“Chúng tôi, với tư cách là nhà nước và chính phủ Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ, đã cắt đứt quan hệ với Israel. Hiện tại, chúng tôi không có bất kỳ mối quan hệ nào với Israel”, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan phát biểu trước các phóng viên hôm 13/11, sau chuyến thăm Ả Rập Saudi và Azerbaijan.
Thổ Nhĩ Kỳ là quốc gia thành viên NATO và theo ông Erdogan, nước này sẽ không thực hiện thêm bất kỳ bước phát triển quan hệ hợp tác nào trong tương lai với Israel – đồng minh thân cận của Mỹ ở Trung Đông.
“Chúng tôi sẽ duy trì quyết tâm này. Thổ Nhĩ Kỳ sẽ không phát triển bất kỳ mối quan hệ nào với Israel, chừng nào tôi – Tayyip Erdogan – còn lãnh đạo”, ông Erdogan nhấn mạnh
Ông Erdogan lên án hành động quân sự của Israel ở Dải Gaza và ở Lebanon. Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ kêu gọi quốc tế trừng phạt và cấm vận vũ khí đối với Israel.
“Israel sẽ ngày càng hung hăng hơn nếu tiếp tục được cung cấp vũ khí và đạn dược”, ông Erdogan nói.
Ông Erdogan cũng cam kết Thổ Nhĩ Kỳ ủng hộ người dân Palestine “trên con đường chính nghĩa cho đến cuối cùng”.
Quan hệ giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Israel đã xấu đi kể từ khi xảy ra cuộc xung đột Israel - Hamas. Thổ Nhĩ Kỳ là một trong những quốc gia phản đối và lên án mạnh mẽ nhất chiến dịch tấn công quân sự của Israel vào Dải Gaza, cáo buộc Israel phạm tội "diệt chủng".
Theo Cơ quan Y tế ở Dải Gaza, kể từ tháng 10/2023, xung đột Israel – Hamas khiến ít nhất 43.500 người Palestine thiệt mạng và hơn 100.000 người bị thương.
Hồi tháng 5, Bộ Thương mại Thổ Nhĩ Kỳ thông báo ngừng hoàn toàn hoạt động thương mại với Israel. Trước đó, Thổ Nhĩ Kỳ cũng ra lệnh hạn chế xuất khẩu 54 nhóm hàng hóa tới Israel.
Giới chức Israel chưa bình luận về tuyên bố cắt đứt quan hệ của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ.
Liên quan, ngày 12/1, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken nói “Đến lúc Israel chấm dứt xung đột tại Gaza, bởi nước này đã đạt được mục tiêu của chiến dịch quân sự tại khu vực trên, đó là giải tán tổ chức quân sự Hamas và bắt các thủ lĩnh phong trào này chịu trách nhiệm cho sự kiện ngày 7/10/2023”.
Cùng ngày, đại diện đặc biệt của Tổng thống Nga về Trung Đông và các nước châu Phi, Thứ trưởng Ngoại giao Mikhail Bogdanov, tuyên bố Moscow sẵn sàng tham gia các nỗ lực để tiếp tục đàm phán về việc giải quyết xung đột Palestine-Israel.
