(GLO)- Hồi mới ra trường, khoác ba lô lên Pleiku thì đã chớm mùa mưa, tôi được sắp xếp ở tại một phòng tập thể của Sở Nông nghiệp trên đường Nguyễn Du. Những hàng cây sũng nước, ngày không có mặt trời. Pleiku nhỏ bé, u tịch. Người bộ hành cũng đơn độc đăm chiêu như dắt díu hồn về nơi mờ mờ xa xăm nào đó... Thấp thoáng những sơn nữ Jrai mặc áo váy thổ cẩm mang gùi lầm lụi qua phố. Họ đem đổi những đọt bí, mụn măng, nấm mối lấy chút muối mắm, cá tôm. Lạ lẫm quá với một chàng trai lần đầu đến với Phố núi Pleiku.
Ban đêm, người có tiền thì ngồi quán cóc, kẻ đơn giản thì gọi ngay mấy quả trứng vịt lộn và xị đế thủ thỉ chuyện trò. Ngày ấy, những đường phố Pleiku đa phần chưa có đèn đường, đêm lép nhép tối tăm. Những con phố vắng tanh, ít ai ra đường. Mà phương tiện giao thông cũng chưa đông đúc, xe máy thôi vẫn còn ít, ô tô chỉ có ở cơ quan nhà nước mà chủ yếu là U oát làm phương tiện đi công tác.
Để giết thời gian và vợi nỗi buồn cô quạnh, đám thanh niên công sở thường gù nhau kiếm chai rượu mía, thứ rượu được sản xuất từ các nông trường mía và ngồi chay qua đêm. Bất chợt vang lên trong phố vắng đặc đen mưa gió tiếng rao của người đàn bà bán trứng vịt lộn. Tay cầm chiếc đèn chai mờ mờ leo lét trong rả rích mưa đêm, miệng rao như trút hồn vào bóng tối. Tiếng rao ấy trong đêm tịch mịch trầm lắng nghe văng vẳng nao nao buồn da diết. Có lẽ chỉ có tiếng rao ấy, nơi đường phố Pleiku mờ tối thời ấy, trong cái đêm khuya khoắt vắng lặng mới nhoi nhói bao nhiêu nỗi niềm! Những tiếng rao đêm vô tình khuấy động đánh thức phố đang chìm dưới những màn mưa phơ phất. Đó như là tiếng rao đặc trưng ngùi ngùi xa xót của xứ núi. Riêng Pleiku!
Những tiếng rao mưu sinh xuyên màn đêm, đội mưa gió lay lắt rong ruổi khắp mọi ngõ ngách phố buồn. Nó là một phần của đời sống Pleiku những ngày khốn khó. Những tiếng rao day dứt ấy làm nên những màn đêm Pleiku mờ ảo, hư thực, như một nét ma mị mê lầm giữa đêm lạnh phố núi quạnh hiu.
 |
| Ảnh minh họa: Internet |
Rồi một ngày, đời sống tốt hơn, phố đêm sáng hơn, những tiếng rao đêm vô tình mất đất sống. Những tiếng rao đêm biến mất khỏi đêm. Cái buồn cô quạnh đã khác đi. Màn đêm thay những tiếng rao bằng âm thanh ô tô, xe máy, bằng ti vi, điện thoại di động, bằng email, chát chít... Quán xá cũng nhiều hơn. Người ngồi quán cũng nhiều hơn. Nhu cầu về những tiếng rao biến mất.
Ôi những tiếng rao một thời da diết não nề đêm mưa, chỉ còn ứa lên trong ký ức và trong những câu thơ tôi từng viết: “Đêm/Pleiku/Mưa rây tí tách/Gió gây gây rét/Đường thưa/Cây gãy/Lá rụng/Những người bán vịt lộn/Xách đèn hạt đỗ trên tay/Đi dưới đêm dày/Rao như rứt ruột.../Đêm đen đặc/Đêm sũng nước/Tiếng rao đơn côi/Trôi giữa đời/Phiêu dạt/Có một bà già rao đêm vắng biệt/Nhớ buồn mờ khu phố xưa!”.
Tiếng rao đêm Pleiku một thời đã thành dĩ vãng. Nhưng, nó sẽ mãi rung ngân trong ký ức những ai đã từng trải qua bao màn đêm rí rắc mịt mùng bóng tối nơi Phố núi.
PHẠM ĐỨC LONG
