Từ manh mối nhỏ
Tháng 3-2023, Công an TP. Pleiku tiến hành bắt giữ 3 đối tượng mua bán trái phép chất ma túy. Khám xét nhà đối tượng Trần Quốc Khương (SN 1994, trú tại làng Xóa, xã Chư Đang Ya, huyện Chư Păh), cơ quan Công an thu giữ 1 khẩu súng quân dụng, 1 khẩu súng bắn đạn cao su, 1 khẩu súng săn, 16 viên đạn thể thao và 2 viên đạn cao su.
Công an TP. Pleiku đã tách vụ án tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng và chuyển đến Phòng An ninh điều tra (ANĐT) để xử lý theo thẩm quyền. Cơ quan ANĐT đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và ra lệnh bắt tạm giam Khương. Từ manh mối này, Cơ quan ANĐT quyết tâm tìm ra nguồn gốc của khẩu súng mà Khương khai đã mua của một đối tượng thông qua mạng xã hội Zalo. Trong suốt 2 tháng, các trinh sát đã kiên trì phối hợp với Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Công an tỉnh) để truy tìm dấu vết.
Đến giữa năm 2023, Phòng ANĐT đã phát hiện đối tượng bán súng cho Khương là Nguyễn Văn Vũ (SN 1993, trú tại xã Thanh Cao, huyện Thanh Oai, Hà Nội). Lãnh đạo Công an tỉnh đã cử 1 tổ công tác phối hợp cùng Cục ANĐT và Công an TP. Hà Nội xác minh làm rõ.
Sau quá trình xác minh cùng lý do ngụy trang phù hợp, Vũ đã đến Công an xã Thanh Cao làm việc mà không có biểu hiện nghi ngờ gì. Tại đây, Vũ đã khai nhận hành vi phạm tội của mình và đồng bọn. Khám xét ngôi nhà của Vũ, lực lượng Công an thu giữ 4 khẩu súng hoàn chỉnh, 290 viên đạn thể thao, 11 kg đạn chì, 1.203 linh kiện súng chưa lắp ráp.
Đường dây bị bóc gỡ
Tiếp tục đấu tranh mở rộng, từ ngày 29-8 đến 3-9-2023, 3 tổ công tác của Phòng ANĐT đã phối hợp với các đơn vị liên quan xác minh, câu nhử, bắt giữ 3 đối tượng quan trọng trong đường dây này gồm: Vũ Văn Hải (SN 1997, trú tại xã Phú Nghĩa, huyện Lạc Thủy, tỉnh Hòa Bình); Nguyễn Văn Triệu (SN 1998, trú tại xã Thanh Cao, huyện Thanh Oai); Nguyễn Trung Bân (SN 1990, trú tại xã Cao Viên, huyện Thanh Oai).
Khi khám xét nơi ở của 3 đối tượng, lực lượng Công an đã thu giữ thêm 3 khẩu súng hoàn chỉnh, 18 viên đạn, 3 máy (khắc, tiện, mài), 625 linh kiện chưa lắp ráp thành khẩu súng hoàn chỉnh. Lần theo dấu vết, các trinh sát cũng phát hiện, bắt giữ Nguyễn Thị Kim Oanh (SN 1996, biệt danh Quỳnh Nemo, trú tại xã Đức Minh, huyện Đắk Mil, tỉnh Đắk Nông). Cơ quan ANĐT xác định Oanh đã bán linh kiện súng, đạn với hàng ngàn vận đơn.
Trong quá trình điều tra, Cơ quan ANĐT xác định đây là vụ án phức tạp diễn ra trong một thời gian dài trên địa bàn 62 tỉnh, thành trong cả nước. Các đối tượng Hải, Bân, Triệu, Vũ, Oanh lợi dụng mạng xã hội Zalo, Facebook, YouTube... để quảng cáo súng, linh kiện và liên lạc, trao đổi mua bán súng, đạn; lợi dụng dịch vụ giao hàng nhanh, xe khách liên tỉnh để vận chuyển gửi súng, linh kiện súng đạn cho khách.
Với thủ đoạn chia nhỏ các bộ phận của khẩu súng thành nhiều đơn hàng, ngụy trang bên ngoài bằng các hộp đựng với tên hàng hóa thông thường khác nhau, các đối tượng đã tránh được sự phát hiện của đơn vị vận chuyển và cơ quan chức năng.
Tính đến thời điểm hiện tại, Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh đã truy tố 37 bị can ở 15 tỉnh, thành phố trong vụ án về các hành vi chế tạo, tàng trữ, mua bán trái phép vũ khí quân dụng. Công an đã thu giữ tổng cộng 47 khẩu súng, 1.874 linh kiện, 832 viên đạn thể thao, 289 viên và 11,4 kg đạn chì.
Hầu hết các đối tượng đặt mua súng, linh kiện súng đều nhằm mục đích săn bắn, với thủ đoạn sử dụng tên giả, số điện thoại không chính chủ và lấy địa chỉ nhận hàng không phải nơi mình ở mà là khu vực dân cư lân cận nhằm che giấu thân phận, gây khó khăn cho cơ quan điều tra trong quá trình xác minh.
Ngoài việc đặt mua súng về bán lại kiếm lời, các đối tượng còn tháo rời các linh kiện để nghiên cứu, dự định chế tạo để tối ưu hóa lợi nhuận thu được. Giai đoạn đầu, chúng tự chế tạo ở quy mô nhỏ các linh kiện súng để bán cho khách cần mua. Sau đó, vì cần số lượng lớn đảm bảo yếu tố kỹ thuật theo yêu cầu của khách hàng, chúng mang các linh kiện mẫu đến các xưởng cơ khí trên địa bàn TP. Hà Nội và tỉnh Bắc Giang đặt làm chi tiết các linh kiện của khẩu súng, đặt mua thêm các phụ kiện báng súng, tì vai, ống ngắm về lắp ráp thành khẩu súng hoàn chỉnh hoặc cụm chi tiết linh kiện súng để bán lại cho nhiều đối tượng, thu lợi bất chính hàng trăm triệu đồng.
Thượng tá Phạm Hồng Vinh-Phó Trưởng phòng ANĐT-cho hay: Điểm then chốt của vụ án chính là việc Cơ quan ANĐT đã khởi tố 5 đối tượng tại các xưởng cơ khí có hành vi chế tạo linh kiện súng cho nhóm Hải, Bân, Triệu, Vũ theo đơn đặt hàng.
“Đây là vấn đề mới, chưa từng có tiền lệ, chưa từng có địa phương nào xử lý hình sự với các đối tượng có hành vi tương tự. Do đó, các đối tượng thường dựa vào điều này để lách luật. Chúng tôi đã cùng Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh tổng hợp báo cáo, thỉnh thị liên ngành tố tụng Trung ương và đã được đánh giá, đồng thuận rất cao về kết quả điều tra cũng như phương hướng chứng minh tội phạm. Đây cũng sẽ là án lệ để xử lý các đối tượng có hành vi chế tạo linh kiện súng, dù là riêng lẻ”-Thượng tá Vinh nhấn mạnh.
