Đổi mới phương pháp dạy học
Chương trình GDPT 2018 được triển khai từ năm học 2020-2021. Chương trình được xây dựng theo hướng mở, lấy học sinh làm trung tâm và chuyển mục tiêu giáo dục từ chú trọng truyền thụ kiến thức sang hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh.
Theo Hiệu trưởng Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi (phường Hoa Lư, TP. Pleiku) Bùi Thị Phương Hoa: Chương trình GDPT 2018 đã mang đến luồng gió mới cho giáo viên và học sinh. 5 năm qua, trong quá trình thực hiện chương trình GDPT mới, Ban Giám hiệu nhà trường đã chỉ đạo giáo viên thực hiện tốt nội dung giáo dục học sinh về năng lực, phẩm chất, kiến thức, kỹ năng cần đạt được; đồng thời gắn với việc đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin qua từng bài giảng.
Từ những khó khăn, bỡ ngỡ ban đầu, qua các chương trình tập huấn được xây dựng riêng, đội ngũ cán bộ, giáo viên của Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi đã không ngừng tự học hỏi, cập nhật phương pháp giảng dạy mới cũng như trang bị những kỹ năng cần thiết.
“Đặc biệt, những tiết học có tính ứng dụng thực tế cao, các hoạt động trải nghiệm được chú trọng đã giúp học sinh tiếp nhận kiến thức một cách hứng thú, qua đó phát huy được năng lực của các em. Có thể thấy, sau 5 năm, Chương trình GDPT 2018 đã tạo động lực thúc đẩy sự đổi mới trong hoạt động dạy và học của nhà trường”-cô Hoa nhìn nhận.
Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Lê Duy Định: Thời gian tới, ngành Giáo dục và Đào tạo sẽ tiếp tục ưu tiên nguồn lực đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, trang-thiết bị dạy học tối thiểu để thực hiện có hiệu quả Chương trình GDPT 2018, nhất là trang bị cho các cơ sở giáo dục ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn. Ưu tiên biên chế để tuyển dụng giáo viên và điều tiết giáo viên từ nơi thừa sang nơi thiếu; tiếp tục đào tạo, nâng chuẩn giáo viên theo lộ trình quy định. Đồng thời, ưu tiên các điều kiện để từng bước triển khai hiệu quả việc tổ chức dạy học 2 buổi/ngày ở các trường tiểu học, THCS tùy theo điều kiện của từng địa phương. Việc dạy học 2 buổi/ngày không thu phí, giảm áp lực với học sinh; đồng thời tăng cường dạy học về văn hóa, nghệ thuật, bảo đảm cho học sinh phát triển toàn diện.
Để bắt nhịp với chương trình mới, đội ngũ giáo viên ở các trường học trên địa bàn tỉnh đã không ngừng nỗ lực tìm tòi, đổi mới phương pháp giảng dạy, truyền cảm hứng học tập cho học sinh theo nhiều cách như: chú trọng ứng dụng công nghệ thông tin vào từng bài giảng; khơi gợi sự hứng thú cho học sinh thông qua việc tương tác thường xuyên với âm nhạc, trò chơi được lồng ghép vào bài học; tổ chức những hoạt động trải nghiệm theo từng chủ đề; tăng cường các hoạt động thực hành, thực hiện các dự án theo nhóm…
Cô Hoàng Thị Bích Huệ-Giáo viên Trường Tiểu học Nguyễn Thị Minh Khai (thị trấn Chư Sê) chia sẻ: “Năm đầu tiên triển khai chương trình GDPT mới đã đặt ra không ít khó khăn, thách thức cho cả giáo viên lẫn học sinh.
Tuy nhiên, nhờ thường xuyên được tham gia các lớp tập huấn do ngành Giáo dục tổ chức, cộng với việc tích cực nghiên cứu sâu về nội dung chương trình cũng như quan điểm của Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa ra, tôi đã từng bước làm chủ việc xây dựng nội dung dạy học cũng như đổi mới phương pháp dạy học phù hợp.
Điều đáng chú ý ở chương trình GDPT mới là học sinh được trải nghiệm nhiều thay vì thụ động tiếp thu kiến thức một cách khô khan, cứng nhắc như trước đây”.
Còn cô Trần Thị Mỹ Loan-Giáo viên Trường THCS Hùng Vương (thị trấn Ia Kha, huyện Ia Grai) thì cho hay: “Đối với Chương trình GDPT 2018, giáo viên chỉ là người hỗ trợ, lấy học sinh làm trung tâm. Vì vậy, giáo viên bắt buộc phải thay đổi rất nhiều về phương pháp cũng như kỹ năng truyền đạt để đáp ứng yêu cầu của chương trình mới. Với sự nỗ lực, tôi cũng đã dần bắt nhịp kịp với chương trình mới, làm sao phù hợp nhất với đối tượng học sinh”.
Về phía học sinh, học theo chương trình GDPT mới cũng là cơ hội để các em phát huy tối đa phẩm chất, năng lực của bản thân. Em Phan Công Thành Đạt (lớp 5A2, Trường Tiểu học Nguyễn Thị Minh Khai, thị trấn Chư Sê) bày tỏ: “Trong mỗi giờ học, cô giáo đều lồng ghép tổ chức rất nhiều trò chơi sôi động, tạo hứng khởi cho cả lớp. Ngoài ra, chúng em còn được học tập theo nhóm, cùng thảo luận, đưa ra đáp án và thuyết trình về câu trả lời trước cả lớp. Không khí học tập lúc nào cũng sôi nổi”.
Từng bước gỡ khó
Nhìn lại kết quả sau 5 năm triển khai Chương trình GDPT 2018 ở bậc THCS, thầy Nguyễn Tri Phương-Hiệu trưởng Trường THCS Kpă Klơng (xã Chư Ngọc, huyện Krông Pa) đánh giá: Nhà trường nhận thấy đây là chương trình mang tính cải cách toàn diện. Đội ngũ giáo viên đã có sự chuyển biến rõ rệt trong công tác giảng dạy, phát huy được tính tích cực của học sinh. Các môn học mang tính tích hợp cao, nhiều khả năng ứng dụng thực tiễn, việc đánh giá học sinh cũng rõ ràng hơn.
Tuy nhiên, hiện đội ngũ giáo viên, trang-thiết bị dạy học của trường vẫn còn thiếu nên gặp không ít khó khăn trong việc nâng cao chất lượng dạy và học. Đặc biệt, nhiều trường THCS vẫn gặp khó trong triển khai dạy học môn tích hợp ở các môn Khoa học tự nhiên, Lịch sử và Địa lý, bởi giáo viên trước đây được đào tạo chỉ để dạy đơn môn.
Thời gian tới, các cấp, ngành cần quan tâm đến công tác đào tạo giáo viên dạy các bộ môn tích hợp để đáp ứng yêu cầu của chương trình mới.
Ở bậc THPT, thời gian đầu triển khai Chương trình GDPT 2018, các trường cũng gặp một số vướng mắc liên quan đến việc xây dựng tổ hợp môn học lựa chọn và chuyên đề học tập phù hợp. Bà Võ Thị Thanh Bình-Phó Hiệu trưởng Trường THPT Pleiku-chia sẻ: Chương trình GDPT 2018 với nhiều bộ sách giáo khoa là nguồn tài liệu rất phong phú để giáo viên tham khảo, học hỏi và trao đổi kinh nghiệm; qua đó lựa chọn những kiến thức phù hợp để giảng dạy cho học sinh.
Tuy nhiên, với 1 chương trình nhưng sử dụng nhiều bộ sách đòi hỏi giáo viên phải có thời gian đầu tư nghiên cứu, tổng hợp thông tin... Chưa kể, giáo viên còn phải nâng cao kỹ năng soạn giảng, đổi mới phương pháp truyền đạt tới học sinh.
Nhìn lại chặng đường 5 năm qua, dù còn gặp không ít khó khăn nhưng các cơ sở giáo dục của tỉnh đã chủ động xây dựng kế hoạch dạy và học linh hoạt hơn, đáp ứng được mục tiêu giáo dục. Kế hoạch dạy học được triển khai phù hợp với điều kiện thực tế của từng cơ sở giáo dục, từng địa phương và từng đối tượng học sinh.
Cơ sở vật chất của các trường học trên toàn tỉnh cũng được đầu tư, về cơ bản đáp ứng chương trình GDPT mới. 100% trường tiểu học trong tỉnh đã triển khai dạy học 2 buổi/ngày. Cấp THCS, THPT cũng đã được đầu tư các thiết bị dạy học tối thiểu, các phòng học bộ môn, thực hành... đáp ứng với chương trình mới.
Trao đổi với P.V, ông Lê Duy Định-Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo-thông tin: Sau 5 năm triển khai Chương trình GDPT 2018, ngành Giáo dục tỉnh đã đạt được một số kết quả, song vẫn còn đó những khó khăn. Trong đó, việc đầu tư cơ sở vật chất, trang-thiết bị dạy học cho các cơ sở giáo dục chỉ mới dừng lại ở mức cơ bản và tối thiểu; việc huy động xã hội hóa các nguồn lực để hỗ trợ cho giáo dục cũng gặp khó khăn.
Một số môn học mới của Chương trình GDPT 2018 như: Tiếng Anh, Tin học, Công nghệ, Hoạt động trải nghiệm, Tiếng dân tộc thiểu số, Ngoại ngữ 2... còn rất thiếu giáo viên. Mặc dù có thêm một số chỉ tiêu để tuyển dụng nhưng những môn học này lại không có nguồn để tuyển dụng.
