tàu HQ-604 ra chốt giữ, xây dựng đảo Gạc Ma.

Sáng 14.3.1988, thượng úy Trần Văn Phòng hy sinh cùng 63 cán bộ, chiến sĩ các đơn vị Hải quân nhân dân Việt Nam (Lữ đoàn 83, Lữ đoàn 146, Lữ đoàn 125, Đoàn 6 đo đạc biên vẽ bản đồ, Học viện Hải quân).

Thượng úy Trần Văn Phòng hy sinh, để lại người vợ Nguyễn Thị Bích Lạc (nhân viên quân y Lữ đoàn 83, hiện đã nghỉ hưu với quân hàm thiếu tá - quân nhân chuyên nghiệp) khi ấy mới 28 tuổi và con gái nhỏ Trần Thị Phương Lan.

Trần Thị Phương Lan sinh ngày 25.11.1986, khi bố hy sinh, cô mới gần 17 tháng tuổi, nên câu chuyện về người cha đều do mẹ Lạc kể lại.

Cuối năm 2004, cô gái Trần Thị Phương Lan học xong THPT, thi đỗ vào Đại học Kiến trúc TP.HCM, học chuyên ngành quy hoạch đô thị, khóa 4. Trong 4 năm học ở TP.HCM, xa gia đình ngoài TP.Đà Nẵng, nhưng Lan vượt qua mọi khó khăn để học tập và luôn nhận được học bổng vào mỗi cuối kỳ.

Từ năm học thứ ba, Phương Lan đã tự trang trải mọi chi phí học tập bằng việc làm thêm ngành vẽ - thiết kế bán thời gian tại một công ty thiết kế dân dụng. Cuối năm 2009, tại lễ tốt nghiệp ra trường, Phương Lan được trao danh hiệu sinh viên xuất sắc của khóa.

Với bằng tốt nghiệp loại giỏi, Phương Lan được nhận vào làm việc tại Viện Quy hoạch đô thị miền Nam (Bộ Xây dựng). Sau 9 năm công tác (2009 - 2018), Lan xin chuyển sang công tác tại Tập đoàn Hưng Thịnh (TP.HCM) chuyên về bất động sản, xây dựng.

Mai Thanh Hải

Thấy mẹ vất vả, chị em Hà - Huế cũng xúm vào làm mọi việc trong gia đình. Từ mò cua bắt ốc, quét lá tre, lá phi lao cho đến việc gia đình, tự chăm sóc lẫn nhau, 2 chị em đều thành thạo và học hành rất chăm, giỏi.

Chị cả Nguyễn Thị Minh Hà, sau khi hoàn tất chương trình PTTH, chọn học Đại học Sư phạm Thái Nguyên để đỡ chi phí học tập, cho mẹ tập trung nuôi em. Hiện nay, chị Hà là giáo viên ở Trường THPT Vũ Tiên (H.Vũ Thư, Thái Bình), chồng là giảng viên Đại học Y.

Cô út Nguyễn Tú Huế tốt nghiệp khoa Quản trị kinh doanh của Đại học Thương mại năm 2008 rồi ở lại trường học tiếp 2 năm kế toán. Từ 2010, Huế học cao học tại Đại học Kinh tế quốc dân Hà Nội và đến năm 2013 nhận bằng thạc sĩ kinh tế.

"Em học nhiều nên nhiều bằng cấp lắm, kể ra anh không ghi được đâu", Huế nói vui. Ngồi nói chuyện với tôi, Huế chia sẻ thêm năm 2008 - 2010 cô công tác ở Công đoàn ngành giáo dục Việt Nam, nhưng thấy không phù hợp nên chuyển sang Tập đoàn Intracom và từ năm 2013 chính thức làm việc tại Công ty TNHH đầu tư tài chính Á Châu Hà Nội, hiện giữ cương vị kế toán trưởng công ty.

Ước mong của Huế và cả chị Hà hiện nay, rất đơn giản: "Một lần ra Trường Sa, nơi bố đã hy sinh, để thắp nén hương và báo với bố: Các con của bố, dù là con gái chân yếu tay mềm, nhưng không đầu hàng số phận và hoàn cảnh, luôn vươn lên và đã trưởng thành".

Có thể bạn quan tâm

'Sói biển' Lý Sơn và hành trình nối biển ra Hoàng Sa

'Sói biển' Lý Sơn và hành trình nối biển ra Hoàng Sa

Ở đặc khu Lý Sơn (Quảng Ngãi), lão ngư Dương Minh Thạnh được nhiều ngư dân gọi là “lão ngư Hoàng Sa” bởi có công “nối biển” Lý Sơn ra quần đảo Hoàng Sa. Ông còn được mệnh danh là “sói biển” Lý Sơn, bởi sức vươn khơi dẻo dai, từng 5 lần thoát chết thần kỳ giữa bão biển.

Xây dựng thế trận lòng dân nơi tà đạo "Hà Mòn" đi qua - Kỳ 3: Gieo lại niềm tin trên đất cũ

E-magazine Xây dựng thế trận lòng dân nơi tà đạo "Hà Mòn" đi qua - Kỳ 3: Gieo lại niềm tin trên đất cũ

(GLO)- Khi tà đạo “Hà Mòn” tan biến, trên những buôn làng ở xã Hra, xã Đak Pơ, niềm tin làm giàu đang được gieo lại từ chính mảnh đất cũ. Nhờ sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền, lực lượng chức năng cùng ý chí vươn lên của người dân, những vùng đất này đang chuyển mình mạnh mẽ. 

Xây thế trận lòng dân từ sâu rễ bền gốc nơi tà đạo Hà Mòn đi qua

E-magazine Xây dựng thế trận lòng dân nơi tà đạo Hà Mòn đi qua - Kỳ 2: Tỉnh ngộ sau chuỗi ngày tối tăm

(GLO)- Phía sau những lời hứa hẹn mơ hồ về một cuộc sống sung túc không cần lao động. Ở một số buôn làng, những mái nhà vốn yên ấm bị xáo trộn. Chỉ khi cấp ủy, chính quyền, lực lượng chức năng kiên trì vận động, nhiều người mới dần nhận ra sự thật, tỉnh ngộ và quay về với cuộc sống bình thường.

Xây dựng thế trận lòng dân nơi tà đạo “Hà Mòn” đi qua - Kỳ 1: Nơi bóng tối tà đạo “Hà Mòn” đi qua

E-magazine Xây dựng thế trận lòng dân nơi tà đạo “Hà Mòn” đi qua - Kỳ 1: Nơi bóng tối tà đạo “Hà Mòn” đi qua

(GLO)- Có một thời, ở những ngôi làng Bahnar như Kret Krot (xã Hra), Kuk Kôn, Kuk Đak (xã Đak Pơ), nhịp sống bình yên bỗng chùng xuống. Tà đạo Hà Mòn như một “cơn gió độc” quét qua, để lại phía sau sự im ắng nặng nề, len lỏi vào từng mái nhà, khiến buôn làng trở nên khép kín, u ám.

Thúng chai lên phố

Thúng chai lên phố

Nghề đan thuyền thúng bằng tre (thúng chai) dùng để đi biển đánh bắt hải sản sau hàng trăm năm giờ đang dần mai một. Những ngư dân miền Trung vẫn âm thầm bám nghề bằng tình yêu mưa nắng đời người, và ngày càng nhiều những chiếc thúng chai rời biển về phố làm du lịch.

Những chuyện tình xuyên biên giới ở Ia O

Những chuyện tình xuyên biên giới ở Ia O

(GLO)- Trên vùng biên Ia O (tỉnh Gia Lai), dòng Pô Cô vừa là ranh giới tự nhiên, vừa là nhịp cầu kết nối lương duyên. Từ những lần qua lại thăm thân, dự lễ hội, nhiều mối tình nảy nở, hình thành nên những mái ấm xuyên biên giới bình dị, bền bỉ, góp phần dệt nên diện mạo riêng nơi phên giậu Tổ quốc.

Làng bồng bềnh trên dòng Pô Kô

Làng bồng bềnh trên dòng Pô Kô

Giữa miền biên viễn phía tây Gia Lai, trên dòng Pô Kô hùng vĩ, hàng chục gia đình từ Tây Nam bộ tìm đến lập nghiệp, dựng nên những căn nhà nổi chông chênh giữa sóng nước. Cuộc mưu sinh lặng lẽ thể hiện nghị lực của con người, ý chí bám trụ và khát vọng sống chan hòa cùng sông nước.

Bám rừng giữ “báu vật” giáng hương

Bám rừng giữ “báu vật” giáng hương

(GLO)- Ẩn giữa rừng sâu xã Krong (tỉnh Gia Lai), những căn lán nhỏ được dựng ngay dưới gốc giáng hương cổ thụ. Đó là nơi lực lượng bảo vệ rừng ăn ngủ, thay nhau canh giữ từng cây hương quý - những “báu vật” của đại ngàn.

Bộ đội Biên phòng lan tỏa không khí bầu cử nơi biên giới

Bộ đội Biên phòng lan tỏa không khí ngày hội lớn của toàn dân nơi biên giới

(GLO)- Những ngày cận kề cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Ia Mơ (tỉnh Gia Lai) phối hợp với chính quyền, già làng, người uy tín đến từng làng tuyên truyền, vận động bà con sẵn sàng tham gia ngày hội lớn của toàn dân.

Đội SOS Long Hải: Giữ bình yên cho những cung đường

Đội SOS Long Hải: Giữ bình yên cho những cung đường

Khi phố xá đã lên đèn và nhiều gia đình yên giấc, trên những tuyến đường thuộc xã Long Hải (TPHCM) vẫn có những ánh đèn xe lặng lẽ di chuyển. Đó là ánh đèn của Đội SOS Long Hải - nhóm thanh niên tình nguyện đã suốt 7 năm qua hỗ trợ người dân gặp sự cố giao thông trong đêm.

Đêm đập trống dưới ánh trăng rừng

Đêm đập trống dưới ánh trăng rừng

Giữa vùng lõi của Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, nơi núi đá vôi dựng đứng như những bức tường thành và rừng già nối tiếp đến tận biên Việt - Lào, có một lễ hội mà mỗi nhịp trống vang lên dường như làm nghiêng ngả cả đại ngàn: Lễ hội Đập trống của người Ma Coong.

'Rừng thiêng' giữa đại ngàn

'Rừng thiêng' giữa đại ngàn

Giữa đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ, nơi mây trắng quấn quýt những đỉnh núi của vùng cao Đà Nẵng, có một cánh rừng không chỉ xanh bởi lá, mà còn xanh bởi ký ức. Người dân gọi đó là 'rừng bác Năm Công'.

Cán bộ trại giam động viên, chia sẻ với phạm nhân.

Tình người sau cánh cổng trại giam

(GLO)- Từ những câu chuyện rất thật của người trong cuộc, có thể thấy tính nhân văn trong công tác giáo dục, cải tạo phạm nhân tại Trại tạm giam số 1, Công an tỉnh Gia Lai. Đó là nơi cán bộ, chiến sĩ đang kiên trì cảm hóa những người lầm lỗi bằng trách nhiệm và lòng nhân ái.

“Thần y trị điểu”

“Thần y trị điểu” ở An Khê

(GLO)- Hàng chục năm qua, căn nhà của anh Hoàng Huy (SN 1992, ở tổ 1, phường An Khê, tỉnh Gia Lai) luôn ríu rít tiếng chim. Ở đó, anh Huy âm thầm cứu chữa cho hàng trăm chú chào mào mắc bệnh từ khắp nơi gửi về.

Ấm áp những ngôi nhà tái định cư

Ấm áp những ngôi nhà tái định cư

(GLO)- Về thăm những khu tái định cư vùng thiên tai trên địa bàn tỉnh Gia Lai, chúng tôi cảm nhận được mùa xuân ấm áp đang về cùng với sắc hoa tươi thắm, khung cảnh sản xuất, sinh hoạt nhộn nhịp đang định hình trên vùng đất mới.

null