Từ ngày 1-7-2025, Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) 2024 có hiệu lực, thay thế Luật BHXH 2014. Một trong những thay đổi quan trọng là việc thay thế khái niệm "mức lương cơ sở" bằng "mức tham chiếu".
Mức tham chiếu là gì?
Theo Điều 7 Luật BHXH 2024, mức tham chiếu là mức tiền do Chính phủ quyết định dùng để tính mức đóng, mức hưởng một số chế độ bảo hiểm xã hội quy định trong Luật Bảo hiểm xã hội 2024.
Mức tham chiếu được điều chỉnh trên cơ sở mức tăng của chỉ số giá tiêu dùng, tăng trưởng kinh tế, phù hợp với khả năng của ngân sách nhà nước và quỹ BHXH.
Khoản 13 Điều 141 Luật BHXH cũng nêu rõ, khi chưa bãi bỏ mức lương cơ sở thì mức tham chiếu quy định tại luật này bằng mức lương cơ sở.
Tại thời điểm mức lương cơ sở bị bãi bỏ thì mức tham chiếu không thấp hơn mức lương cơ sở đó.
Hiện nay, nước ta vẫn đang áp dụng mức lương cơ sở tại Nghị định 73/2024/NĐ-CP là 2,34 triệu đồng/tháng.
Mức đóng BHXH tối thiểu/tối đa theo mức tham chiếu là bao nhiêu?
Mức đóng BHXH bắt buộc
Điểm đ khoản 1 Điều 31 Luật BHXH 2024, quy định: tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất bằng mức tham chiếu và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.
Đồng thời, căn cứ Điều 32 và điểm a, b khoản 4 Điều 33 luật BHXH 2024, tỉ lệ đóng BHXH bắt buộc quy định là 25%, bao gồm:
- 3% vào quỹ ốm đau và thai sản
- 22% vào quỹ hưu trí và tử tuất.
Như vậy, mức đóng BHXH bắt buộc tối thiểu theo mức tham chiếu là 2.340.000 đồng/tháng x 25% = 585.000 đồng/tháng.
Mức đóng BHXH bắt buộc tối đa theo mức tham chiếu là 20 x 2.340.000 đồng/tháng x 25% = 11,7 triệu đồng/tháng.
Mức đóng BHXH tự nguyện
Theo quy định tại khoản 2 Điều 31 Luật BHXH 2024, thu nhập làm căn cứ đóng BHXH tự nguyện thấp nhất bằng mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.
Mức chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn hiện nay = 1,5 triệu đồng/người/tháng (theo Điều 3 Nghị định 07/2021/NĐ-CP).
Mức đóng hằng tháng bằng 22% mức thu nhập tháng do người tham gia BHXH tự nguyện lựa chọn.
Theo đó, mức đóng BHXH tự nguyện như sau:
Mức đóng BHXH tự nguyện = 22% x Mức thu nhập tháng đóng BHXH - mức nhà nước hỗ trợ đóng
Mức nhà nước hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện được tính theo tỷ lệ phần trăm (%) trên mức đóng BHXH hằng tháng theo mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn trong thời gian tối đa 10 năm:
| STT | Đối tượng | % Hỗ trợ | Số tiền hỗ trợ (đồng) |
| 1 | Hộ nghèo | 30% | 1.500.000 x 22% x 30% = 99.000 |
| 2 | Hộ cận nghèo | 25% | 1.500.000 x 22% x 25% = 82.500 |
| 3 | Khác | 10% | 1.500.000 x 22% x 10% = 33.000 |
Như vậy, mức đóng BHXH tối thiểu như sau:
| Đối tượng | Mức đóng tối thiểu |
| Hộ nghèo | 231.000 đồng/tháng |
| Hộ cận nghèo | 247.500 đồng/tháng |
| Đối tượng khác | 297.000 đồng/tháng |
Mức đóng BHXH tối đa như sau:
| Đối tượng | Mức đóng tối đa |
| Hộ nghèo | 10,197 triệu đồng/tháng |
| Hộ cận nghèo | 10,2135 triệu đồng/tháng |
| Đối tượng khác | 10,263 triệu đồng/tháng |
Theo Hồng Đào (NLDO)
