Có một ngôi trường trong trí nhớ

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
'Tôn sư trọng đạo' vốn là truyền thống tốt đẹp từ bao đời nay của người Việt. Ấn phẩm Nhạc Thanh - Một thời đáng nhớ (NXB Hồng Đức), ra mắt đúng dịp Ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11, một lần nữa khẳng định truyền thống này.

1. Một đời người, từ lúc bé đến lúc lớn rồi trưởng thành, ra đời, sẽ được gặp gỡ và học tập bởi rất nhiều thầy cô trong nhà trường lẫn ngoài đời. Nhưng có lẽ, không riêng ai mà dường như với tất cả, những người thầy, người cô dìu dắt ta từ tấm bé, từ những con chữ vụng dại, vẫn để lại ấn tượng sâu đậm hơn cả. Và thầy Lâm Bá Nhạc với ngôi trường Nhạc Thanh cũng vậy.

Trường Tiểu học Tư thục Nhạc Thanh đi vào hoạt động từ năm 1955, được đặt tại ấp Bến Cỏ (xã Phú Hòa Đông, huyện Củ Chi, TPHCM), dạy từ lớp vỡ lòng cho đến lớp Nhứt (ngày nay gọi là lớp 5). Dù chỉ tồn tại trong gần 6 năm (1955-1960), trong giai đoạn chiến tranh diễn ra ác liệt, nhưng ngôi trường Nhạc Thanh ấy đã làm nên những điều kỳ tích khi đã đào tạo gần 150 học sinh đậu bằng tiểu học và thi đậu vào các trường trung học công lập. Đại đa số học sinh sau này đều hòa vào cuộc chiến tranh yêu nước, giải phóng dân tộc giai đoạn 1954-1975.

Ấn phẩm Nhạc Thanh - Một thời đáng nhớ giống như một bảo tàng ký ức đầy sinh động và ý nghĩa

Ấn phẩm Nhạc Thanh - Một thời đáng nhớ giống như một bảo tàng ký ức đầy sinh động và ý nghĩa

Bây giờ, học trò trường Nhạc Thanh đều không còn trẻ nữa. Đến năm 2023, người có tuổi đời nhỏ nhất đã trên 70, lớn nhất cũng trên 80 tuổi. “Nhiều người trong số họ chống gậy đến, gặp nhau tay bắt mặt mừng”. Đó là hình ảnh được tác giả Quang Ân tái hiện trong bài viết Buổi họp lớp đặc biệt đầy xúc động. Có thể bây giờ, nhắc đến tên trường Nhạc Thanh sẽ khiến thế hệ sau này lạ lẫm. Bởi vậy, ấn phẩm Nhạc Thanh - Một thời đáng nhớ với 28 bài viết cùng rất nhiều hình ảnh, tranh ký họa, giống như một bảo tàng ký ức sinh động và ý nghĩa, để thế hệ sau biết và trân trọng về tình nghĩa, sự nhân hậu mà thầy trò trường Nhạc Thanh đã dành cho nhau.

Cũng từ ngôi trường thân yêu này, bằng lòng yêu nước và được rèn luyện hun đúc qua khói lửa chiến tranh, nhiều học trò trưởng thành vượt bậc, thể hiện qua công việc, qua sự tín nhiệm của Nhà nước và lòng tin yêu của nhân dân. Có người được tín nhiệm ở cương vị cao như Nguyễn Minh Triết, nguyên Chủ tịch nước; Nguyễn Văn Chí, nguyên Phó Chủ tịch UBND TPHCM; Lê Công Môn, nguyên Chủ tịch UBND huyện Hóc Môn…

Điều khiến người đọc không khỏi xúc động khi lật mở từng trang Nhạc Thanh - Một thời đáng nhớ, ấy là dù đã ở những cương vị cao, nhưng vào những ngày lễ đặc biệt như 20-11, mùng ba Tết, ngay cả cái ngày thầy Lâm Bá Nhạc xuất viện, người ta vẫn thấy lớp học trò với mái đầu trắng cước quây quần bên ông.

Bài viết Mãi mãi nhớ ơn thầy của đồng chí Nguyễn Minh Triết, nguyên Chủ tịch nước, có lẽ đã nói thay cho tấm lòng của rất nhiều học trò trường Nhạc Thanh hồi đó về người thầy Lâm Bá Nhạc của mình: “Tất cả học sinh đều gọi thầy bằng anh Năm. Thầy xem học trò như con em của mình để tận tình chăm sóc, chú ý quan tâm những bạn gặp khó khăn về gia cảnh, những bạn còn yếu, còn nhỏ. Thầy ân cần chỉ bảo, kèm cặp từng người, phân công các trò lớn, học giỏi giúp các bạn học chưa vững, còn kém chậm trong tiếp thu. Thầy muốn tất cả cùng học trong không khí chan hòa, người giỏi kèm cặp người yếu để cả lớp cùng tiến bộ. Nhờ vậy mà chẳng bao lâu, lớp học tiến lên đồng đều, bản thân tôi cũng nhận ra mình dần dần tiến bộ và ngày càng dễ dàng tiếp nhận cái mới từ lời giảng của thầy”.

2. Người thực hiện công tác chủ biên cho ấn phẩm Nhạc Thanh - Một thời đáng nhớ là ông Phan Hồng Chiến (82 tuổi), nguyên Tổng Biên tập Báo Sài Gòn Giải Phóng và Báo Người Lao Động. Một điều đặc biệt là ông Phan Hồng Chiến không phải học sinh trường Nhạc Thanh, nhưng điều gì khiến ông vẫn dành thời gian và tâm huyết để sưu tầm, tập hợp những bài viết, hình ảnh làm thành ấn phẩm có ý nghĩa này, trong khi tuổi đã cao?

Trong bài viết Ngôi trường đặc biệt, ông Phan Hồng Chiến có chia sẻ, nhà ông cách trường Nhạc Thanh một khu vườn, nhưng được gia đình đưa về Sài Gòn học từ tiểu học. Đó là lý do ông không được theo học thầy Năm Nhạc, dù ông cùng lứa tuổi với học sinh lớp đầu tiên của trường và có khá nhiều bạn bè, bà con là học sinh của trường. Dẫu không phải là học sinh của trường, nhưng bằng duyên nợ đặc biệt, và nhất là bằng tình cảm, sự yêu quý dành cho ngôi trường mà mãi đến sau khi nghỉ hưu mới có dịp tìm hiểu, ông Phan Hồng Chiến đã cất công cùng các cựu học sinh của trường hoàn thành ấn phẩm Nhạc Thanh - Một thời đáng nhớ.

Ông Phan Hồng Chiến kể: “Năm 2008, tôi dự cuộc họp của chính quyền xã Phú Hòa Đông đón Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân cùng Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết về thăm thầy Lâm Bá Nhạc, Hiệu trưởng - thầy giáo trường Nhạc Thanh, nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11. Qua cuộc họp, tìm hiểu thêm, tôi mới biết ngôi trường này có nhiều đóng góp cho quê hương, đất nước, đã đào tạo bao lớp học sinh mà ít có trường tiểu học tư thục nào làm được”.

Như một câu ca dao được truyền từ bao đời nay của người Việt: “Muốn sang thì bắc cầu Kiều/ Muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy”, những học trò trường Nhạc Thanh ngày đó không những yêu mà còn kính trọng, luôn khắc ghi trong lòng về người thầy Lâm Bá Nhạc. Dẫu khi tuổi đời đã cao, đã ở tuổi thất thập cổ lai hy, mái đầu bạc trắng, thì họ vẫn nhớ, vẫn yêu thầy.

Trường Nhạc Thanh, thầy Lâm Bá Nhạc vẫn sẽ luôn ngời sáng trong tâm trí, để không chỉ cựu học sinh của trường mà bất cứ ai có cơ hội được tìm hiểu, được đọc Nhạc Thanh - Một thời đáng nhớ cũng đều bồi hồi, xúc động trước những tấm lòng nhân ái, nghĩa tình mà thầy và trò trường Nhạc Thanh đã dành cho nhau.

Có thể bạn quan tâm

Du hành với “Pleiku xưa và nay”

Du hành với “Pleiku xưa và nay”

(GLO)- Phố núi Pleiku (tỉnh Gia Lai) hơn nửa thế kỷ trước có gì thú vị? Triển lãm ảnh “Ký ức Pleiku” diễn ra tại Bảo tàng tỉnh từ ngày 24-1 đến 21-2 đưa người xem bước vào chuyến du hành trở về Pleiku xưa, thêm cơ sở so sánh với sự phát triển không ngừng của đô thị trung tâm khu vực Bắc Tây Nguyên.

Cỏ xanh về phía cũ

Cỏ xanh về phía cũ

(GLO)- Bài thơ “Cỏ xanh về phía cũ” của Vân Phi như một bức tranh ký ức trầm lắng về mái ấm gia đình, nơi thời gian dường như lặng lẽ quay trở lại qua những hình ảnh quen thuộc, giản dị thấm đượm tình cảm và ký ức sâu sắc khiến người ta thổn thức.

Người gùi hơ’mon về đâu

Người gùi hơ’mon về đâu

(GLO)- Bài thơ Người gùi hơ’mon về đâu của Vân Phi mở ra không gian đẫm hơi men rượu cần, tiếng hát lẫn trong gió khuya và những ký ức chảy trôi theo thời gian, mơ hồ giữa hiện thực và quá khứ. Tất cả như gợi lên sự tiếc nuối, khắc khoải về một giá trị của truyền thống đang dần phai nhạt.

Nhịp xoang

Nhịp xoang

(GLO)- Bài thơ "Nhịp xoang" của Nguyễn Đình Phê mang đậm hơi thở văn hóa Tây Nguyên, tái hiện không khí lễ hội cồng chiêng rộn ràng, nơi con người hòa cùng thiên nhiên và thần linh. Bài thơ không chỉ ca ngợi vẻ đẹp văn hóa mà còn truyền tải tinh thần đoàn kết, gắn bó bền chặt.

Thơ Sơn Trần: Lời hẹn

Thơ Sơn Trần: Lời hẹn

(GLO)- Bài thơ "Lời hẹn" của Sơn Trần không chỉ mô tả vẻ đẹp của thiên nhiên mà còn là những hẹn ước, kỳ vọng về sự trở về, đoàn tụ, gắn kết. Hình ảnh trong thơ vừa thực tế, vừa thi vị, mang đến cho người đọc cảm nhận ấm áp về tình yêu quê hương, về sự đổi thay tươi đẹp của đất trời vào xuân.

Thơ Vân Phi: Xuân dậy thì

Thơ Vân Phi: Xuân dậy thì

(GLO)- "Xuân dậy thì" của tác giả Vân Phi mang đến những xúc cảm thanh tân về mùa xuân và tình yêu, đưa chúng ta vào không gian tràn đầy sức sống của một buổi sáng quê hương. Mùa xuân được nhen lên trên từng chồi non lộc biếc, và mùa xuân cũng bắt đầu khi tình yêu có những hồi đáp ngọt ngào...

Nụ cười Tây Nguyên

Nụ cười Tây Nguyên

(GLO)- Đi tìm nụ cười Tây Nguyên chính là tìm đến cái đẹp nguyên sơ. Nó ẩn sâu trong đôi mắt, nó hé nhìn qua đôi tay trong vũ điệu, nó giấu mình sau chiếc gùi đầy ắp lúa, bắp và nó cũng chân tình, e ấp khi nói lời thương. Nụ cười ấy hồn hậu, sâu lắng và tự nhiên như núi rừng, sông suối.

Thơ Nguyễn Thanh Mừng: Khảo cổ An Khê

Thơ Nguyễn Thanh Mừng: Khảo cổ An Khê

(GLO)- Bài thơ "Khảo cổ An Khê" như một cách "phượt" về quá khứ, về những dấu tích cổ xưa của Nguyễn Thanh Mừng. Để rồi, ở đó, tác giả lại tự "khảo cổ chính mình", khát khao tìm lại những giá trị thuần khiết, giản dị của con người và văn hóa dân tộc.

Thơ Nguyễn Đức Nam: Đừng buồn nhé, em!

Thơ Nguyễn Đức Nam: Đừng buồn nhé, em!

(GLO)- Bài thơ “Đừng buồn nhé, em!” của Nguyễn Đức Nam phản ánh một thông điệp sâu sắc về thời gian, sự thay đổi và sự chấp nhận trong cuộc sống. Tác giả dùng hình ảnh dòng sông để minh họa cho những chu kỳ trong đời người và những thăng trầm mà mỗi người phải trải qua.

Thơ Lê Vi Thủy: Mùa em

Thơ Lê Vi Thủy: Mùa em

(GLO)- Mùa xuân không chỉ đơn thuần là thời gian mà còn là biểu tượng của sự tái sinh, của tình yêu thương, sự đoàn tụ và những ước nguyện hạnh phúc. Đó cũng chính là thông điệp mà tác giả Lê Vi Thủy gửi gắm đầy nhẹ nhàng, tinh tế trong bài thơ "Mùa em". Mời các bạn cùng đọc.

Thơ Nguyễn Ngọc Hưng: Gọi xuân

Thơ Nguyễn Ngọc Hưng: Gọi xuân

(GLO)- Bài thơ "Gọi xuân" của tác giả Nguyễn Ngọc Hưng mang đậm không khí của mùa đông, song cũng là lời mời gọi, khắc khoải của mùa xuân. Từng câu thơ như một niềm khát khao về sự thay đổi, hồi sinh và tươi mới...

Thơ Lữ Hồng: Suốt mùa tuổi ngọc

Thơ Lữ Hồng: Suốt mùa tuổi ngọc

(GLO)- Mùa xuân vừa đến, cho ta cái cớ để nhìn lại chặng đường dài mình đã đi qua. Thêm một tuổi là thêm nhiều những hạnh ngộ và chia ly, nguyện ước và mong chờ. Nhưng chừng nào còn tha thiết với đời là ta còn “tuổi ngọc”. Bài thơ của tác giả Lữ Hồng dưới đây như thay lời muốn nói...

Thơ Nguyễn Ngọc Hạnh: Quê ngoại

Thơ Nguyễn Ngọc Hạnh: Quê ngoại

(GLO)- Bài thơ "Quê ngoại" của Nguyễn Ngọc Hạnh không chỉ là lời tỏ bày tình cảm quê hương mà còn là một thông điệp sâu sắc về sự gắn bó với cội nguồn. Quê hương dù có xa hay gần, luôn là một phần không thể thiếu trong cuộc đời mỗi người, là điểm tựa để chúng ta tìm về trong những lúc lạc lõng nhất.

Thơ Lê Từ Hiển: Hoa vô thường

Thơ Lê Từ Hiển: Hoa vô thường

(GLO)- "Hoa vô thường" của Lê Từ Hiển mang đậm dấu ấn của sự chiêm nghiệm về cuộc đời, sự vô thường của thời gian qua những biến chuyển của thiên nhiên. Mỗi câu thơ như một khoảnh khắc dịu dàng, mà ở đó, tác giả lặng lẽ nhìn nhận và đón nhận mọi biến động của đời sống...

Thơ Nguyễn Ngọc Hạnh: Giếng xưa

Thơ Nguyễn Ngọc Hạnh: Giếng xưa

(GLO)- Với "Giếng xưa", tác giả Nguyễn Ngọc Hạnh đã khắc họa bức tranh đầy khắc khoải, suy tư về cuộc đời. Khi thời gian lặng lẽ trôi qua, mỗi hình ảnh đều như một lời tâm sự rất riêng tư nhưng cũng thật gần gũi và đầy cảm xúc.

Cuộc thi viết “Pleiku - Khát vọng vươn lên” năm 2025 nhận tác phẩm từ ngày 20-1

Cuộc thi viết “Pleiku - Khát vọng vươn lên” năm 2025 nhận tác phẩm từ ngày 20-1

(GLO)- Nhằm tiếp tục phát huy hiệu quả công tác tuyên truyền, quảng bá hình ảnh, con người phố núi Pleiku, UBND thành phố phối hợp với Báo Gia Lai tổ chức Cuộc thi viết về chủ đề “Pleiku-Khát vọng vươn lên” năm 2025 trên các ấn phẩm của Báo Gia Lai. Ban tổ chức bắt đầu nhận bài từ ngày 20-1.