Trọn nghĩa nước non

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
Ông Hai Hỷ, năm nay 97 tuổi, được xem là một trong số nhân chứng sống hiếm hoi từ những năm tháng Khởi nghĩa Nam kỳ đến Cách mạng Tháng Tám lịch sử và Quốc khánh 2.9.1945 của vùng đất anh hùng Bà Điểm - Hóc Môn.

Ông Hai Hỷ hồi ức những ngày Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2.9, khi ở tuổi 97 ẢNH: ĐÌNH PHÚ
Ông Hai Hỷ hồi ức những ngày Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2.9, khi ở tuổi 97 ẢNH: ĐÌNH PHÚ

“Sài Gòn có một ngoại ô anh hùng” - như lời Giáo sư sử học, nhà nghiên cứu Trần Văn Giàu (năm 1943, ông được bầu làm Bí thư Xứ ủy Nam kỳ, lãnh đạo Cách mạng Tháng Tám ở miền Nam và được cử làm Chủ tịch Ủy ban Hành chính kháng chiến Nam bộ) lúc sinh thời, đó chính là quê hương 18 thôn vườn trầu Bà Điểm - Hóc Môn. Nơi đây từng nổi danh là “vành đai đỏ” khởi phát những cuộc khởi nghĩa vũ trang tiến vào nội thành Sài Gòn, gắn liền những mốc son lịch sử của công cuộc kháng chiến giành độc lập dân tộc.

Ông Hai Hỷ (tên thật là Trương Thành Hỷ ở làng Tân Thới Tứ những năm thập niên 30, 40 thế kỷ 20, nay là ấp Nam Thới, xã Thới Tam Thôn, H.Hóc Môn, TP.HCM) là người con ưu tú của vùng ngoại ô anh hùng ấy, đã một đời sống trọn nghĩa nước non.

Ông Hai Hỷ thời tham gia kháng chiến ẢNH: TƯ LIỆU
Ông Hai Hỷ thời tham gia kháng chiến ẢNH: TƯ LIỆU
Vành đai đỏ
Là cán bộ Phòng Văn hóa - Thông tin H.Hóc Môn, anh Nguyễn Văn Lực có thâm niên 25 năm gắn bó với công tác văn hóa ở địa phương. Nhiều năm qua, anh Lực kiêm nhiệm thuyết trình viên di tích dinh quận Hóc Môn (trước đây là nơi ở của Quận trưởng Hóc Môn thời chính quyền thực dân; nay là Nhà bảo tàng H.Hóc Môn, được công nhận xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia vào năm 1993, tọa lạc trong khuôn viên trụ sở UBND H.Hóc Môn). Trên đường dẫn chúng tôi đến nhà cụ Hai Hỷ, anh Lực chia sẻ với tâm thế tự hào: “Tía Hai là “của hiếm” của quê hương Bà Điểm - Hóc Môn. Hầu hết nhân chứng lịch sử của những ngày Cách mạng Tháng Tám của 75 năm trước đều đã về trời hết rồi”.
Ròng rã đi cùng đoàn quân giải phóng trong suốt những năm kháng chiến với vinh dự cá nhân từng được tặng thưởng nhiều huân huy chương cao quý, mãi đến ngày thống nhất non sông 30.4.1975, ông Hai Hỷ mới gặp lại vợ và gia đình.
Theo hồi ức của ông Hai Hỷ, trong ngày trọng đại ấy, khi các cánh quân gặp nhau trước Dinh Độc Lập, các đội quay phim chia nhau đi ghi lại nhiều hình ảnh đẹp của tình quân dân. Người chiến khu và người thành phố gặp nhau chuyện trò vui vẻ. Trong đội quay phim của ông Hai Hỷ có người lâu nhất gần 30 năm, người ít nhất cũng 10 - 15 năm xa các ông bà, cô bác, thân hữu ở Sài Gòn…
Ông Hai Hỷ sống thanh đạm cùng một người con nuôi trên chính mảnh đất của gia đình để lại từ mấy mươi năm trước. “Tía Hai ơi! Tía Hai, con Lực nè”, anh Lực kêu lớn khi chúng tôi đến trước cửa nhà, và chân tình: “Tôi xưng hô là tía (bố) - con không à. Cả cuộc đời tía tham gia kháng chiến, khi về hưu thì tham gia công tác Hội Cựu chiến binh huyện. Nhiều năm làm việc gần gũi, thành ra thân tình lắm. Trước đây, tía còn hay đùa: “Hay là tụi bây thuê tía làm thuyết trình viên đi, tía kể chuyện kháng chiến cho lũ nhỏ nghe…”.
Thật ra ông Hai Hỷ thích “gánh” thêm nhiệm vụ thuyết trình viên lịch sử, là bởi chính ông khi còn thanh thiếu niên đã cùng mẹ (liệt sĩ Trương Thị Mừng, hy sinh vào năm 1953 - thời kháng chiến chống Pháp) tham gia cuộc Khởi nghĩa Nam kỳ lịch sử (đêm 22 - rạng sáng 23.11.1940) cho đến những ngày tham gia lật đổ chính quyền tay sai (tháng 8.1945), và suốt cả những năm tháng kháng chiến đến ngày thống nhất đất nước (30.4.1975). Theo lời kể của ông Hai Hỷ, từ giai đoạn 1936 - 1939, với nhiều cơ sở cách mạng trung kiên, địa thế thuận lợi nên Bà Điểm - Hóc Môn được Trung ương chọn làm căn cứ để lãnh đạo phong trào cách mạng. Những vị lãnh đạo tiền bối của Đảng như Hoàng Quốc Việt, Nguyễn Văn Cừ, Võ Văn Tần, Phan Đăng Lưu, Nguyễn Thị Minh Khai, Lê Duẩn… về đây hoạt động. Chính vì vậy, Bà Điểm - Hóc Môn được xem là “cái nôi” của Khởi nghĩa Nam kỳ, và cũng là một trong những địa bàn quyết liệt nhất của Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định cùng cả nước làm Cách mạng Tháng Tám thành công rực rỡ.
Chỉ vết sẹo trên vầng trán vẫn còn hằn sâu qua năm tháng, ông Hai Hỷ nhớ lại: “Rạng sáng 25.8.1945, hàng vạn người dân Bà Điểm - Hóc Môn và các làng phía tây Gò Vấp dưới sự lãnh đạo của Tỉnh ủy Gia Định, tổ chức thành nhiều đoàn biểu tình, mỗi đoàn đều có cờ đỏ búa liềm, cờ đỏ sao vàng hô vang các khẩu hiệu: “Chính quyền về tay Việt Minh!”, “Việt Nam độc lập muôn năm!”... Tôi được phân công cầm cờ đi giành chính quyền. Đoàn mà tôi tham gia, khi ngang qua bót Tân Bình (bấy giờ thuộc tỉnh Tân Bình) đã quyết liệt treo cờ cách mạng. Khi ấy có nổ súng, viên đạn xuyệt qua trán tôi… Chính trong ngày ấy, cuộc khởi nghĩa giành chính quyền thành công, người dân Bà Điểm - Hóc Môn, vùng 18 thôn vườn trầu sung sướng, tự hào nhìn lá cờ đỏ sao vàng phấp phới tung bay trước dinh quận Hóc Môn”.
Một đời quân ngũ hào hùng
Từ lúc tuổi còn đôi mươi, tinh thần hy sinh, đồng lòng, chung sức vì đại cuộc luôn thôi thúc trong tâm trí ông Hai Hỷ. Những ngày Cách mạng Tháng Tám, khi tròn tuổi 21, ông nhận nhiệm vụ Bí thư Thanh niên cứu quốc quận Hóc Môn. Để bảo vệ nền độc lập, tự do cho dân tộc, ông tích cực tham gia phong trào Nam bộ kháng chiến (khởi phát từ 23.9.1945), sau đó chính thức nhập ngũ, chinh chiến khắp các chiến trường ở miền Nam cũng như lúc tập kết ra Bắc... Theo lời kể của ông Hai Hỷ, cả đời quân ngũ của ông là lo đảm trách nhiệm vụ chụp ảnh, quay phim khắp các chiến trường, từng làm Giám đốc Xưởng phim Quân Giải phóng; riêng nhiệm vụ làm trinh sát thăm dò, nắm tình hình địch chỉ kéo dài trong 3 năm đầu.
Lịch sử ngành điện ảnh ghi nhận ông Hai Hỷ trong thời gian tham gia kháng chiến đã quay đến 3 vạn mét phim. Nhắc đến kỷ lục này, ông Hai Hỷ cười: “Lúc trước có nhiều anh em bảo tôi sao mày quay phim chiến trường có tên có tuổi mà không thấy phim nào được chiếu rộng rãi gì hết trọi. Tôi cũng chỉ nói cho qua chuyện là đâu có gì đâu, tên tuổi bị “nhốt” trong kho tư liệu hết rồi”. Thật ra, khi nhận công tác tại Điện ảnh Quân đội, ông Hai Hỷ chủ yếu quay phim tư liệu mật về các hoạt động tiến lên chính quy và chi viện miền Nam của quân đội ta. Giữa năm 1963, từ đất Bắc (đi tập kết) lên đường vào Nam (đi chiến trường B2) nhận nhiệm vụ ở đơn vị mang mật danh B8, ông Hai Hỷ vừa làm phim tư liệu vừa phụ trách đào tạo quay phim, chụp ảnh, chiếu bóng... Những phim tư liệu (mật) đầu tiên ông làm ở thời kỳ này như Hội nghị Trung ương Cục Miền Nam, đại tướng Nguyễn Chí Thanh trao cờ quyết thắng cho Đoàn pháo binh Biên Hòa...
Vì bệnh tuổi già, ông Hai Hỷ nằm viện điều trị kéo dài hàng tháng và vừa trở về nhà ở Thới Tam Thôn. Khi nghe anh Lực gọi: “Tía Hai ơi! Tía Hai...”, ông vẫn tự mình ra mở cửa ngõ. Ở tuổi 97, ông vẫn có sức khỏe lạ thường, giọng nói tròn rõ, đầy lực, vẫn đọc báo, nghe radio, dùng điện thoại di động… Hỏi bí quyết sống khỏe mạnh, ông cười: “Mỗi ngày tôi đều đi 2 loại xe, một là đi xe đạp, hai là đi xe mẹc”. Hóa ra, “xe mẹc” mà ông đi là chiếc khung đỡ bằng inox 4 chân mà khi gân cốt không “sung”, ông dùng để tập đi lui đi tới trong nhà. Còn xe đạp thì được ông nhờ độ lại thành 3 bánh, và ông thường xuyên tự đạp xe ra con lộ phía trước nhà để rèn luyện thể lực.
Chuyện trò cùng ông Hai Hỷ, mới biết sức bền của ông không chỉ nhờ… xe đạp, “xe mẹc” mà ông sử dụng những năm về già. Từ năm 1962, trước khi vào chiến trường B2, ông đã miệt mài tập luyện cùng lính bộ binh ở Sư đoàn 338 trên đất Bắc để vượt Trường Sơn vào Nam.
Khi ấy, ông Hai Hỷ tập trung luyện tập mang vác ngày đêm liên tục trong 3 tháng, tập leo đèo lội suối với chiếc ba lô gạch thẻ, lúc đầu chỉ 6 - 7 viên, sau nâng dần 20 - 30 viên. Bản thân ông tự thấy mình không phải là lính bộ binh, trang bị của mình là máy, phim nhựa về đến B2 có thể bắt tay vào làm việc được ngay. Xác định tự mang vác nặng hơn và phải luyện tập nhiều hơn, nên khi được nghỉ phép về đơn vị để chuẩn bị tư trang, trong lúc ở Hà Nội chờ đợi mua máy quay…, ông vẫn tranh thủ đem chiếc ba lô đầy gạch về giấu phía sau kho tư liệu để luyện tập cho đến ngày lên đường. Khi cân kiểm tra lúc lên đường, toàn bộ hành lý của ông nặng hơn hành lý của lính bộ binh 15 kg. Và với số phim và máy quay ông mang theo, đủ cho hoạt động của 2 đội làm phim tư liệu trên chiến trường B2.
Theo Đình Phú (Thanh Niên)

Có thể bạn quan tâm

Ngôi làng Bahnar bị "bỏ quên" giữa núi rừng.

Ngôi làng Bahnar bị "bỏ quên" giữa núi rừng

(GLO)- Một ngôi làng Bahnar không người ở, bị "bỏ quên" giữa núi rừng Tây Nguyên nhưng vẫn hấp dẫn nhiều du khách ghé thăm nhờ vẻ đẹp nguyên sơ của thiên nhiên và kiến trúc nhà truyền thống. Đó là làng Kon Sơ Lăl cũ (xã Ia Khươl, tỉnh Gia Lai).

Giấc mơ về một khu vườn sáng

Giấc mơ về một khu vườn sáng

Vân Anh năm nay 40 tuổi, sống cách Hoàn Kiếm của Hà Nội chỉ hơn chục cây số. Chị từng là giám đốc điều hành của một công ty có hàng trăm nhân viên, quen với áp lực, nhịp sống gấp gáp và những quyết định lớn nhỏ mỗi ngày.

Tỷ phú nuôi bò ở Chư A Thai

Tỷ phú nuôi bò ở Chư A Thai

(GLO)- Sáng nào cũng vậy, khi mặt trời vừa lên khỏi dãy núi Chư A Thai, ông Nguyễn Kim Tống (thôn Thanh Thượng, xã Chư A Thai) lại tự lái ô tô vượt quãng đường gần 40 km sang xã Pờ Tó để kiểm tra từng khu chuồng trại, từng đàn bò.

Dựng cơ đồ bạc tỷ trên cát trắng

Dựng cơ đồ bạc tỷ trên cát trắng

(GLO)- Trên vùng đất cát trắng bạc màu, “khỉ ho cò gáy”, nông dân Nguyễn Xuân Ánh (SN 1972, thôn Thuận Phong, xã Hội Sơn) đã bền bỉ dựng nên một trang trại tổng hợp gần 10 ha, bình quân lợi nhuận 500 - 700 triệu đồng/năm.

Bình yên sau những ngày lạc lối

Trở về con đường sáng sau những ngày lạc lối

(GLO)- Thời gian qua, lực lượng Công an tỉnh Gia Lai đã kiên trì bám cơ sở, cùng cấp ủy, chính quyền địa phương, người có uy tín cảm hóa, thức tỉnh những đối tượng từng nghe theo tổ chức phản động FULRO. Nhờ đó, nhiều người đã từ bỏ những việc làm sai trái, quay về với con đường sáng và vòng tay yêu thương của buôn làng.

Tết này, người dân vùng bão lũ có nhà mới

Tết này, người dân vùng bão lũ có nhà mới

(GLO)- Càng gần đến Tết Nguyên đán, những căn nhà mới của người dân vùng bão lũ càng hiện rõ hình hài. Khi những mái ấm được dựng lên từ mồ hôi, công sức của bộ đội và sự chung tay của cộng đồng, mùa xuân cũng kịp về sớm hơn với những gia đình lam lũ từng chịu nhiều mất mát do thiên tai.

Bo bo vào mùa đẫy hạt

Bo bo vào mùa đẫy hạt

(GLO)- Cuối năm, trên những nương rẫy vùng cao xã Krong (tỉnh Gia Lai), bo bo (còn có tên gọi khác là cao lương, lúa miến, mộc mạch) bước vào thời điểm chín rộ, hạt căng tròn, báo hiệu mùa thu hoạch đã đến.

Pơtao Apui: Vua Lửa của người Jrai

Pơtao Apui: Vua Lửa của người Jrai

(GLO)- Ở khu vực phía Tây tỉnh, trên vùng đất Chư A Thai, truyền thuyết về Pơtao Apui - Vua Lửa của người Jrai đến nay vẫn còn vang vọng. Điều này không chỉ lưu giữ một di sản độc đáo của Tây Nguyên, mà đang trở thành không gian văn hóa - du lịch.

Mưu sinh bên miệng 'tử thần'

Mưu sinh bên miệng 'tử thần'

Khi màn đêm còn phủ đặc sương mặn, cũng là lúc những chiếc thuyền thúng nhỏ bé bắt đầu nghiêng mình lao vào biển động. Ở các làng chài bãi ngang Quảng Ngãi, mùa mưa bão không phải thời điểm trú ẩn, mà trái lại là “mùa vàng” hiếm hoi.

Ký ức lúa nương thiêng

Ký ức lúa nương thiêng

(GLO)- Trên những triền núi ở xã Vân Canh (tỉnh Gia Lai), đồng bào người Chăm H’roi và Bahnar vẫn gieo trồng lúa nương. Với họ, đây không chỉ là vụ mùa mà quan trọng hơn là cách gìn giữ ký ức của cha ông, hương vị thiêng quý của núi rừng.

Tìm lại mình từ bóng tối

Tìm lại mình từ bóng tối

Những cơn “phê” chớp nhoáng, những phút ngông cuồng tuổi trẻ, nông nổi đã đẩy nhiều thanh niên ở Quảng Ngãi lao vào vòng xoáy ma túy. Khi tỉnh lại, trước mắt họ chỉ còn là gia đình tan tác, sức khỏe tàn phá và tương lai bị bóng tối nghiện ngập nuốt chửng.

Vào rốn lũ cứu người

Vào rốn lũ cứu người

Giữa lúc thiên nhiên thử thách, họ đã chọn hành động; giữa hiểm nguy, họ chọn dấn thân và giữa bao nỗi lo, họ mang đến hy vọng. Những chàng trai từ Đà Lạt, Phan Thiết đã vượt hàng trăm kilomet giữa mưa lũ, sạt lở để đến với người dân vùng lũ Khánh Hòa, Phú Yên (cũ).

Trở về nẻo thiện

Trở về nẻo thiện

Hiểu được không nơi nào bằng, yên bình như buôn làng, những già làng, người có uy tín ở Gia Lai kiên trì đêm ngày vận động, giải thích cho người dân không nghe theo lời dụ dỗ của “Tin lành Đê Ga”.

Căn nhà của bà Đào bị đổ sập hoàn toàn trước cơn lũ dữ.

Những phận người ở rốn lũ Tuy Phước

(GLO)- Chỉ trong vòng nửa tháng, người dân vùng rốn lũ Tuy Phước phải gồng mình gánh chịu 2 đợt bão lũ lịch sử. Bên cạnh những căn nhà trơ trọi sau lũ, những phận người trắng tay vẫn cố gắng gượng dậy, với hy vọng được dựng lại mái ấm và cuộc sống yên bình.

null