Trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành một trong những công nghệ nền tảng của quá trình chuyển đổi số, kéo theo yêu cầu mới đối với nguồn nhân lực.
Trong bối cảnh đó, việc đào tạo nhân lực AI không chỉ tập trung vào bằng cấp mà ngày càng chú trọng năng lực ứng dụng công nghệ vào công việc và khả năng thích ứng với sự thay đổi của thị trường lao động.
Chương trình quốc gia phát triển nhân lực trí tuệ nhân tạo đến năm 2030, định hướng đến năm 2035, được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1528/QĐ-TTg ngày 11-8-2026, đặt mục tiêu đưa năng lực sử dụng, ứng dụng AI trở thành một trong những năng lực thiết yếu của người học và người lao động.
Đáng chú ý, đến năm 2030, chương trình đặt mục tiêu đào tạo, đào tạo chuyển đổi và bồi dưỡng nâng cao tối thiểu 50.000 nhân lực trình độ đại học trở lên có năng lực ứng dụng AI trong các ngành, lĩnh vực trọng điểm.
Đồng thời, ít nhất 10.000 nhân lực trình độ cao về AI sẽ được đào tạo, bồi dưỡng; trong đó có ít nhất 1.500 chuyên gia có khả năng nghiên cứu, phát triển, làm chủ công nghệ lõi và dẫn dắt các nhiệm vụ AI trọng điểm.
Với sinh viên đại học, yêu cầu cũng không dừng ở kiến thức chuyên môn. Chương trình đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% người học trong các cơ sở giáo dục đại học được trang bị kiến thức, kỹ năng cơ bản về AI, đạo đức và an toàn dữ liệu; có năng lực sử dụng, ứng dụng AI trong học tập, nghiên cứu và hoạt động nghề nghiệp an toàn, hiệu quả và có trách nhiệm.
Đặc biệt, 1 trong 7 nhóm nhiệm vụ của chương trình là gắn đào tạo với doanh nghiệp và thị trường lao động. Các chương trình đào tạo lại, nâng cao kỹ năng AI được định hướng phù hợp với nhu cầu người lao động, vị trí việc làm và những ngành, lĩnh vực chịu tác động mạnh của AI.
Những năng lực được chương trình nêu cụ thể gồm: sử dụng công cụ AI, phân tích dữ liệu, tự động hóa quy trình, phối hợp người - máy, bảo vệ dữ liệu và thích ứng với thay đổi nghề nghiệp.
Đây là những yêu cầu cho thấy năng lực ứng dụng AI trong môi trường làm việc được đặt song song với kiến thức chuyên môn.
Chương trình cũng yêu cầu xây dựng Khung năng lực AI quốc gia, trong đó có tiêu chí đánh giá năng lực AI phù hợp với từng nhóm đối tượng; đồng thời bổ sung chuẩn năng lực AI trong chuẩn nghề nghiệp theo từng ngành, nghề và vị trí việc làm. Việc công nhận, đánh giá và chứng nhận năng lực AI được định hướng nhằm thúc đẩy học tập suốt đời và dịch chuyển lao động.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, cơ sở sản xuất kinh doanh và tổ chức xã hội nghề nghiệp được định hướng tiếp cận các chương trình bồi dưỡng AI, công cụ đánh giá năng lực, chuyên gia tư vấn và nguồn học liệu dùng chung nhằm nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh.
