Thương mùi khói quê

Theo dõi Báo Gia Lai trên Google News
(GLO)- Tôi thích mùi khói, nhất là khói từ cái bếp bằng đất nung phía sau nhà. Đều đặn mỗi ngày, khi mẹ tôi nhóm lửa, khói ngào ngạt, mù mịt bốc lên, bám đầy gian bếp nhỏ, làm mớ tơ nhện trên mái nhà phủ một màu đen kịt. Tôi nhớ cái mùi khói thơm thơm của cây ngo mồi lửa, mùi hăng hắc của ngọn đèn dầu. Những thứ giản dị như vậy thường khiến người ta mường tượng về hai chữ “quê hương”.
Ảnh minh họa (nguồn internet)
Ảnh minh họa (nguồn internet)
Hồi còn nhỏ, mỗi dịp hè, chị em tôi đều được mẹ cho về quê thăm ông bà ngoại. Nhà của ông bà là một ngôi nhà hai gian nằm trên vuông đất rộng. Trước nhà có khoảng sân, ông bà trồng đủ loại cây bóng mát. Chiều lại, gió về xao xác khiến cho đám lá rụng đầy góc sân. Ngoại cầm cây chổi gom từng mớ lá khô thành một đống tròn rồi đốt. Cái mùi khói phát ra từ đám lá khô không lẫn vào đâu được, rất thơm và dễ chịu, tựa như mùi của ký ức đã phai màu. Mỗi ngày, khi mặt trời vừa khuất nửa bóng, ngoại đều đốt lá, quét dọn sân vườn và tôi đã quen thuộc với mùi khói quê hương là từ dạo ấy. Bên bờ ao, mấy bẹ dừa khô đã rụng cành, ngoại đem vào đốt chung với đám lá. Lá dừa khô cháy un khói thơm nồng, khẽ khàng ấp vào kẽ áo của người đi ngang. Cạnh đó, mấy đứa con nít xúm lại chạy vòng vòng bên đám khói, chơi trò “ông Bụt” thoắt ẩn thoắt hiện trong sương. Tiếng chổi ràn rạt và tiếng nô đùa giòn giã của trẻ thơ làm nên một khung cảnh làng quê yên bình, khiến bất cứ ai cũng phải hơn một lần xao xuyến.
Đã bao giờ bạn ao ước được sống lại tuổi thơ? Với tôi, giấc mơ tuổi thơ luôn đi kèm hình ảnh làn khói mơ màng, nhẹ nhàng bay trong gió, cũng có khi là một sợi khói nho nhỏ trong chính gian nhà của mình. Tôi nhớ mãi hình ảnh hàng ngày mẹ khom người thổi lửa nấu cơm trong căn bếp nhỏ. Ngày ấy, khói làm mắt mẹ đỏ hoe, nhiều lần khiến tôi tưởng mẹ khóc vì chuyện buồn nào đó. Nhiều năm trôi qua, dù cuộc sống đã có nhiều đổi thay, thế nhưng mẹ tôi vẫn giữ thói quen nhóm lửa vào mỗi chiều, gian bếp cũ vì thế mà ngày nào cũng đỏ lửa ấm áp. Có lần tôi thắc mắc, mẹ giải thích rằng nước sôi nấu từ bếp lửa đem pha trà sẽ thơm hơn. Tôi không biết lý do thực sự là gì, cũng không biết có đúng là trà sẽ thơm hơn hay không, nhưng tôi từng trộm nghĩ, có lẽ chính mùi khói bếp đã tăng thêm hương vị nồng nàn cho ấm trà của mẹ.
Những chiều gió se lạnh, tôi lại thèm hơi ấm từ đống lá khô cháy trước sân nhà, thèm được sống trong cái mùi vấn vương, dù có cay cay nơi sống mũi. Lại nhớ những hôm dạo chơi ngoài đồng, gió đưa hương khói ngào ngạt xộc vào mũi thơm lừng. Khói bốc lên từ những gốc rạ trên cánh đồng nứt nẻ, từ những mái nhà nho nhỏ nằm khuất trong vườn cây xanh lá, hòa vào gió bay đi khắp một vùng quê. Đôi lúc đang chạy đua với gió, chợt thấy lơ lửng những làn khói mỏng manh, uyển chuyển như vạt sương, vừa mới hợp đã vội tan, cứ vậy mà thoảng đầy trong tâm trí.
Ngọc Lý

Có thể bạn quan tâm

Tác phẩm điêu khắc ánh sáng tạc chân dung cố Tổng bí thư

Gửi lòng kính trọng đến cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng qua tác phẩm điêu khắc ánh sáng

(GLO)- Từ một khúc gỗ thông khô khan, anh Nguyễn Văn Dũng (làng Bruk Ngol, phường Thống Nhất) đã dành gần 2 năm miệt mài nghiên cứu để tạo nên tác phẩm điêu khắc ánh sáng chân dung cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, gửi gắm sự kính trọng và lòng biết ơn sâu sắc của mình.

Các nghệ nhân trình diễn cồng chiêng tại chương trình. Ảnh: Vũ Chi

Âm vang đại ngàn Chư Mố

(GLO)- Tối 26-6, trong khuôn khổ Ngày hội văn hóa-leo núi xã Ia Tul năm 2026 với chủ đề “Chư Mố-Hành trình về phía mặt trời”, UBND xã Ia Tul (tỉnh Gia Lai) tổ chức chương trình văn nghệ “Âm vang đại ngàn Chư Mố” thu hút đông đảo người dân và du khách đến tham gia, trải nghiệm.

Cuộc vui chung từ “Khoảng trời riêng”

Cuộc vui chung từ “Khoảng trời riêng”

(GLO)- Từ ngày 4 đến 10-7, tại Gallery 3B (phường Cầu Kiệu, TP. Hồ Chí Minh) sẽ diễn ra cuộc hội ngộ đầy cảm xúc của 7 họa sĩ đến từ nhiều vùng miền khác nhau trong và ngoài nước với triển lãm “Khoảng trời riêng”, trong đó có 4 nữ họa sĩ của Gia Lai.

Ươm mầm văn hóa đọc

Ươm mầm văn hóa đọc

(GLO)- Hơn 42.300 bài dự thi từ học sinh toàn tỉnh, hàng trăm trường học hưởng ứng và những ý tưởng sáng tạo về phát triển văn hóa đọc đã cho thấy sức lan tỏa mạnh mẽ của Cuộc thi Ðại sứ văn hóa đọc tỉnh Gia Lai năm 2026.

Gia Lai định hướng phát triển du lịch từ nền tảng văn hóa

Gia Lai định hướng phát triển du lịch từ nền tảng văn hóa

(GLO)- Chiều 2-6, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Nguyễn Thị Thanh Lịch đã làm việc với đạo diễn Lê Quý Dương - Chủ tịch Ủy ban Festival và Hợp tác sân khấu biểu diễn quốc tế nhằm trao đổi, định hướng việc tổ chức các chương trình sân khấu, nghệ thuật biểu diễn quốc tế trên địa bàn tỉnh.

Sôi nổi workshop mỹ thuật dành cho người yêu hội họa

Sôi nổi workshop mỹ thuật dành cho người yêu hội họa

(GLO)- Điểm nhấn của chương trình Workshop Mỹ thuật năm 2026 do Khoa VH - NT, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Quy Nhơn tổ chức là hoạt động vẽ tranh dành cho thiếu nhi nhân Ngày Quốc tế Thiếu nhi 1-6. Hoạt động nhằm khơi dậy niềm đam mê sáng tạo và lan tỏa tình yêu nghệ thuật trong cộng đồng

Giao hòa 2: Kết nối tiếng nói nghệ thuật đến từ 2 vùng đất

Giao hòa 2: Kết nối tiếng nói nghệ thuật đến từ 2 vùng đất

(GLO)- Với 62 tác phẩm đến từ 56 nghệ sĩ của Gia Lai và TP. Hồ Chí Minh, triển lãm “Giao hòa 2” tạo nên hành trình thị giác giàu cảm xúc. Mỗi tác phẩm là một lát cắt sáng tạo, cùng khắc họa thiên nhiên, con người, đời sống đô thị và văn hóa Việt Nam nói chung, vùng đất Gia Lai nói riêng.

Tiếp sức cho nghệ thuật truyền thống

Tiếp sức cho nghệ thuật truyền thống

(GLO)- Nghị quyết số 19/2026/NQ-HĐND được HĐND tỉnh Gia Lai thông qua ngày 24-4-2026 (có hiệu lực từ ngày 4-5-2026) với nhiều chính sách hỗ trợ cụ thể cho nghệ thuật truyền thống, được kỳ vọng tạo thêm động lực cho đội ngũ nghệ sĩ, nghệ nhân, các đoàn nghệ thuật hiện có và gầy dựng lực lượng kế cận.

Thơ Phan Trung Lý: Nhớ Quy Nhơn

Thơ Phan Trung Lý: Nhớ Quy Nhơn

(GLO)- “Nhớ Quy Nhơn” của Phan Trung Lý là dòng hoài niệm đầy cảm xúc về miền biển thi vị với sóng biển, Ghềnh Ráng, dốc Mộng Cầm và dấu xưa Hàn Mặc Tử. Bài thơ gợi lên vẻ đẹp dịu dàng, sâu lắng của Quy Nhơn - nơi cảnh sắc và thi ca như hòa vào nhau trong nỗi nhớ khôn nguôi.

Chạm vào bình yên nơi quê Bác

Chạm vào bình yên nơi quê Bác

(GLO)- Mười hai năm làm dâu xứ Nghệ, tôi không nhớ mình đã bao lần đi qua xã Kim Liên để về nhà chồng. Chỉ biết rằng, mỗi lần ngang qua biển chỉ dẫn vào Khu di tích lịch sử Kim Liên, lòng tôi lại khẽ reo lên như thấy một dấu mốc đặc biệt: “Về đến quê Bác rồi…”. 

null