Quản lý chặt chẽ, khai thác hiệu quả không gian ngầm
Về quản lý, khai thác không gian ngầm, đại biểu (ĐB) Lý Tiết Hạnh cho rằng đây là nhu cầu tất yếu trong quá trình phát triển đô thị và hạ tầng. Tuy nhiên, việc sử dụng không gian ngầm cần được xem xét phù hợp với điều kiện địa hình, địa chất, địa văn và các yêu cầu về quốc phòng, an ninh.
Đại biểu đề nghị tiếp tục rà soát, bổ sung các nguyên tắc quản lý dựa trên đánh giá đầy đủ điều kiện tự nhiên; tăng cường ứng dụng khoa học - kỹ thuật và xây dựng các quy chuẩn, tiêu chuẩn chặt chẽ trong quy hoạch, xây dựng, khai thác công trình ngầm. Đồng thời, cần ưu tiên các công trình ngầm có tính lưỡng dụng, vừa phục vụ dân sinh, vừa có thể đáp ứng yêu cầu quốc phòng, an ninh khi cần thiết.
Đối với đất tại các khu vực có nguy cơ thiên tai, sạt lở, sụt lún và khu vực ven biển, ĐB Hạnh cho rằng, dự thảo đã thể hiện yêu cầu thích ứng với biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, chính sách bồi thường, hỗ trợ tái định cư cần quan tâm hơn đến người dân sinh sống tại những khu vực có nguy cơ cao hoặc đã chịu ảnh hưởng bởi thiên tai mà đã bị thu hồi đất.
Về đào tạo, chuyển đổi nghề và bảo đảm sinh kế bền vững sau khi thu hồi đất, dự thảo mới quy định người có đất bị thu hồi, chủ sở hữu tài sản được hỗ trợ để bảo đảm chỗ ở, ổn định đời sống, sản xuất và giao Chính phủ quy định.
Theo ĐB Lý Tiết Hạnh, việc giao Chính phủ quy định các công cụ, giải pháp thực hiện là cần thiết để bảo đảm tính linh hoạt. Tuy nhiên, các nguyên tắc nhằm đạt mục tiêu về việc làm, thu nhập và ổn định sinh kế đã được xác định tại Điều 42 cần được thể hiện rõ hơn ngay trong luật.
Từ thực tiễn, ĐB Hạnh cho rằng, chính sách hỗ trợ người dân sau thu hồi đất hiện chủ yếu thông qua hỗ trợ bằng tiền, học nghề và đào tạo nghề. Tuy nhiên, đối với những người trực tiếp sản xuất nông nghiệp, việc chuyển đổi nghề còn gặp nhiều khó khăn.
Đại biểu cho biết, tại nhiều địa phương, người dân có truyền thống sản xuất nông nghiệp qua nhiều thế hệ nên khả năng thích ứng với yêu cầu việc làm mới còn hạn chế. Sau khi bị thu hồi đất, không ít người gặp khó khăn trong học nghề, tìm việc làm hoặc tham gia thị trường lao động.
Do đó, trong quá trình sửa đổi toàn diện Luật Đất đai lần này, ĐB Hạnh đề nghị đặc biệt quan tâm đến chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, tạo việc làm và bảo đảm sinh kế lâu dài cho người dân bị thu hồi đất.
Với những trường hợp thu hồi đất làm mất hoặc giảm đáng kể nguồn sinh kế, chính sách hỗ trợ cần hướng đến phục hồi hoặc tạo sinh kế thay thế, thay vì chỉ hỗ trợ bằng tiền. Việc đào tạo nghề cũng cần gắn với nhu cầu tuyển dụng thực tế, đồng thời theo dõi hiệu quả thông qua việc làm và thu nhập của người dân sau hỗ trợ.
ĐB Hạnh cho rằng, cách tiếp cận này cũng phù hợp với định hướng tại Điều 85 của dự thảo về tập trung, tích tụ đất nông nghiệp, trong đó cần tính đến quá trình chuyển dịch lao động, chuyển đổi nghề, tạo việc làm ở nông thôn và gắn với nhu cầu của thị trường.
Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị nghiên cứu trách nhiệm của các chủ đầu tư, doanh nghiệp sử dụng đất trong quá trình chuyển dịch lao động phát sinh từ việc triển khai các dự án.
Tiếp tục hoàn thiện chính sách sửa đổi Luật Đất đai
Giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cho biết, qua tổng hợp ý kiến thảo luận, đa số đại biểu Quốc hội thống nhất với 7 nhóm chính sách và sự cần thiết sửa đổi Luật Đất đai nhằm thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng.
Đồng thời, giải quyết những vấn đề phát sinh từ thực tiễn, tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế, khơi thông nguồn lực đất đai phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Theo Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng, việc sửa đổi Luật Đất đai cũng được đặt trong yêu cầu phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Các ý kiến của đại biểu tập trung vào nhiều nhóm vấn đề như quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất; thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; tài chính và giá đất; quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất; cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, phân cấp, phân quyền trong quản lý đất đai.
Đại biểu cũng đề nghị tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm, giải quyết tranh chấp, khiếu nại về đất đai; đồng thời nghiên cứu sửa đổi đồng bộ Luật Đất đai và các luật có liên quan, tránh tình trạng quy định tại luật này được tháo gỡ nhưng lại phát sinh vướng mắc ở luật khác.
Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, Chính phủ đã chỉ đạo rà soát các luật có liên quan để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật. Dự kiến sau khi Luật Đất đai được thông qua, hơn 15 luật liên quan sẽ được nghiên cứu sửa đổi, bổ sung để phù hợp.
Liên quan đến công chứng trong giao dịch đất đai, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cho rằng, đây chủ yếu là vấn đề về thủ tục, trong đó quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất vẫn được Nhà nước bảo đảm. Nội dung này đã được nghiên cứu để thể hiện trong dự thảo nghị định, đồng thời tiếp tục rà soát để bảo đảm sự hài hòa giữa Luật Đất đai và Luật Công chứng, phù hợp với yêu cầu cải cách, cắt giảm thủ tục hành chính.
Đối với các ý kiến góp ý trực tiếp vào từng điều khoản của dự thảo, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu, nhất là những vấn đề thực tiễn đang đặt ra trong quản lý, sử dụng đất đai.
Đồng thời, đề nghị các đại biểu Quốc hội tiếp tục đóng góp ý kiến trong thời gian tới để hoàn thiện dự thảo Luật Đất đai, bảo đảm chất lượng trước khi trình Quốc hội xem xét.
